Gang of five lại đi và tới

Thứ Sáu, 27/10/2017, 11:00:11
 Font Size:     |        Print
 

Nhóm Gang of five năm 1993: Từ trái qua: Họa sĩ Đặng Xuân Hòa, Hà Trí Hiếu, Trần Lương ,Hồng Việt Dũng, Phạm Quang Vinh.

Ngay từ khi rục rịch chuẩn bị, đã mặc nhiên được coi như một trong những triển lãm quan trọng nhất năm, sự xuất hiện trở lại cùng lúc, cùng không gian của năm chàng trai, giờ đã là năm người đàn ông thành đạt vào tuổi “tri thiên mệnh” ở Gang of five, Chancing modern... (diễn ra từ 21-10 đến 19-11) là một xao xuyến với trời tiết thu, một trầm tĩnh để ngoái nhìn và đi tới, dù tương lai thì mỗi người bọn họ, đều đã đặt được trên lòng bàn tay mình...

Cũng phải 20 năm, thậm chí hơn nữa, Gang of five mới triển lãm chung. Việt Nam 2017 khác xa nhiều so với giai đoạn đầu mở cửa, hội họa đã khác, công chúng của hội họa cũng khác, một thị trường mỹ thuật đã được hình thành và từng có thời gian hoạt động sôi nổi... Mỗi cá nhân trong s năm người cũng không còn như xưa, thậm chí có người còn ngoặt sang những con đường khác nhiều với khởi điểm. Đất nước cuối thập niên 80 đầu 90 thế kỷ 20, cuộc sống chưa thoát khỏi bộn bề thiếu thốn, nói như họa sĩ Trần Lương “hơn 90% sinh viên mỹ thuật (Yết Kiêu) ra trường đều bỏ nghề không vẽ, tìm đường sang Đông Âu, đi học ở Tây Âu, vượt biển bằng thuyền tìm miền đất hứa hoặc kiếm việc lương cao, làm nghề khác”... thì Gang of five xuất hiện, “kiên trì ở lại, vẽ vào đêm, ngày đi làm kiếm tiền”... Thái độ “bình tĩnh sống”, bình tĩnh với nghệ thuật và những thành công bước đầu của nhóm gồm Đặng Xuân Hòa, Hà Trí Hiếu, Trần Lương, Hồng Việt Dũng, Phạm Quang Vinh... “đã to ra tác động mnh trong nhng năm t 1992 tr đi, không ch vi cùng la, nhng người tr hơn mà còn cả với các họa sĩ lớn tuổi hơn, kích thích họ cầm bút trở lại”..., vẫn theo lời họa sĩ Trần Lương... Gang of five ở Hà Nội và nhóm các họa sĩ Nguyễn Thanh Bình, Nguyễn Trung Tín, Đỗ Hoàng Tường, Nguyễn Hoài Hương... ở TP Hồ Chí Minh thời kỳ đó đã đem tới không chỉ phong cách nghệ thuật mới mẻ, mà cả tư duy làm nghệ thuật ít bị ràng buộc bởi những khuôn phép, không khép mình vào sự “kiểm duyệt hoặc tự kiểm duyệt” đã thành nếp nghĩ, họ mặc sức vẽ cái họ cần, thỏa thuê sáng tạo thứ họ muốn chứ, đơn thương bỏ qua thói quen minh họa thuận chiều... Chính vì những đóng góp có thể nằm ngoài chính chủ quan của mỗi thành viên, những đóng góp không chỉ về nghệ thuật mà Gang of five luôn được ghi trong lịch sử mỹ thuật hiện đại với dấu ấn tiên phong của thời mở cửa...

Đặng Xuân Hòa - Trái tim người ln - Sơn du 150x300.

