Nâng cao chất lượng công tác tiếp dân
Thứ hai, 22/04/2013 - 10:21 PM (GMT+7)
[+] Cỡ chữ: Mặc định
Các đại biểu TP Hà Nội tiếp xúc cử tri tại xã Ðông Yên, huyện Quốc Oai.            Ảnh: KIỀU LỰC

Làm thế nào để nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân là vấn đề được Hội đồng nhân dân (HÐND) các cấp ở thành phố Hà Nội lâu nay trăn trở, tìm giải pháp để thực hiện. Thực tế thời gian qua cho thấy, phần lớn các vị đại biểu HÐND vẫn chỉ dừng lại ở việc gặp gỡ người dân, ít thấy kết quả cụ thể từ những cuộc tiếp xúc ấy.

Ba tháng đầu năm nay, đại biểu HÐND thành phố Hà Nội có 87 buổi tiếp dân tại đơn vị bầu cử và đã tiếp được gần 500 lượt người, nhận 400 đơn chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Việc tiếp dân tại đơn vị bầu cử là hình thức mới, giúp cho các đại biểu nắm bắt được nhiều thông tin của địa phương, cũng như tâm tư, nguyện vọng của cử tri nhằm làm tốt hơn vai trò người đại biểu của nhân dân. Hoạt động này cũng góp phần làm cho tình trạng công dân khiếu nại tại các điểm tiếp dân của tổ đại biểu HÐND thành phố giảm đáng kể. Một số chính quyền địa phương đã cử đại diện các phòng, ban chuyên môn cùng tham dự tiếp dân cho nên tại buổi tiếp, đã cung cấp được thông tin cần thiết về quá trình chỉ đạo, giải quyết các vụ khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền và nhiều thông tin cần thiết khác. Vì vậy, chất lượng xử lý đơn, thư đạt kết quả tốt hơn. Nhiều công dân, sau khi được đại biểu tiếp thu kiến nghị và cán bộ địa phương giải thích rõ những khúc mắc đã vui vẻ ra về, không tiếp tục thắc mắc, khiếu kiện.

Tuy nhiên, Thường trực HÐND thành phố Hà Nội cho biết, mới chỉ có 75 đại biểu tham gia các buổi tiếp nói trên; đại biểu tiếp nhiều nhất là ba buổi, ít nhất là một buổi. Số lượng như vậy là ít so với nhu cầu, thắc mắc, kiến nghị của công dân. Vẫn còn 20 đại biểu chưa tham gia tiếp dân lần nào. Hiệu quả thật sự của công tác tiếp dân chưa cao. Một số đại biểu chỉ dừng lại ở việc gặp gỡ, trao đổi và chuyển đơn đến các cơ quan có thẩm quyền, chưa chú trọng đến việc hướng dẫn công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo. Công tác theo dõi, đôn đốc, giám sát việc giải quyết đơn thư của các đại biểu chưa đáp ứng được yêu cầu... Vì vậy, sự tin tưởng, kỳ vọng của người dân vào các buổi tiếp xúc với đại biểu HÐND không cao. Do đó mà có tới chín buổi tiếp dân của đại biểu không có công dân đến, mặc dù không phải ở địa bàn đó người dân không có bức xúc, kiến nghị. Thực tế, công dân vẫn đến gửi đơn cho UBND quận, huyện. Công tác tiếp dân cần phải tiếp tục được nghiên cứu sao cho phù hợp và đạt hiệu quả cao hơn.

Nhìn lại quý I năm nay, khoảng thời gian triển khai thực hiện đổi mới công tác tiếp dân của đại biểu HÐND cho thấy, mô hình tổ chức cho đại biểu tiếp dân cần được nghiên cứu và thống nhất. Hiện nay, hầu hết các tổ đại biểu HÐND bố trí cho đại biểu tiếp dân độc lập, có phân công cán bộ tiếp dân ở địa phương hỗ trợ. Một số nơi như huyện Chương Mỹ, Mê Linh, quận Hoàng Mai, tổ chức cho đại biểu tiếp dân chung với tiếp dân của lãnh đạo quận, huyện. Một số nơi khác lại bố trí cho đại biểu ngồi tại bàn tiếp dân cùng với cán bộ tiếp dân của quận, huyện. Mô hình không thống nhất dẫn đến nguyên tắc tiếp dân không được rõ ràng, vai trò, trách nhiệm của đại biểu chưa được nhìn nhận và phát huy đúng mức. Lấy thí dụ, để đại biểu ngồi cùng bàn với cán bộ tiếp dân làm nảy sinh tâm lý khi công dân đến tiếp xúc, gửi đơn thư, đại biểu cảm thấy mình xuống như chỉ để chứng kiến. Vì thế cho nên nhận thức về vai trò, trách nhiệm của cá nhân đại biểu giảm sút, dẫn tới đại biểu thấy mình có mặt cũng như không và không thường xuyên có mặt tại phòng tiếp dân.

Theo Phó Chủ tịch HÐND thị xã Sơn Tây Nguyễn Minh Hoa nên tổ chức cho đại biểu tiếp dân riêng để đại biểu thật sự "làm chủ" buổi tiếp xúc. Hơn nữa, hình thức này cũng tạo điều kiện giúp người dân được trình bày những bức xúc khi đơn thư sau khi nhiều lần gửi cho chính quyền địa phương mà không được giải quyết; hạn chế tình trạng khiếu kiện vượt cấp. Tại buổi tiếp này phải có sự tham dự của lãnh đạo địa phương để những kiến nghị nào của dân có thể trả lời ngay thì giải thích thấu đáo, dứt điểm cho người dân; giải thích tới khi nào họ thông suốt, rút đơn mới thôi. Như vậy sẽ giảm được số đơn phải tiếp nhận và chuyển xử lý.

Một vấn đề nữa là hầu hết các tổ đại biểu và đại biểu HÐND không có thông tin về tình hình giải quyết của các cấp có thẩm quyền sau khi đại biểu chuyển đơn. Như vậy, làm người dân nảy sinh tâm lý nghi ngờ, không biết đại biểu HÐND có giải quyết được vụ việc không, hay chỉ có vai trò nhận đơn rồi "kính chuyển". Chủ tịch HÐND huyện Thường Tín Tô Văn Cường cho biết, đại biểu rất trăn trở về vấn đề này, nhưng việc giám sát xử lý đơn thư bằng cách nào thì chưa có cơ chế cụ thể. Thành phố cần có quy định rõ, cơ quan chức năng giải quyết đơn thư phải thông báo kịp thời kết quả giải quyết cho công dân, đồng thời phản hồi cho các tổ đại biểu HÐND thành phố biết để giám sát; những vụ việc khó khăn chưa thể giải quyết ngay cũng cần thông báo về tiến độ để đại biểu biết mà có những giải pháp hỗ trợ và đôn đốc xử lý. Có như vậy, đại biểu mới là người "trong cuộc", giúp cho công tác tiếp dân nâng cao chất lượng và hiệu quả.

Bên cạnh đó, bản thân mỗi đại biểu cần nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của mình; không ngừng cập nhật, nắm vững các quy định pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo để tăng tính tích cực, chủ động, quyết đoán trong công tác tiếp dân, vừa giúp địa phương vừa bảo đảm các quyền lợi hợp pháp của công dân.

HẠNH NGUYÊN