Nâng cao năng lực xây dựng thể chế

Thứ Bảy, 11/11/2017, 10:56:09
 Font Size:     |        Print
 

Ông Trần Đình Luân, Phó Tổng cục trưởng Thủy sản (Bộ NN&PTNT) trong cuộc trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần, nhìn nhận, càng hội nhập sâu rộng càng phải đối diện với nhiều rào cản kỹ thuật. Do đó, cần phải nâng cao năng lực của ngành thủy sản, bắt đầu từ tạo dựng thể chế minh bạch, đồng bộ.

- Thưa ông, trong năm khuyến nghị của EU đưa ra, đến thời điểm này, chúng ta đã giải quyết đến đâu?

- Thật ra, năm khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) đưa ra như “hoàn thiện thể chế; quản lý đội tàu khai thác phù hợp với nguồn lợi; hoàn thiện hệ thống kiểm tra giám sát tàu cá trên biển và tại cảng; thực hiện xác nhận, chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản; ngăn chặn, chấm dứt tàu cá Việt Nam khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài...” đã được Việt Nam tích cực triển khai thực hiện bằng các biện pháp đó là: Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện 732 ngày 28-5-2017 về ngăn chặn, giảm thiểu và chấm dứt tàu cá và ngư dân Việt Nam khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài và các nội dung liên quan đến chống khai thác bất hợp pháp (IUU). Đặc biệt các đoàn công tác của Chính phủ, Bộ NN&PTNT đã làm việc với các quan chức cấp cao EU trong việc xem xét sự khác biệt giữa hai bên (Việt Nam và EU) về cách tiếp cận trong xây dựng Luật và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan quản lý các hoạt động thủy sản và triển khai các khuyến nghị của EC có tính đến điều kiện thực tế của Việt Nam. Mặt khác, Bộ NN&PTNT đã tối đa đưa vào Luật Thủy sản (sửa đổi) các quy định về IUU theo khuyến nghị của EC; đẩy nhanh tiến độ trình Chính phủ để hoàn tất thủ tục Việt Nam gia nhập Hiệp định đàn cá di cư của Liên hợp quốc và Hiệp định biện pháp quốc gia có cảng của FAO...

Tuy nhiên, do đặc thù nghề cá Việt Nam là nghề cá nhân dân, quy mô nhỏ, đa loài, trình độ ngư dân thấp, áp lực sinh kế cao, trang thiết bị trên tàu lạc hậu nên việc áp dụng các biện pháp để giải quyết các khuyến nghị của EC chưa được triệt để. Việc sửa đổi Luật Thủy sản lần này đã được Việt Nam chú trọng, đưa vào Luật tối đa các quy định để thực hiện các khuyến nghị của EC. Mặc dù vậy kỹ thuật lập pháp của Việt Nam và EU có khác nhau nên EC cho rằng việc hoàn thiện thế chế là chưa đạt yêu cầu.

Do đó, ngày 23-10-2017, EU chính thức tuyên bố rút thẻ vàng đối với hoạt động khai thác thủy sản của Việt Nam.

- Tấm “thẻ vàng” này mang lại hệ lụy gì cho xuất khẩu thủy sản, thưa ông?

- Tôi phải nhắc lại rằng, việc EC áp dụng biện pháp thẻ vàng đối với sản phẩm khai thác trên biển Việt Nam chứ không áp dụng cho sản phẩm thủy sản từ nuôi trồng. Cho nên trong thời gian này, hoạt động xuất khẩu hải sản vẫn được diễn ra bình thường. Mặc dù dự báo sẽ có những tác động nhất định. Mặt khác việc này cũng có khả năng gây tâm lý lo ngại đến các nhà nhập khẩu ở các thị trường khác, đặc biệt đối với các thị trường nhập nguyên liệu của Việt Nam để tái xuất sang thị trường EU hoặc Mỹ và các nước có quy định áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp chống khai thác IUU.

- Từ góc độ quản lý nhà nước, sẽ phải làm gì để hoàn thiện thể chế, công tác quản lý, thưa ông?

- Thời gian tới, nhiệm vụ cấp bách là phải hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồng bộ và minh bạch, các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với các cam kết mà Việt Nam đã tham gia ký kết và đàm phán. Cùng với đó là tập trung xây dựng chuỗi sản xuất giá trị gia tăng không những trong nước mà còn tham gia chuỗi sản xuất quốc tế và bảo đảm tất cả các công đoạn phải được kiểm tra, kiểm soát; mở rộng thị trường xuất khẩu thủy sản Việt Nam với những mặt hàng đủ tiêu chuẩn, có thương hiệu vào hệ thống bán lẻ cùng với quảng cáo và quảng bá trên các thị trường quốc tế.

Tôi muốn nhấn mạnh, chính quyền các địa phương, lực lượng thực thi pháp luật trên biển của chúng ta cần phải tiếp tục tăng cường thực hiện các biện pháp quyết liệt trong việc quản lý ngư trường khai thác, ngăn chặn tàu cá của ta vi phạm vùng biển các nước trong khu vực khai thác bất hợp pháp, tiếp tục triển khai mạnh các giải pháp nhằm hạn chế tàu cá Việt Nam đi khai thác bất hợp pháp tại vùng biển nước ngoài, điều chỉnh lại việc giao quyền xác nhận, chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản. Đặc biệt cần thực hiện nghiêm túc Công điện 732 của Thủ tướng Chính phủ...

- Xin cảm ơn ông!

HƯƠNG TRÀ (Thực hiện)