Từ chuyện đời công nhân

Thứ Bảy, 11/11/2017, 11:06:09
 Font Size:     |        Print
 

Công nhân ở nhiều KCN chỉ có thể tìm đến những mặt hàng giá rẻ để tiết kiệm chi phí sinh hoạt.

Căng thẳng, tranh cãi đã diễn ra khi không ít chuyên gia nêu rằng, lương đã tăng nhưng năng suất lao động vẫn thấp. Làm sao để tạo thế cân bằng, tăng lương đồng thời khích lệ tăng năng suất lao động, rất cần nhìn nhận thấu đáo vào đời sống công nhân.

Muốn tăng thu nhập thì tăng ca

Vất vả, phải làm tăng ca, nhiều công nhân ở Bắc Ninh thốt lên: “Lương không đủ sống thì làm sao nghĩ đến chuyện tích lũy mua nhà!”. Không ít công nhân chia sẻ, cùng với việc điều chỉnh lương, thì giá cũng “đuổi” theo. Tìm hiểu đời sống công nhân tại Công ty TNHH Canon được coi là khá cao so mặt bằng chung ở khu công nghiệp (KCN) Quế Võ (Quế Võ, Bắc Ninh), được biết công nhân mới vào làm nhận lương hơn 5 triệu đồng. Sau sáu tháng, được tăng lương khoảng 100 nghìn đồng, người có thâm niên thu nhập cao hơn. Anh Nguyễn Quang Trung, chia sẻ: “Thu nhập của hai vợ chồng em mỗi tháng 12 triệu đồng, thế nhưng tiền thuê trọ, điện nước đã mất 2,5 triệu đồng, tiền chi phí sinh hoạt, ăn uống, bỉm sữa cho một đứa con hết 6 triệu đồng. Còn lại một ít để chi xăng xe, điện thoại, đi đám cưới… Như thế là tháng nào hết tháng đó, chẳng có tích lũy”.

Tương tự, ở Đồng Nai, với công nhân có mức lương khá còn phải “khéo ăn” mới đủ sống. Như chị Trần Thị Hường, đang làm công nhân tại Công ty Pouchen Việt Nam ở xã Hóa An, TP Biên Hòa, cho biết, với mức lương 6,8 triệu đồng/tháng, từ đầu năm 2017 tăng thêm 400 nghìn đồng, thành 7,2 triệu đồng. Thế mà vẫn chỉ đủ bù do chi phí sinh hoạt tăng.

Chị Hường bộc bạch, thời gian qua duy nhất một mặt hàng không tăng giá là thịt lợn, còn các mặt hàng thiết yếu khác đều tăng. Chị Hường kể: “Cứ mỗi lần nghe thông tin tăng lương cũng mừng nhưng lại xen nỗi lo vì lương chưa tăng giá cả sinh hoạt đã rục rịch tăng. Đối với tôi thâm niên hơn 15 năm thì lương được như vậy, chứ mấy em mới làm việc chỉ tăng được khoảng 200 nghìn đồng, chẳng bù được việc tăng giá”. Còn anh Nguyễn Hữu Hùng, công nhân ở KCN Biên Hòa 2 cho rằng, tăng lương sẽ tạo động lực để người lao động tăng năng suất. Tuy nhiên, việc tăng lương mà không đủ chi phí tăng giá như vừa qua càng khiến nhiều công nhân không thấy mừng.

Khoan hãy nói đến chất lượng lao động, nhưng cứ nhìn vào điều kiện sống và làm việc của công nhân, đủ thấy là họ đang phải sống kham khổ, thiếu thốn trong khi họ có đóng góp rất lớn vào sự phát triển của các tỉnh có KCN. Ông Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Công nhân và Công đoàn chỉ ra: Qua điều tra, chỉ có 16,1% số công nhân có dư dật và tích lũy; 51,3% vừa đủ trang trải cuộc sống và 20,6% cho biết phải chi tiêu tằn tiện, kham khổ; còn 12% thu nhập không đủ sống. Như vậy, có gần 84% số công nhân phải sống trong điều kiện rất khó khăn. Thực tế này cũng lý giải tại sao phần lớn công nhân muốn tăng ca để thêm thu nhập.

