Ngân vang mãi khúc tráng ca Xuân 68

Thứ Bảy, 27/01/2018, 18:49:43
 Font Size:     |        Print
 

Ban Chỉ huy đơn vị X Quân giải phóng nhận cờ và mệnh lệnh chiến đấu trước giờ xuất kích

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là một trong những sự kiện lịch sử nổi bật, đánh dấu bước ngoặt có ý nghĩa chiến lược của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta. Phương thức, quy mô và mức độ quyết liệt của chiến dịch đã tạo nên những thắng lợi quan trọng cả về chính trị, quân sự và ngoại giao, làm cho các tầng lớp nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới hiểu rõ hơn về tính chính nghĩa của cuộc kháng chiến mà nhân dân Việt Nam đang tiến hành.

Đòn tiến công chiến lược

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 được xem như “gạch nối” giữa phong trào Đồng khởi 1959-1960 với cuộc Tổng tiến công và nổi dậy giải phóng hoàn toàn miền Nam vào mùa Xuân 1975.

Chủ trương tổng công kích - tổng khởi nghĩa để giải phóng hoàn toàn miền Nam, thu giang sơn về một mối không phải đến Mậu Thân 1968 mới xuất hiện, mà đã được Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đặt ra từ rất sớm. Sau thắng lợi của phong trào Đồng khởi, vào tháng 1-1961, Bộ Chính trị đã sớm dự kiến khả năng một cuộc tổng khủng hoảng của chính quyền Mỹ - Diệm sẽ xuất hiện và một cuộc tổng công kích - tổng khởi nghĩa của nhân dân miền Nam sẽ bùng nổ, lật đổ chính quyền Mỹ - Diệm, giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Tháng 12-1967, Bộ Chính trị chính thức ra Nghị quyết về tổng công kích - tổng khởi nghĩa. Nghị quyết chỉ rõ: “Động viên những nỗ lực lớn nhất của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ở cả hai miền, đưa cuộc chiến tranh cách mạng của ta lên bước phát triển cao nhất, dùng phương pháp tổng công kích và tổng khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định, đạt tới mục tiêu chiến lược mà Đảng ta đã đề ra là: Tiêu diệt và làm tan rã tuyệt đại bộ phận quân ngụy, đánh đổ ngụy quyền các cấp, giành toàn bộ chính quyền về tay nhân dân; tiêu diệt một phần quan trọng sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ, làm cho quân Mỹ không thực hiện được các nhiệm vụ chính trị và quân sự của chúng ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, đập tan ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải chịu thua ở miền Nam, chấm dứt mọi hành động chiến tranh đối với miền Bắc, còn ta thì bảo vệ được miền Bắc xã hội chủ nghĩa và đạt được những mục tiêu trước mắt của cách mạng miền Nam là độc lập, dân chủ, hòa bình, trung lập, tiến tới thống nhất nước nhà”.

Đồng bào huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh tải đạn và lương thực phục vụ chiến dịch Mậu Thân.

Để nghi binh lừa địch, phối hợp và tạo điều kiện cho tổng công kích-tổng khởi nghĩa ở các đô thị lớn, đặc biệt là ở Sài Gòn, Huế… Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh nhằm thu hút, giam chân lực lượng chủ lực của địch, chủ yếu là quân Mỹ, tiêu diệt một bộ phận sinh lực quan trọng, phá vỡ tuyến phòng ngự Đường số 9 của chúng.

