Cảm xúc và sự sáng suốt

Thứ Sáu, 10/03/2017, 03:17:58
 Font Size:     |        Print

Hiện nay Việt Nam đang trong quá trình tiếp tục đàm phán Hiệp định Ðối tác kinh tế toàn diện khu vực giữa ASEAN và sáu đối tác đã có FTA với ASEAN (RCEP). Thậm chí, một số người còn bày tỏ kỳ vọng, RCEP sẽ đem lại lợi ích cho nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, một khi "làn sóng bảo hộ đang dâng trào" ở nhiều quốc gia thì không phải không có những quan ngại về lợi ích quốc gia, lợi ích của các DN nội khi ký kết.

Cảm xúc rất quan trọng và là yếu tố cần phải tính đến, nhưng nếu để cảm xúc chi phối mà thiếu đi những lập luận được hỗ trợ bằng lý thuyết và thực chứng thì sẽ bị sai lệch về định hướng chính sách và tầm nhìn. "No mất ngon, giận mất khôn là thế" - TS Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế T.Ư chia sẻ với phóng viên một cách ưu tư bên lề cuộc hội thảo về RCEP vừa diễn ra.

Quả thực, nếu nhìn lại thì cấu trúc thương mại của các nền kinh tế trong RCEP mang tính cạnh tranh hơn là bổ sung, nói cách khác là các nền kinh tế đó có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam. Muốn thật sự tận dụng được những ưu thế do RCEP tạo ra, đồng thời hạn chế bất lợi, cả Nhà nước lẫn các DN Việt Nam đều cần nỗ lực rất lớn để nâng cao khả năng cạnh tranh. Nhưng nếu để cảm xúc lo ngại đó chi phối mà không nhận ra rằng, việc thực hiện RCEP - một khi được ký kết và triển khai - sẽ tạo ra một thị trường rộng lớn với nhiều cơ hội hơn (nhờ chi phí liên thông giữa các nền kinh tế giảm đi đáng kể), không chỉ trong lĩnh vực thương mại mà cả đầu tư, sản xuất, dịch vụ… thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến quyết tâm hội nhập cũng như khả năng tìm kiếm các giải pháp hội nhập khôn khéo.

Thí dụ khác rất điển hình, tình trạng một số dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lách thuế, tác dụng lan tỏa rất hạn chế và nhất là có tác động tiêu cực đến môi trường, xã hội vừa qua đã khiến dư luận bức xúc. Cảm xúc đó rất chính đáng, nhưng xét về tổng thể, chúng ta vẫn không thể phủ nhận nền kinh tế đã, đang và sẽ còn tiếp tục cần có FDI, vấn đề là cần có khung pháp luật chặt chẽ và quá trình hậu kiểm sát sao. Trong khi đó tiến trình cổ phần hóa (CPH) DN đang có vướng mắc lớn.

Gạt ra ngoài một số yếu tố khách quan, tư tưởng cục bộ, thậm chí cả tiêu cực, thì dường như yếu tố cảm xúc cũng đang chi phối rất lớn khi Nhà nước vương vấn chưa nỡ "dứt con" đối với một số DN thuộc diện CPH vì muốn dành phần cho nhà đầu tư trong nước, muốn giữ lại những thương hiệu đã tồn tại từ lâu, đã trở thành quen thuộc. Mong muốn CPH nhanh, có nhà đầu tư chiến lược có tầm, có tiềm lực tài chính mạnh, lại phải là nhà đầu tư trong nước, cam kết giữ nguyên vẹn thương hiệu… đôi khi là bất khả thi! Trong nhiều trường hợp, cần tỉnh táo để xác định những mục tiêu ưu tiên mới có thể đưa ra quyết định sáng suốt.

Quay lại với RCEP và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới có độ mở cao. Mở cửa hội nhập ắt sẽ khiến một tỷ lệ người lao động trong nước bị mất việc làm. Nhưng hội nhập cũng đem lại những kết quả rất lớn, tất nhiên là chỉ khi gắn với cải cách trong nước, đồng thời tạo ra những công cụ để điều chỉnh những vấn đề phát sinh trong quá trình hội nhập.

Nỗi buồn và niềm vui luôn song hành. Lựa chọn cách nào để buồn ít, vui nhiều là được.

CẨM HÀ

Chia sẻ