“Con mồi” của tín dụng đen

Tại Bình Dương, dù đã điều chỉnh lương tối thiểu, song công nhân vẫn cho rằng mức tăng còn quá thấp để có thể bù đắp sinh hoạt. Theo lãnh đạo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ,TB và XH) Bình Dương, tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, mức điều chỉnh tiền lương cho công nhân lao động đối với khối sản xuất thấp là khoảng 3,7 triệu đồng/ tháng; cao nhất là 7,5 triệu đồng/ tháng và bình quân là 5,5 triệu đồng/ tháng. Chị Trần Hà Phương, xóm trọ Như Ý (KCN Sóng Thần, Bình Dương) cho hay: “Vì lương thấp, với 4,5 triệu đồng/tháng, chắt bóp chi tiêu, mỗi tháng em chỉ gửi về nhà được 1,2 triệu đồng để đỡ đần mẹ nuôi các em. Còn nếu ốm đau là phải đi vay bạn. Ai không có thì vay bên ngoài, nên dễ trở thành con mồi của tín dụng đen”.

Qua tìm hiểu, không ít công nhân khi cần vay 5 đến 10 triệu đồng, tìm đến các đối tượng để vay nóng, lãi suất lên đến 20%/tháng. Như thế cả năm là lên đến 240%. Phương thức hoạt động của các đối tượng cho vay nặng lãi thường là dán các tờ rơi quảng cáo tại các khu nhà trọ. Nhiều công nhân hằng ngày đi qua, dù ngại nhưng có lúc vẫn… nhắm mắt đi vay. Ông Bùi Thanh Nhân - Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Bình Dương cho biết, theo ghi nhận có công nhân vay nóng, có người không chịu nổi áp lực phải tự tử.

Ở Đồng Nai, những năm qua các cơ quan chức năng cũng đã xử lý một số đối tượng xiết nợ. Song vì công nhân lương thấp, luôn có nhu cầu vay tiền nên tình trạng cho vay nặng lãi vẫn hoạt động. Nhằm góp phần chăm lo cho đời sống công nhân, Sở LĐ, TB và XH tỉnh Đồng Nai cho biết, thời gian qua đã tổ chức các đoàn kiểm tra giám sát phương án, thời gian điều chỉnh lương tại các doanh nghiệp từ khi Chính phủ ban hành Nghị định 153/2016/NĐ-CP. Kết quả kiểm tra cho thấy, đa số doanh nghiệp trên địa bàn đang trả lương cho người lao động cao hơn quy định của Nhà nước nhưng vẫn điều chỉnh tăng lương. Trước mỗi đợt tăng lương, để tạo sự đồng thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động khi điều chỉnh lương, Sở LĐ,TB và XH phối hợp Ban quản lý các KCN, Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai tăng cường giám sát, ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp tăng lương nhưng lại cắt các khoản phụ cấp khác.

Còn theo Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Như Ý, các doanh nghiệp đã tăng lương cho công nhân năm 2017 với mức tăng tối thiểu 7%. Đặc biệt, có doanh nghiệp điều chỉnh tăng từ 500 nghìn lên đến 1,6 triệu đồng/ tháng. Theo bà Ý, để khắc phục tình trạng lương tăng giá cũng tăng, từ đầu năm 2017 đến nay, Liên đoàn Lao động tỉnh đã phối hợp Sở Công thương tổ chức các chuyến hàng cung cấp cho người lao động tại các KCN với giá ưu đãi. Ngoài ra, các cấp công đoàn trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã ký kết với các đối tác để cung cấp cho người lao động các mặt hàng thiết yếu với giá ưu đãi; tuyên truyền công nhân nói không với tín dụng đen, vận động các doanh nghiệp hỗ trợ, cho công nhân vay tiền với lãi suất thấp.

Điều tra của Viện Công nhân và Công đoàn cho thấy, tỷ lệ công nhân muốn làm thêm giờ hơn nữa so với mức hiện đang làm ở DN là khá cao. Cụ thể, ở DN có vốn đầu tư nước ngoài là 46,9%; ngành dệt may - da giày là 40,5%; ngành điện - điện tử 48,5% và chế biến - chế tạo 47%.

VĂN VƯƠNG

Chia sẻ