Báu vật quốc gia

Thứ Tư, 13/10/2010, 04:03:00
 Font Size:     |        Print

Bảo vật Hoàng cung ngay từ khi được chế tác, lưu truyền qua các triều đại, đều là những vật tượng trưng cho quyền lực tối thượng của nhà vua. Hoàng cung vốn bí ẩn với người đời, bảo vật trong Hoàng cung lại càng bí ẩn. Sau màn sương khói lịch sử, nhiều người thậm chí còn cho rằng, chúng đã không còn tồn tại hoặc đang phiêu dạt ở các bảo tàng, các bộ sưu tập cá nhân trên thế giới. Lại cũng có những người ngộ nhận rằng, một số đồ dùng thông thường trong cung đình cũng là bảo vật Hoàng cung. Những người thật sự biết và được chiêm ngưỡng những bảo vật này cơ hồ nay chẳng có mấy ai. Những bảo vật này  là tài sản vô giá của quốc gia. Chúng không những chứa đựng những giá trị lịch sử phong phú mà còn phản ánh tài nghệ khéo léo của các nghệ nhân cung đình qua nhiều thời đại.

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945 gần 3.000 hiện vật Hoàng cung đã được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp nhận từ nhà Nguyễn. Những báu vật này cũng đã trải nhiều gian truân, thăng trầm lịch sử. Năm 1946, những bảo vật Hoàng cung lên đường 'theo' kháng chiến. Chúng cũng đã chênh vênh trước không ít nguy nan bởi những 'sáng kiến' thiển cận một thời. Cũng đã có hiện vật bị mất trộm... Gần nửa thế kỷ sau vụ mất trộm hiếm có đó, tất cả số bảo vật Hoàng cung được đưa tới kho bảo quản của Ngân hàng Nhà nước theo đề nghị của Bộ Công an. Từ đó đến nay, những hiện vật này chỉ phục vụ mục đích nghiên cứu, chưa một lần được trưng bày cho công chúng chiêm ngưỡng. Sau một thời gian dài nằm trong kho, thiếu những điều kiện kỹ thuật chuyên môn đặc thù để bảo quản, nhiều hiện vật đã bị ô-xy hóa, bị mối xông... Năm 2007, sau khi Bảo tàng Lịch sử hoàn thiện khu bảo quản đặc biệt, số bảo vật này mới được chuyển về nơi 'định cư' hợp pháp và hợp lý của nó để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu và phục dựng, phục chế.

Sau ba năm thực hiện dự án phục dựng, phục chế, 13 bảo vật đã được giới thiệu tại cuộc trưng bày 'Bảo vật Hoàng cung' lần này. Theo Bảo tàng, sở dĩ con số này còn ít ỏi vì đây là những hiện vật đặc biệt và hết sức quý giá nên công tác bảo vệ phải thực hiện vô cùng nghiêm ngặt. TS Vũ Quốc Hiền, Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, cho biết: 'Các Bảo vật Hoàng cung được chiếu sáng bằng một hệ thống chiếu sáng đặc biệt, không sử dụng những loại đèn thông thường sinh nhiệt vì nhiệt độ có thể làm hỏng các bảo vật. Còn kính tủ trưng bày là loại kính chịu lực đặc biệt, hai lớp kính cường độ cao dày 12 mm có thể chống chịu được lực đập của các loại búa... Ngoài ra, công tác giám sát an ninh được thực hiện 24/24 giờ từ trước những ngày khai trương cho đến khi hoàn tất cuộc trưng bày'.

Trong số 13 hiện vật được trưng bày, đặc biệt có ba chiếc Kim ấn bảo tỷ là bảo vật tượng trưng cho quyền lực tối thượng của vương triều. Chiếc ấn Ðại Nam thụ thiên vĩnh mệnh truyền quốc tỷ được làm bằng ngọc, hai chiếc ấn còn lại đều bằng vàng ròng, đúc vào tháng 10 năm Minh Mạng thứ tám (1827). Hai chiếc mũ vàng của vua triều Nguyễn (đều làm bằng vàng ròng, một chiếc nặng 660 gr, một chiếc nặng 720 gr) thu hút chú ý của công chúng. Một cán bộ bảo tàng cho biết: Những chiếc mũ này được phục chế trong khuôn khổ một dự án tiến hành từ hai năm trước trên nguyên trạng đã hư hỏng trầm trọng, chỉ còn là một 'búi' lẫn lộn những chi tiết bằng vàng gắn trên hình hài mũ đã mất hoàn toàn hình dáng.

Những báu vật quốc gia lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng đã nhận được sự quan tâm rộng rãi, và sau đó là nhiều sự thán phục và những lời ngợi khen... Ðây cũng là những cứ liệu lịch sử thuyết phục tạo cơ sở bổ trợ cho hoạt động  của nhiều lĩnh vực khác như điện ảnh, sân khấu.

Bài và ảnh: Ngữ Thiên
Theo: