Khi quy định “làm khó” bệnh nhân ung thư

Thứ Sáu, 02/02/2018, 18:00:00
 Font Size:     |        Print

Chuyện phải hủy hơn 20 nghìn viên thuốc viện trợ điều trị ung thư chưa lắng được bao lâu, thì việc thiếu hai loại thuốc chữa trị ung thư viện trợ Glivec và Tasigna một lần nữa lại cho thấy, quy định quản lý chuyên ngành về y tế còn có điểm chưa phù hợp thực tế.

Thiếu do vướng thủ tục

Gần đây, nhiều bệnh nhân Bảo hiểm y tế (BHYT) mắc bệnh ung thư bạch cầu mạn dòng tủy đang điều trị bằng thuốc Glivec, hoặc Tasigna gặp khó khăn do không được đáp ứng đủ thuốc để điều trị. Mắc căn bệnh này đã hơn 5 năm nay, theo chỉ định của bác sĩ, mỗi ngày, chị Tạ Thị Lê (Thái Nguyên) phải dùng bốn viên thuốc Glivec 100 mg, trung bình mỗi tháng là 120 viên. Tuy nhiên, lần tái khám gần đây, chị chỉ được cấp 48 viên Glivec, do BHYT chi trả, và chị phải giảm liều, chia đều cho một tháng. Cầm số thuốc trên tay, chị lo lắng bởi nếu không được tài trợ, chị cũng như nhiều bệnh nhân khác không có khả năng chi trả.

Anh Huy Hùng ở Hà Nội, một bệnh nhân ung thư bạch cầu mạn dòng tủy đang điều trị tại Viện Huyết học và Truyền máu T.Ư như chị Lê, cho hay, anh bắt đầu uống Glivec từ năm 2015, rồi sau đó chuyển sang Tasigna, nhờ nỗ lực và may mắn anh vượt qua được đến hôm nay. "Tôi làm lao động tự do mỗi tháng được 5-6 triệu đồng chỉ đủ chi tiêu, trong khi tiền thuốc phải mất hơn 500 triệu đồng/năm. Nay tôi chỉ mong có thuốc điều trị ổn định để được kéo dài cuộc sống" - anh Huy Hùng chia sẻ.

Các bệnh nhân trên hiện đang điều trị ung thư trong chương trình thuốc viện trợ Glivec. Tuy nhiên, do vướng mắc về thủ tục hồ sơ cấp phép viện trợ nên gần đây, nhiều người bệnh ung thư không có đủ thuốc viện trợ để uống, chỉ nhận phần thuốc BHYT chi trả. Do đó liều dùng thuốc giảm 1/3, hoặc gần 50% ngày uống thuốc trong tháng. Glivec do tập đoàn Novartis (Thụy Sĩ) sản xuất, giá bán tại Việt Nam một viên khoảng 400 nghìn đồng. Nếu phải trả phí, trung bình bệnh nhân tốn hơn 500 triệu đồng mỗi năm.

Theo TS Bạch Quốc Khánh, Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu T.Ư, Viện đang có khoảng 400 - 500 bệnh nhân ung thư điều trị bằng thuốc Glivec. Ðây là thuốc điều trị nhắm đích cho bệnh nhân mắc bạch cầu mạn dòng tủy - một dạng ung thư máu mạn tính. Hiện có hai nguồn cung cấp thuốc này là từ viện trợ và quỹ Bảo hiểm y tế. Theo TS Khánh, đây là loại thuốc không có thuốc thay thế, song bệnh nhân có thể trì hoãn sử dụng thuốc trong thời gian ngắn hoặc uống giảm liều.

