Nguồn cảm hứng bi tráng của Dáng đứng Việt Nam

Thứ Sáu, 02/02/2018, 11:01:42
 Font Size:     |        Print
 

Máy bay vận tải C.119 của Mỹ ở Sân bay Tân Sơn Nhất bị quân Giải phóng phá hủy (2-1968). Ảnh tư liệu

Trước năm 1968, sân bay Tân Sơn Nhất là cảng hàng không lớn nhất miền nam, có sức chứa 400 - 500 máy bay, là nơi đặt sở chỉ huy Bộ Tư lệnh Không quân, Bộ Tư lệnh Sư đoàn 5 không quân, Bộ Tư lệnh quân Dù quân đội Việt Nam Cộng hòa. Ðồng thời, sân bay Tân Sơn Nhất còn là nơi đặt sở chỉ huy các lực lượng quân sự Mỹ tại Việt Nam (MACV - The US Military Assistance Command, Vietnam), trên thực tế là sở chỉ huy về mặt quân sự toàn bộ lực lượng quân sự của Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng hòa và quân đội các nước đồng minh của Mỹ (Hàn Quốc, Thái-lan, Ô-xtrây-li-a, Phi-li-pin, Niu Di-lân) tại miền nam Việt Nam.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân - 1968, mục tiêu sân bay Tân Sơn Nhất do Phân khu 2 (gồm Trung đoàn 16, Tiểu đoàn 268, Tiểu đoàn đặc công 12) và Cụm 6-7-9 Biệt động Sài Gòn đảm nhiệm; trong đó, lực lượng Phân khu 2 được giao nhiệm vụ: đúng giờ G, bắn một loạt đạn ÐKB vào trụ sở Bộ Chỉ huy MACV và trụ sở Bộ Tư lệnh Không quân quân đội Sài Gòn làm hiệu lệnh tiến công cho toàn mặt trận Sài Gòn.

Ðêm giao thừa Tết Mậu Thân lịch miền nam (lúc này ở miền bắc đã là đêm mùng 1 rạng mùng 2 Tết Nguyên đán), các đơn vị tiến công rời khỏi vị trí ém quân và bắt đầu di chuyển áp sát mục tiêu. Chờ mãi không thấy tiếng nổ của đạn ÐKB theo hợp đồng, bộ phận hỏa lực phối thuộc cho Tiểu đoàn 12 - Phân khu 2 bắn 8 quả đạn cối 82 mm vào sân bay Tân Sơn Nhất làm hiệu lệnh tiến công. Diễn biến cuộc tiến công của Quân Giải phóng và Biệt động Sài Gòn vào sân bay Tân Sơn Nhất diễn ra ác liệt và không đúng như kế hoạch ngay từ đầu.

Tại khu vực cổng Phi Long (cổng phía nam vào sân bay): Cụm Biệt động 6-7-9 được giao nhiệm vụ tiến công hai mục tiêu: Bộ Tổng tham mưu và sân bay Tân Sơn Nhất. Khi khui hầm lấy vũ khí, phát hiện một trong ba kho được giao sử dụng đã bị gỉ sét (do giữ lâu ngày, bảo quản không tốt), Ban chỉ huy Cụm (Ba Phong - chỉ huy trưởng, Năm Ðức - chính trị viên, Tám Bền và Ba Tâm - chỉ huy phó) quyết định bỏ mục tiêu sân bay Tân Sơn Nhất, tập trung tiến công mục tiêu căn cứ Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Tại khu vực Nhà máy dệt Vinatexco (sườn phía tây sân bay): Trung đoàn 16, Tiểu đoàn 268 được lực lượng đặc công Tiểu đoàn 12 dẫn đường theo từng vị trí được phân công đã phá hàng rào, đột nhập vào bên trong sân bay. Cuộc giao tranh diễn ra quyết liệt ngay tại các khu vực cửa mở, các lớp hàng rào bảo vệ, khu nhà chứa máy bay, khu gia binh và một số vị trí khác. Quân địch cố thủ trong các lô cốt dùng hỏa lực mạnh bắn trả, chi đoàn thiết giáp vừa chạy vừa bắn dọc đường vành đai sân bay và quốc lộ 1, máy bay trực thăng vũ trang quần đảo và bắn xuống đội hình Quân Giải phóng. Tương quan lực lượng quá chênh lệch, phần lớn chiến sĩ chiến đấu phát triển vào sâu trong sân bay bị thương vong. Số còn lại rút ra cố thủ trong Nhà máy dệt Vinatexco và một số căn nhà khác liên tục bị địch ném bom. Tuy vậy, cuộc chiến đấu vẫn kéo dài đến 21 giờ ngày mồng một Tết và các vụ bắn súng bộ binh và tiến công vẫn tiếp tục diễn ra cho đến ngày 9-2-1968. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ Quân Giải phóng nằm lại trong khu vực sân bay đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. (Chỉ tính riêng Tiểu đoàn 16, quân số hơn 500 người, số người hy sinh còn nằm lại trong sân bay là 380 người).

Họ chính là chất liệu, là nguồn cảm hứng bi tráng để làm nên bài thơ nổi tiếng của Lê Anh Xuân - phóng viên báo Văn nghệ Giải phóng - người đã hy sinh trong đợt hai cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân tại chiến trường ven Sài Gòn: Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhất/… Không một tấm hình, không một dòng địa chỉ/ Anh chẳng để lại gì cho riêng anh trước lúc lên đường/ Chỉ để lại dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ/ Anh là chiến sĩ Giải phóng quân!

Hồ Sơn Đài

Chia sẻ