Cho mùa thu thay áo

Thứ Năm, 27/09/2018, 14:41:27
 Font Size:     |        Print

Có những lúc thấy lòng ấm lại, mơ tưởng trở về tuổi thơ. Vậy là lại ào về vườn của bà nội nơi ven đê. Tôi sẽ được những vòm lá đón. Mùa thu lá của nhiều loài cây trổ vàng. Nhưng cây trong vườn nội đa dạng, nên lúc nào mầu xanh cũng hiển hiện. Trong lúc nghe lá rơi, vẫn có thể tận hưởng sắc diệp lục xanh kiệt cùng trong những cọng lá, được chấm phá bởi bầu trời bình yên và con đê sông Hồng cong cong xanh.

Ngôi vườn vẫn được bà gìn giữ, bảo lưu trước dòng chảy ồn ã của cuộc sống. Bà vẫn chăm vườn, chăm cho những cái cây xanh tốt để mỗi khi các con cháu chùng chình nỗi nhớ quê lại trở về. Về vui tíu tít trong vườn bà, khơi nụ cười bà, chứ bà già lắm, không còn sức để thu hoạch những mùa quả. Mùa thu hoạch bà giao cho chị Thu, cháu dâu trưởng. Anh Ðức công tác trên thị trấn, sáng đi tối về, nên có điều kiện quây quần bên bà. Quả trong vườn được hái sẽ đem bán cho mấy chị buôn bán nhỏ cuối làng. Ðồng tiền kiếm được chị Thu gửi bà để lo việc trong họ mạc, thăm người ốm đau. Tiền bán quả ít ỏi, nhưng nội vui. Bà bảo chăm vườn tược cốt để các con cháu về có chỗ mà vui chơi, thưởng thức những thứ quả quê hương ngoại thành Hà Nội, vùng châu thổ sông Hồng cho ngọt mát, cho da diết nhớ quê và lúc nào cũng hằn in hình ảnh ngôi vườn trong lòng.

Mùa thu mưa chớm lạnh. Quả làm ấm ngôi vườn. Tôi về nghe lá thủ thỉ. Thủ thỉ rằng lá vẫn xanh mầu thủy chung. Xanh như ước vọng thuở thiếu thời của tôi ngày nào, là được đi khắp thế gian tìm hiểu về những ngôi vườn. Có lần tôi đã nói với cô bé hàng xóm, rằng mình ao ước tất cả thế gian này đều tràn ngập những ngôi vườn. Khi đó, thế gian sẽ có rất nhiều hoa quả. Càng nhiều hoa quả thì con người càng sống sung túc, no đủ. Cô bé hàng xóm cười khúc khích như nắng thu vờn hương ổi.

Năm ấy, mỗi khi vào vườn, tôi thường đọc những câu thơ trong sách giáo khoa của một nhà thơ được nhiều người mến mộ: “Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện/ Sẽ được nhìn thấy các bà tiên/ Thấy chú bé đi hài bảy dặm/ Quả thị thơm, cô Tấm rất hiền…”. Cô bé hàng xóm lại cười. Cười tít mắt. Một nụ cười hồn nhiên mà ám ảnh. Chúng tôi đã thưa chuyện với bà, rằng bà ơi, xin hãy kể chuyện cho chúng cháu nghe đi. Bà kể và chúng tôi nhắm mắt. Câu chuyện có lẫn những giọt nắng nhẹ, tiếng chim chuyền cành, tiếng đung đưa của những trái thị vàng trên cành. Tôi tưởng tượng rằng cuộc đời mình sẽ có cô bé hàng xóm ở bên. Ít hơn tôi hai tuổi.

Thời gian chớp mắt thoi đưa. Nỗi nhớ cứ chất lên những hàng cây kỷ niệm. Lá vườn nội đã bao mùa thay, tôi không nhớ nữa. Tôi đi học còn em ở nhà. Mối duyên se cho em có một cuộc trầu cau với người trong xóm. Chúng tôi cứ như sen mùa hạ cúc mùa thu. Mỗi người mỗi hướng. Em thành vợ người ta. Không còn những ngày cùng tôi vạch lá ổi tìm quả chín. Sau này mỗi mùa thu tôi về, nội vẫn nhắc thi thoảng cô bé hàng xóm trở về nhà bố mẹ đẻ, đứng nép bên vườn dõi sang, như muốn vọng về một thời quá vãng. Thời của những người có duyên nhưng không có phận. Nghe nội kể mà lòng tôi man mác buồn. Nhìn lên cây, soi mặt xuống giếng nước, tôi hỏi lá thu, ngọn gió trẻ con, ngọn gió mơ ước năm xưa đã cuốn những chiếc lá thu thuở thiếu thời của tôi đi đâu? Rồi chợt thấy khóe mắt cay cay, mà bước chân không thể hồn nhiên như trước…

Giờ là mùa quả thơm. Nếu gọi mùa xuân là mùa thi hương thi sắc của muôn loài hoa, thì mùa này là mùa trảy hội của bao thứ quả quê nhà khi đã đủ một vòng đời uống nguồn dinh dưỡng đến no thỏa, căng mẩy, chắc nịch, rồi chín. Quả chín có vị thơm, không gì che giấu được. Chị dâu xăng xái hái ổi tiếp em, lo bán hàng rồi lại dọn dẹp cơm nước. Trước đây bà nội là người cai quản khu vườn, giờ việc đó chị làm thay. Ðôi mắt chị giống người con gái đó. Cô gái láng giềng.

Tôi ra mở cửa vườn, lòng lâng lâng ngỡ như em và mùa thu vừa ùa qua cánh cửa tre giản dị. Là lá, là gió, hay là em, mà hương thu vấn vít? Quả đang chín đầy mùa. Tim tôi cũng đang chín với cây vườn, với chuỗi ký ức da diết chẳng thể nào xếp vào quá vãng. Tôi tìm mình ở lối rêu. Tôi hỏi bước chân mình trên thảm lá khô, rồi chập chờn trong thanh vắng, lại hỏi những chiếc lá còn đậu ở trên cành?

Hỏi lá hỏi quả rồi hỏi mình. Có phải tôi lơ đãng đánh mất cơ hội của cuộc đời mình, để vuột mất người con gái đã da diết chiếm trọn con tim? Tôi đã yêu và đã đi, vậy hà cớ gì cứ buồn thương mãi! Nhưng lòng lại nhủ lòng, những khoảng trời đẹp thường trôi qua rất vội. Thì đành cúi xuống nhặt lên những chiếc lá của mùa thu cũ, mà ủ ấm ký ức mình, để lật trang khác cho mùa thu thay áo.

Mùa thu vẫn trở lại, nhưng tuổi trẻ thì không, và có những điều phải nghĩ khác để sống khác, phải không lá vàng?

Tản văn của Sơn Bình

Chia sẻ