Những nút thắt khó gỡ

Thứ Sáu, 12/04/2019, 14:59:27
 Font Size:     |        Print
 

Ngay từ năm 2005, Vinamilk đã cùng đối tác Microsoft triển khai Office 365 ATP và EMS, qua đó cắt giảm được gần 80% chi phí vận hành. Ảnh: QUỲNH GIAO

Mặc dù nhiều doanh nghiệp (DN) Việt Nam đã bắt tay vào công cuộc chuyển đổi số nhưng việc áp dụng vào thực tế vẫn còn khoảng cách lớn so với thế giới.

Dữ liệu mở - yêu cầu cấp thiết

Các chuyên gia cho rằng, dữ liệu là tài sản quý giá nhất của chuyển đổi số. Nếu không có dữ liệu thì sẽ không có trí tuệ nhân tạo, không có chuyển đổi số. Chỉ khi tích hợp và xử lý được dữ liệu cùng ứng dụng tối đa công nghệ, DN mới có thể đẩy năng lực cạnh tranh của mình lên một tầm cao mới trên cơ sở tự động hóa, kết hợp phương thức kinh doanh truyền thống với phương thức kinh doanh mới, tối ưu hóa nguồn lực, rút ngắn quy trình, giảm tối đa thời gian vận hành.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia của World Bank, Việt Nam đang ở mức khá thấp về mức độ sẵn sàng trong việc mở và chia sẻ dữ liệu. Hiện Việt Nam chưa có luật về chia sẻ dữ liệu thông tin, chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia..., chỉ có một phần cơ sở dữ liệu về đất đai, bảo hiểm y tế, hải quan, thuế... và các dữ liệu này đang nằm rải rác ở các cơ quan. Về đường truyền, các nhà cung cấp đã cung cấp kết nối từ Trung ương đến các địa phương, tuy nhiên, đây mới là kết nối đường truyền chứ chưa phải kết nối dữ liệu được chia sẻ.

Những bất cập đó đã khiến cho việc tiếp cận với dữ liệu của các DN, tổ chức gặp nhiều khó khăn. Ðơn cử như trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính dữ liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình phê duyệt tín dụng. Tuy nhiên, các ngân hàng giờ đây vẫn không thể tiếp cận các dữ liệu như căn cước công dân, một số thông tin về tài sản, đất đai… do các bộ, ngành vẫn chưa cho phép kết nối, liên thông.

Do đó, để thúc đẩy chuyển đổi số, đưa Việt Nam trở thành quốc gia số thì việc chia sẻ, kết nối dữ liệu là điều vô cùng cần thiết. Chia sẻ tại diễn dàn ICT Summit 2018, ông Lữ Thành Long, Tổng Giám đốc Công ty Misa cho biết, rất nhiều quốc gia đã mở dữ liệu, kết nối hệ thống của chính phủ đến với DN, cá nhân như hệ thống kế toán, hóa đơn kết hợp với cơ quan thuế… “Chính phủ cần mở, công khai chuẩn kết nối để giúp tiết kiệm thời gian, công sức cho DN. Thí dụ như, trong lĩnh vực nhà đất. Khi dữ liệu về đất đai được chia sẻ, thông tin được minh bạch, người dân sẽ biết được về lịch sử giao dịch, mua bán của các thửa đất; doanh nghiệp có thể biết tình hình đối tác của mình đã nộp thuế, giao dịch ra sao, …”, ông Long nhấn mạnh.

Nhanh chóng thay đổi phương thức tiếp cận

Ở góc độ DN, theo khảo sát mới nhất của Bộ Công thương về tính sẵn sàng ứng dụng các công nghệ 4.0 trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN công nghiệp, mặc dù ngành này đã có một số DN tiên phong (trong các lĩnh vực như dầu khí, điện…) chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với sự thay đổi của công nghệ, nhưng vẫn có tới 82% số DN đang ở vị trí mới nhập cuộc, trong đó 61% còn đứng ngoài cuộc và 21% số DN bắt đầu có các hoạt động chuẩn bị ban đầu.

Chuyển đổi số trong ngành công nghiệp nhằm xây dựng nền sản xuất thông minh được đánh giá là động lực quan trọng của phát triển Kinh tế số, nhưng trên thực tế 16/17 ngành khảo sát ưu tiên đều có mức sẵn sàng thấp. Theo Vụ Chính sách thương mại đa biên - Bộ Công thương, các DN ở khối thương mại và dịch vụ được đánh giá có trình độ tiếp cận công nghệ số và tính sẵn sàng cao hơn. DN trong các lĩnh vực ngân hàng, tài chính, logistics, du lịch, bảo hiểm đã và đang ứng dụng mạnh công nghệ số trong hiện đại hóa quy trình kinh doanh.

Rõ ràng, với số đông DN, cho dù có quan tâm đến chuyển đổi số nhưng vẫn loay hoay không biết bắt đầu từ đâu. Ông Phương Trầm, cựu giám đốc về công nghệ thông tin (CIO) tập đoàn Dupont cho rằng, nền tảng về chuyển đổi số - cần bắt nguồn từ chiến lược của DN chứ không phải là công việc chỉ thuộc về riêng những người làm về công nghệ thông tin (CNTT). Ðể đưa ra được chiến lược, DN cần phải hiểu vấn đề đang gặp phải theo góc độ kinh doanh - là việc của Ban lãnh đạo chứ không phải IT.

Ông Phương Trầm khuyên các DN có thể nghĩ lớn nhưng hãy bắt đầu nhỏ. Cụ thể, từ một tầm nhìn lớn, DN hãy chia thành các nhiệm vụ nhỏ để có thể làm trong một tuần, một tháng thay vì một quý, một năm. Có thể áp dụng công thức 3 - 12 - 3. Ðó là đưa ra tầm nhìn 3 năm tới xem mục tiêu là gì, chọn ra các vấn đề cần giải quyết trong vòng 12 tháng, sau đó lập các dự án để giải quyết vấn đề triển khai xong trong vòng 3-6 tháng. Nếu làm được những điều ấy, DN đã bước đầu thành công trong chuyển đổi số. Ðơn cử như tại Dupont, để chuyển đổi số, ông Phương Trầm đã lựa chọn chi nhánh của Dupont tại Ấn Ðộ - nơi có quy mô nhỏ nhất nhưng lại đang gặp vấn đề lớn tỷ lệ nghỉ việc hơn 30%. Sau ba tháng chuyển đổi số, tỷ lệ nghỉ việc của chi nhánh này đã giảm xuống dưới 3%. Sau khi mô hình này thành công tại Ấn Ðộ, ông Phương Trầm mới đưa về áp dụng tại Mỹ và nhân rộng ra các khu vực khác. DN khi làm chuyển đổi số cần phải nghĩ lớn, bắt đầu thông minh và nhân rộng càng nhanh càng tốt (think big, start small, scale fast) là điều ông Phương Trầm nhấn mạnh.

KHÁNH AN