Giải pháp tháo gỡ

Chương trình hỗ trợ thuốc Glivec, Tasigna được thực hiện từ ngày 1-1-2015, theo thỏa thuận sẽ đến hết ngày 31-12-2019, và thực hiện tại bảy cơ sở y tế, gồm: Bệnh viện K T.Ư, Bệnh viện Bạch Mai, Viện Huyết học và Truyền máu T.Ư, Bệnh viện T.Ư Huế, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Ung bướu TP Hồ Chí Minh và Bệnh viện Truyền máu và Huyết học TP Hồ Chí Minh. Theo đó, với người bệnh tham gia BHYT liên tục hơn 36 tháng, quỹ BHYT thanh toán 40% chi phí thuốc Glivec, hoặc Tasigna theo liệu trình điều trị được bác sĩ chỉ định. Với người bệnh tham gia BHYT liên tục dưới 36 tháng được Novartis tài trợ 100% chi phí điều trị bằng thuốc Glivec, hoặc Tasigna (chương trình GIPAP).

Nguy cơ khan hiếm hai loại thuốc này đã được các dược sĩ bệnh viện cảnh báo khi Nghị định số 54 của Chính phủ, quy định hồ sơ để cấp phép nhập khẩu thuốc viện trợ, viện trợ nhân đạo phải đầy đủ như một hồ sơ xin cấp giấy phép lưu hành sản phẩm, việc thẩm định hồ sơ cũng phải thực hiện đúng trình tự và thời gian theo quy định, có hiệu lực từ ngày 1-7-2017.

Ông Ðỗ Văn Ðông, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế cho biết, từ khoảng bảy tháng trước khi Nghị định số 54 của Chính phủ có hiệu lực, Cục lường được nguy cơ sẽ thiếu thuốc, nên đã yêu cầu doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ nhập khẩu. Nhưng phía tập đoàn Novartis gặp khó khăn trong việc chuẩn bị và cung cấp hồ sơ để xin phép nhập khẩu thuốc viện trợ nên tình trạng thiếu hai loại thuốc hiếm vẫn xảy ra. Cũng theo ông Ðông, trên thị trường hiện vẫn còn thuốc Glivec và Tasigna, Cục đã đề nghị nhà cung cấp chuyển phần hàng này sang hàng viện trợ và Bộ Y tế sẽ đề nghị Bộ Tài chính chuyển thuế suất về 0% với lô hàng này.

Phía các bệnh viện, ThS, DS Vũ Ðình Tiến (Trưởng khoa Dược, Bệnh viện K T.Ư) thông tin thêm: "Khi có thông tin thuốc viện trợ không nhập khẩu đúng thời hạn, bệnh viện cũng dự kiến một số phương án xử lý tạm thời như sẽ cấp trước nguồn thuốc mà bảo hiểm đồng chi trả cho bệnh nhân sử dụng, phần viện trợ sẽ được hoàn trả lại sau".

Ðể tháo gỡ khó khăn trên, Chính phủ vừa đồng ý cho các cơ sở tiếp nhận thuốc viện trợ với hồ sơ nhập khẩu thực hiện theo quy định cũ. Cục Quản lý Dược cũng đã đề nghị Sở Y tế TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, cùng các cơ sở y tế liên quan khẩn trương lập hồ sơ đề nghị nhập khẩu thuốc viện trợ Glivec gửi cơ quan có thẩm quyền. Về phía các bệnh viện cần có kế hoạch sử dụng và điều chuyển giữa các đơn vị tham gia chương trình hỗ trợ thuốc Glivec, Tasigna cho người bệnh có thẻ BHYT giai đoạn 2015 -
2019 đã được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt, tránh để thuốc hết hạn sử dụng gây lãng phí.

Về lâu dài, các chuyên gia cho rằng, Bộ Y tế cần có những giải pháp phù hợp, cơ chế đặc thù với việc nhập khẩu thuốc hiếm, thuốc nằm trong chương trình hỗ trợ, viện trợ nhân đạo… để không xảy ra tình trạng thiếu thuốc, ảnh hưởng việc điều trị của người bệnh, như vụ việc vừa qua.

Hải Anh

Chia sẻ