Táo bạo, bất ngờ Đúng vào thời khắc giao thừa Mậu Thân 1968, cuộc tổng tiến công và nổi dậy bùng nổ. Yếu tố bí mật bất ngờ của đòn tiến công chiến lược này không chỉ nằm ở thời điểm nổ súng và cách đánh táo bạo của một cuộc chiến tranh nhân dân phát triển đến đỉnh cao; mà còn là một cuộc tổng tiến công với quy mô lớn, diễn ra trên một không gian rộng bao trùm toàn bộ chiến trường miền Nam, với mức độ hết sức mãnh liệt, thời gian kéo dài gần hết năm 1968, diễn ra với nhiều đợt và nhiều cao điểm, trong đó tập trung vào Đợt 1 (hay còn gọi là đợt TẾT). Trong đợt này, quân và dân trên khắp miền Nam đã liên tục tiến công và nổi dậy, gây cho địch những tổn thất nặng nề: Tiêu hao, tiêu diệt và làm tan rã khoảng một phần ba lực lượng quân đội Sài Gòn, một phần ba số máy bay, một phần ba số xe cơ giới và một số lượng đáng kể vật chất, trang bị, làm cho sức chiến đấu và tinh thần quân Mỹ giảm sút rõ rệt. Làm tê liệt và tan rã một bộ phận quan trọng của bộ máy chính quyền Sài Gòn các cấp, bức hàng, bức rút một phần ba đồn bót địch, mở ra nhiều vùng nông thôn rộng lớn, giải phóng 1,3 triệu dân. Tại Sài Gòn và nhiều đô thị khác, ta đã đánh chiếm và làm chủ nhiều ngày đêm liền; đặc biệt trong đó có Huế: 26 ngày đêm, Vĩnh Long: 22 ngày đêm.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 nổ ra trong bối cảnh tương quan lực lượng quân sự trên chiến trường miền Nam giữa hai bên vẫn còn rất chênh lệch. Trên chiến trường miền Nam thời điểm đó có hơn 60 vạn quân Mỹ và quân đồng minh của Mỹ cùng với hơn 70 vạn quân của quân đội Sài Gòn – một đội quân được báo chí phương Tây đánh giá là có lực lượng và trang bị mạnh, đứng vào hàng thứ tư thế giới. Mặc dù bị thiệt hại nặng trong hai mùa khô 1965-1966 và 1966-1967, song quân Mỹ và quân đội Sài Gòn vẫn chiếm ưu thế hơn nhiều lần về quân số, vũ khí trang bị. Với ưu thế về binh lực như vậy, Mỹ và Chính quyền Sài Gòn không ngần ngại sử dụng sức mạnh quân sự để phản kích, chiếm lại những vị trí quan trọng đã mất. Đặc biệt, chúng thẳng tay khủng bố, bắn giết, đàn áp dã man các cuộc nổi dậy và “nhập thị” của quần chúng. Nhiều cuộc chiến đấu ác liệt mang tính chất một mất, một còn đã diễn ra ngay trong nội thị; nhiều đơn vị biệt động đã kiên cường bám trụ và chiến đấu quả cảm đến viên đạn cuối cùng, người cuối cùng. Nhiều đoàn quần chúng “nhập thị” đã bị ngăn chặn quyết liệt ngay trước cửa ngõ đô thị và không ít người đã ngã xuống trước làn đạn của quân thù.

Bước ngoặt căn bản của chiến tranh

Có thể thấy, trong Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, chúng ta chưa đạt được mục tiêu tiêu diệt và làm tan rã tuyệt đại bộ phận ngụy quân, đánh đổ ngụy quyền các cấp, giành toàn bộ chính quyền về tay nhân dân như Nghị quyết Hội nghị Bộ Chính trị tháng 12-1967 đã đề ra, mà nguyên nhân sâu xa, chính là yếu tố thời cơ và tình thế cách mạng chưa chín muồi để có thể hiện thực hóa được mục tiêu đó. Song xét một cách toàn cục, đòn tiến công chiến lược này vẫn giành được những thắng lợi cực kỳ quan trọng về cả quân sự, chính trị và ngoại giao: tiêu hao tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực và phương tiện chiến tranh của địch, tạo nên sự khủng hoảng nghiêm trọng về chiến lược của Mỹ ở Việt Nam, làm dấy lên làn sóng phản đối chiến tranh mạnh mẽ ngay trong lòng nước Mỹ. Đặc biệt, nó đã buộc giới cầm quyền Mỹ phải xem xét lại toàn bộ chính sách, chiến lược của Mỹ ở miền Nam Việt Nam, chấm dứt ném bom miền Bắc, chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán ở Pa-ri, phi Mỹ hóa cuộc chiến tranh, mở đầu thời kỳ xuống thang chiến tranh.

Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 dù chưa đạt được mục tiêu cuối cùng là giành chính quyền về tay nhân dân, nhưng đòn tiến công chiến lược và táo bạo này vẫn giành được thắng lợi rất to lớn, tạo ra bước ngoặt căn bản cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, hiện thực hóa từng bước tư tưởng chỉ đạo mang tầm chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”. Có thể khẳng định, không có thắng lợi của Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 thì không thể có chiến thắng năm 1972 và không thể có những kết quả đạt được ở Hiệp định Pa-ri năm 1973, lại càng không thể có thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, thu giang sơn về một mối.

PGS, TS TRẦN NGỌC LONG

Chia sẻ