Đi vi nhau mt chng đường, đủ để thành danh, Gang of five ra riêng, nhưng chỉ ở nghĩa đen là không còn triển lãm nhóm. Thực tế, họ vẫn là những người bạn, chung với nhau tình yêu nghệ thuật, níu giữ nhau ở sự lịch duyệt, từng trải, cả ở background văn hóa dù có người hot ngôn ưa lp ngôn và người thì lặng lẽ ẩn mình hơn trong đời sống. Đến giờ, đã có dư mi th, gia đình riêng, cuc sng riêng, s nghip riêng, c gia tài riêng..., Đặng Xuân Hòa, Hà Trí Hiếu, Trần Lương, Hồng Việt Dũng, Phạm Quang Vinh lại hợp nhất trong quyết định quan trọng, gặp nhau trong triển lãm Gang of five, Chancing modern... Nhiều năm, Phạm Quang Vinh làm công tác quản lý, trở thành Giám đốc Nhà xuất bản Kim Đồng; Trần Lương viết phê bình mỹ thuật, là một curator thượng hạng, một quý ông tự do mở đường cho nghệ thuật trình diễn; Đặng Xuân Hòa không ngừng sáng tạo, tìm tòi, luôn đúng nghĩa là một thủ lĩnh của hội họa đương đại; Hồng Việt Dũng quá thành công trên con đường khu biệt và Hà Trí Hiếu lưu được trong nỗi nhớ nhiều người với nỗi ám ảnh nhà quê thơ bé... Bản lĩnh và luôn dấn thân, luôn muốn xuất hiện là tương đồng với dấu ấn, triển lãm của nhóm đặc biệt ở ngay cả địa điểm tổ chức: Xưởng phim - Hãng phim truyện Việt Nam, số 4 Thụy Khuê... Chọn mãi, “rồi được số 4 Thụy Khuê vì những nơi chốn quen làm triển lãm hội họa thì đã quá nhàm và không ý tưởng, các họa sĩ cùng những nhà tổ chức muốn hướng dư luận để tâm hơn, chú ý hơn tới một không gian văn hóa đang dần bị tránh né, xóa sổ”, họa sĩ Đặng Xuân Hòa chia sẻ. Không còn sự hồn nhiên tuổi trẻ như mấy thập niên trước, mỗi thành viên Gang of five hiện nay đều ý thức được gánh nặng và áp lực của sự kỳ vọng đeo trên tác phẩm của mình, rằng sẽ có rất nhiều cặp mắt săm soi nhìn vào Gang of five, vạch vòi xem giữa danh tiếng và thực tại có luôn là tỷ lệ thuận, xem những cái tên, những nghệ sĩ hàng đầu liệu có đang đi tiếp hay đã (thật sự) trở thành quá khứ. Không ai muốn bị coi là lùi lại, chắc chắn, với cả những cá nhân vì lý do này khác, lâu nay không có thời gian chú tâm vào hội họa giá vẽ, thì họ vẫn chấp nhận xuất hiện mình sòng phng trong cuc t hi chung... Tự trọng và trách nhiệm với bản thân, trách nhiệm với bạn bè, trách nhiệm cả với lịch sử của nhóm, các họa sĩ đã lao động nghệ thuật nghiêm túc, đã (vẫn) lâng lâng một trạng thái ganh đua ngấm ngầm qua tác phẩm.

Hà Trí Hiếu - Quyền được hy vọng - 150x300.

Gang of five, Chancing modern ngoài bổn phận một triển lãm hoặc hồi ức hoặc ghi dấu hoặc tổng kết của riêng nhóm năm người một thời rất đình đám, mà đang được kỳ vọng tạo ra cú hích, một cảm hứng mới cho cả các ngh sĩ sáng to ln công chúng ngh thut như đã từng trong dĩ vãng. Và giới mộ điệu cũng mong mỏi, Gang of five của 2017 vẫn là hiện tại, vẫn tiếp tục đi và tới chứ không sang chảnh xuất hiện trong vị thế một hào quang cũ, một cảm giác đã rất xưa...

Trần Lương - Tầm tã - 120x200 chất liệu tổng hợp.

NGÔ HƯƠNG SEN

Chia sẻ