Tìm giải pháp hiệu quả phòng, chống bạo lực học đường

Thứ Năm, 18/04/2019, 04:40:22

Ngày 17-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD và ĐT) tổ chức hội nghị trực tuyến với 63 điểm cầu cấp tỉnh, thành phố và 603 điểm cầu ở các quận, huyện nhằm bảo đảm an ninh, an toàn trường học và phòng, chống bạo lực học đường. Các nhà quản lý, chuyên gia và giáo viên đã phân tích vấn đề này và đề xuất giải pháp khắc phục.

Tác động từ nhiều phía

Báo cáo của Bộ GD và ĐT cho biết, Bộ đã phối hợp các bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 15 văn bản; Bộ GD và ĐT trực tiếp ban hành 25 văn bản liên quan nhưng tình trạng bạo lực học đường vẫn diễn biến phức tạp. Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ bạo lực học đường ở một số địa phương, cá biệt có một số vụ việc nghiêm trọng, ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần học sinh, môi trường giáo dục và gây lo lắng, bức xúc trong dư luận xã hội.

Theo GS, TS Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội, không gian mạng trong đó, cái tiêu cực nhiều khi lấn át cái tích cực tác động không tốt đến học sinh, xã hội. Nhiều thầy giáo, cô giáo chưa kiểm soát được cảm xúc cũng như chưa cập nhật những thay đổi trong cuộc sống phù hợp thực tế, tâm sinh lý lứa tuổi học sinh để giáo dục các em. Tính chủ động của các thầy giáo, cô giáo, nhà trường rất quan trọng, nhưng khi các vụ việc liên quan bạo lực học đường xảy ra thì giáo viên, trường học đều lúng túng, sợ trách nhiệm dẫn đến xử lý chưa phù hợp. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Vũ Thị Thu Thủy, những tác động ngoài nhà trường từ vấn đề thông tin trên mạng xã hội, các điểm kinh doanh in-tơ-nét, game… gần trường học, khu vực có nhiều học sinh, sinh viên cũng là vấn đề cần quản lý chặt chẽ. Đối với các trường, việc phân bổ chương trình giáo dục chính trị, đạo đức, kỹ năng sống chủ yếu là ngoại khóa.

Muốn có học sinh đạo đức tốt thì thầy giáo, cô giáo phải là tấm gương mẫu mực. Tuy nhiên, áp lực thành tích khiến giáo viên không đưa ra bức tranh thực về năng lực học tập, ý thức hạnh kiểm của học sinh mà lại “làm đẹp”, đánh bóng, từ đó, tạo nên gương xấu những thói xấu, việc làm không tốt cho học sinh. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Quý cũng cho rằng, thực tế bạo lực học đường không chỉ có ở Việt Nam mà là một hiện tượng xã hội liên quan tâm lý, lứa tuổi ở nước nào cũng có. Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay, mạng xã hội với nhiều hình ảnh bạo lực ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý tuổi học trò. Mặt khác, nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến giáo dục con cái, thậm chí hướng dẫn con giải quyết, xử lý các vụ việc theo hướng tiêu cực.

Thừa nhận những vấn đề nêu trên, Bộ trưởng GD và ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, thời gian qua, các cơ quan quản lý có nhiều văn bản về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường nhưng vấn đề trên vẫn có xu hướng lan rộng, phức tạp. Mặc dù có nhiều nguyên nhân tác động vào học sinh, vào nhà trường nhưng ngành giáo dục cần tiên phong, chủ động nhiệm vụ bảo đảm an toàn trường học, phòng, chống bạo lực học đường.

Lấy cái đẹp, dẹp cái xấu

Chủ tịch HĐQT hệ thống Trường Nguyễn Bỉnh Khiêm (Cầu Giấy, Hà Nội) Nguyễn Văn Hòa cho rằng, cần nhìn nhận và đánh giá bạo lực học đường là vấn đề tâm lý lứa tuổi học sinh để giải quyết dưới góc độ tâm lý giáo dục. Vì vậy, các trường cần đưa giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống vào dạy học. Giám đốc Sở GD và ĐT Thanh Hóa Phạm Thị Hằng cho biết, phòng, chống bạo lực học đường phải tùy từng trường hợp cụ thể để có biện pháp xử lý phù hợp. Trong đó, cần xác định vai trò của ban giám hiệu các trường trong việc kết nối với gia đình, giao ban với chủ tịch UBND, công an cấp xã. Tuy nhiên, bà Hằng cũng kiến nghị Bộ GD và ĐT sớm ban hành bộ tài liệu chuẩn kỹ năng sống và đưa thành môn học chính thức chứ không lồng ghép, tích hợp như hiện nay. Ngoài ra, cần sớm có quy định về khen thưởng, kỷ luật học sinh vì văn bản trước đây đã lạc hậu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Quý đề nghị các phong trào trong giáo dục cần đi vào thực tiễn, chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống. Mặt khác, cần đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các văn bản, quy định của các cơ quan quản lý liên quan phòng, chống bạo lực học đường đến từng trường, từng thầy giáo, cô giáo. Bản thân mỗi trường cần có các quy định về cách hành xử thầy với trò, trò với trò trong trường, và trò trong trường với trò khác trường; quy chế phối hợp gia đình - nhà trường. Bộ GD và ĐT cần làm việc với cơ quan quản lý nhà nước để quản lý các nhà mạng, bảo đảm các hình ảnh nội dung xấu, độc hại cần được xóa ngay, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội, nhất là trẻ em.

Theo Bộ trưởng GD và ĐT Phùng Xuân Nhạ, ngành giáo dục sẽ triển khai và yêu cầu các cơ sở giáo dục nghiêm túc thực thi các văn bản quy định liên quan an toàn trường học, phòng, chống bạo lực học đường một cách căn cơ, bài bản. Thực tế, các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục ít quan tâm đến vấn đề phòng, chống bạo lực học đường cho nên khi xảy ra thì lúng túng. Vì vậy, ngành giáo dục sẽ lấy phòng, chống là chính chứ không phải xử lý là chính; lấy giáo dục, nêu gương là chính chứ không nặng về răn đe, xử phạt học sinh. Các kỹ năng ứng xử sư phạm, mô hình phòng, chống tốt tới đây sẽ được nhân rộng. Mục tiêu là lấy cái đẹp, dẹp cái xấu. Ngoài ra, ngành giáo dục tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát để phát hiện ra các vấn đề, chỉ ra hạn chế, bất cập để thực hiện kế hoạch phòng, chống bạo lực học đường. Chủ trương của ngành giáo dục là nếu giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo thì không cho đứng lớp chứ không phải đẩy từ lớp nọ sang lớp kia. Bộ GD và ĐT vừa ban hành thông tư quy định quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên; Bộ trưởng GD và ĐT cũng có chỉ thị về tăng cường các giải pháp phòng, chống bạo lực học đường nhằm giúp các cơ sở giáo dục xây dựng môi trường giáo dục an toàn…

Mạnh Xuân