Còn chồi… nảy cây!

Thứ Sáu, 19/01/2018, 13:06:56
 Font Size:     |        Print
 

Người nuôi trồng thủy sản cần hỗ trợ để tái sản xuất.

Hàng trăm ngôi nhà của người dân vùng ven biển, bãi ngang, núi cao của Quảng Nam, Khánh Hòa, phú yên... đã bị tốc mái, đổ sập. Nhiều tài sản giá trị, tư liệu sản xuất bị hư hại. Thực trạng ấy đẩy hàng nghìn người dân phải đối mặt với cái nghèo. May sao họ đã nhận được sự hỗ trợ của cơ quan chức năng, cộng đồng để gượng dậy ổn định cuộc sống.

Những cảnh đời khốn khó

Đến xã Sông Cầu (Khánh Vĩnh, Khánh Hòa), những ngôi nhà đổ sập, những đồi cây ngã khuỵu và biết bao gương mặt bần thần vì mất của ám ảnh tôi. Gặp vợ chồng anh Đinh Văn Tạo, xóm Tây, họ đã không cầm được nước mắt khi vừa mất nhà, vườn keo sắp cho thu hoạch cũng tan tành. Hỏi chuyện anh Tạo, anh bảo mình không dám nói về mất mát nữa, chỉ sợ người vợ của mình không chịu được, lại làm liều. Chúng tôi buộc lòng phải sang hàng xóm của anh để hỏi chuyện. Người chúng tôi gặp là anh Đinh Công Thức (43 tuổi) vẫn đang thu dọn, trồng lại đồi keo đã bị đổ. “Không bão, một ha keo năm tuổi sẽ bán được 50 triệu đồng. Bão đổ, chỉ bán được 25 triệu thôi. Mà chi phí đã hết 20 triệu. Vì cây đổ, nhu cầu bán nhiều, giá giảm, chúng tôi lâm vào cảnh nợ nần”.

Do nằm trong tâm bão số 12, nên huyện Vạn Ninh bị thiệt hại nặng nề. Có ngôi nhà bị sập ở ven đầm Nha Phu, chị Lê Ngọc Thanh, ở xã Ninh Ích đã phải đi ở nhờ, chờ được hỗ trợ dựng tạm nhà mới. “Vợ chồng em đã cố gắng để dự kiến năm tới hết nghèo. Ước mơ ấy không thành hiện thực nữa, khi nhà sập, đồ hỏng. Giờ đây, chúng em chỉ còn nước kéo nhau ra thành phố thuê trọ, làm thuê”.

Nhiều người dân bình thường ở Ninh Ích khi được hỏi đều cho biết sẽ đi làm thuê ngoài phố khi thiên tai đã cướp mất cửa nhà. Vậy những hộ dân xã đảo Vạn Thạnh sống chủ yếu bằng nghề nuôi trồng thủy hải sản, đi biển sẽ làm gì khi hàng trăm lồng bè, tàu thuyền vỡ nát? Tìm hiểu tại đây, không ít người từng nổi lên, trở thành tỷ phú nuôi tôm, vậy mà chỉ trong một trận bão tất cả đã tan vào lòng biển. Tổng thiệt hại của riêng xã đã lên đến gần bốn nghìn tỷ đồng. Một con số khổng lồ đối với người dân. Chủ tịch UBND xã Vạn Thạnh Nguyễn Thanh Nam thốt lên, sau bão, hàng trăm hộ dân lâm cảnh trắng tay, nợ nần chồng chất, khó có khả năng chi trả.

Thiên tai cũng khiến ước mơ thoát nghèo, ổn định cuộc sống của hàng nghìn người dân Quảng Nam tan theo mây khói. Khi đến xã đảo Tam Hải, huyện Núi Thành, nơi đây không khí chưa hết tiêu điều dù cơn bão số 12 đã đi qua hơn một tháng. Anh Bùi Văn Nhân (ở thôn Bình Trung) có nhà bị sập hoàn hoàn, ba bố con bị thương nặng bần thần: “Đã nghèo lại dính bão, thật không khổ nào bằng. Ngôi nhà cả đời dành dụm xây dựng được đã trở thành đống gạch vụn. Nay chúng tôi lại phải làm lại từ đầu. Dù tất cả các khoản hỗ trợ được hơn 40 triệu đồng, nhưng chẳng thấm vào đâu nếu dựng lại nhà”, anh Nhân bộc bạch.

Ưu đãi, giúp người dân phục hồi sản xuất

Ngôi nhà không chỉ là nơi trú mưa nắng, mà còn là điểm tựa tinh thần của người dân. “Lúc này với người dân, nhà ở và sản xuất là vô cùng quan trọng. Có chỗ ở thì mới an tâm mà làm ra tiền!”, một người dân thốt lên.

Nói thì như vậy, nhưng bắt tay vào thực hiện là cả một quá trình gian nan, bởi trước đây việc giảm nghèo đã khó khăn, nay lại dính mưa bão, khó khăn sẽ tăng lên gấp bội. Tại Khánh Hòa, theo ông Võ Bình Tân, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ,TB và XH), so với đầu năm 2017, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh sau bão số 12 ước tính tăng 2,5% (từ 7,44% lên 9,94%). Còn theo cơ quan chức năng Quảng Nam, toàn tỉnh hiện có 38.112 hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 9,28%) và 18.590 hộ cận nghèo (chiếm tỷ lệ 4,53%). Trong số hộ nghèo có đến 116 hộ tái nghèo. Việc tái nghèo có nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do ảnh hưởng của thiên tai, gia đình có người ốm đau nặng; lao động chính bị tai nạn, bị chết gia đình nuôi nhiều người phụ thuộc (trẻ em, người già) hoặc sản xuất bị mất mùa, chăn nuôi bị dịch bệnh...

Khi được hỏi về giải pháp ngăn chặn việc tái nghèo, Giám đốc Sở LĐ,TB và XH Quảng Nam Huỳnh Tấn Triều cho biết, tỉnh đã đề ra nhiều giải pháp. Theo đó, Quảng Nam sẽ tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho các hộ nghèo, trong đó ưu tiên trước cho hộ nghèo có điều kiện về cơ sở vật chất và tư liệu sản xuất, đồng thời thực hiện hỗ trợ phù hợp với điều kiện, đặc điểm, nhu cầu của từng hộ nghèo để họ thoát nghèo nhanh và bền vững. Đối với những nơi thường xuyên xảy ra thiên tai, tỉnh sẽ tuyên truyền, vận động hộ dân thực hiện tốt công tác phòng, chống thiên tai, giảm thiểu thiệt hại.

Tỉnh Khánh Hòa cũng đang nỗ lực tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng mô hình về trồng trọt, chăn nuôi cho hộ nghèo và hộ mới thoát nghèo để đầu tư hiệu quả, hạn chế dịch bệnh. Song nhiều hộ dân vừa khóc, vừa cho biết những hộ dân nuôi trồng thủy hải sản đang đối mặt với “cơn bão giá” bởi vật tư làm lồng bè đều tăng vô tội vạ. Giống tôm cũng khan hiếm. Chưa kể đến công thợ, công nhân phụ giúp đều tăng gấp đôi. Nhiều hộ dân kiến nghị, việc đầu tư có giá tiền tỷ, mà bà con đều vay ngân hàng, nay mất trắng nên mong các tổ chức tín dụng giãn nợ, khoanh nợ và cho nông dân vay tiếp để tái sản xuất.

Một trong những vấn đề được Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản III đưa ra, là cần chú ý đến công nghệ nuôi mới, xa bờ với hệ thống lồng hiện đại có thể hạ sâu xuống tầng giữa vào mùa mưa bão. Song lồng nuôi theo công nghệ cao cần vốn đầu tư rất lớn. Do đó, Nhà nước cần ưu đãi lãi suất ở mức 0% khi cho ngư dân vay vốn.

Đồng quan điểm ấy, nhiều hộ nuôi trồng thủy sản kiến nghị, tại sao ngành đánh bắt xa bờ được hỗ trợ vốn đóng tàu còn ngành nuôi xa bờ thì không? Ngư dân nuôi trồng thủy sản rất mong được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi giống như ngành đánh bắt xa bờ. Ngư dân cũng cần được cấp sổ chứng nhận quyền sở hữu mặt nước, có ranh giới, thời hạn cấp cụ thể. Bởi việc này có thể giúp ngư dân mang sổ thế chấp ngân hàng lấy vốn đầu tư cơ sở vật chất, lồng bè kiên cố.

Một trong những nỗ lực của cơ quan chức năng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài chính đã thống nhất áp dụng Quyết định 12 của Chính phủ từng áp dụng cho bốn tỉnh miền trung bị thiệt hại vì sự cố môi trường biển để hỗ trợ ngư dân khôi phục sản xuất. Theo quyết định này, người nuôi trồng thủy sản sẽ được xem xét khoanh nợ, giãn nợ, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ chuyển đổi nghề.

Trước mắt, để bảo đảm sinh kế cho người dân, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đề xuất Chính phủ phê duyệt hỗ trợ gạo trong thời gian ba tháng cho đối tượng nghèo, những hộ bị thiệt hại nặng do thiên tai gây ra.

Vá lại những tấm lưới bị sóng đánh rách tả tơi trên bè nuôi cá, bà Lê Thị Hiểu (thị trấn Vạn Giã, Vạn Ninh, Khánh Hòa) tự nhủ, giờ ngồi than cũng chẳng ích gì, các cụ nói “còn da lông mọc, còn chồi nảy cây”. Hy vọng với sự hỗ trợ kịp thời của các cơ quan chức năng, và cả sự kiên cường, chủ động của người dân, hoạt động sản xuất sẽ dần đi vào ổn định.

TẤN NGUYÊN - VĂN ĐẠO

Chia sẻ