Đầu tư - Tài chính - Ngân hàng

Ngân hàng đối diện làn sóng công nghệ mới

Thứ Hai, 25/06/2018, 02:39:43
 Font Size:     |        Print
 

Mô hình ngân hàng tự động LiveBank của TPBank.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) đã và đang diễn ra với tốc độ nhanh, tác động đến mọi mặt trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Mặc dù không nằm trong các lĩnh vực được đánh giá là chịu ảnh hưởng mạnh mẽ nhất, nhưng làn sóng công nghệ mới cũng đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, đặc biệt làm thay đổi kênh phân phối và các sản phẩm dịch vụ ngân hàng truyền thống.

Chủ động "đón sóng"

Nhằm đón đầu xu hướng phát triển của CMCN 4.0, thời gian qua, các ngân hàng Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, đầu tư mạnh mẽ vào một số công nghệ thành tựu của CMCN 4.0 trong sản phẩm, dịch vụ, hoạt động và quản trị của mình. Nổi bật nhất là việc triển khai thực tế các công nghệ số nền tảng như: Ðiện toán đám mây, phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, các ứng dụng, giải pháp như xác thực sinh trắc học, trao đổi dữ liệu mở qua giao diện chương trình ứng dụng (open API)... nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, gia tăng trải nghiệm khách hàng.

Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Nguyễn Kim Anh, các công nghệ số, công nghệ mới gắn với CMCN 4.0 không chỉ giúp chuyển dịch kênh phân phối sản phẩm, dịch vụ ngân hàng truyền thống từ các chi nhánh, quầy giao dịch, ATM vật lý sang các kênh số hóa, giúp tương tác khách hàng nhiều và hiệu quả hơn; mà còn có khả năng thay đổi mô hình kinh doanh, quy trình nghiệp vụ, cấu trúc sản phẩm, dịch vụ theo hướng số hóa, giúp các ngân hàng từng bước trở thành ngân hàng số, cung cấp tiện ích, trải nghiệm mới mẻ và đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng. "Với sự phát triển mạnh mẽ của CMCN 4.0, các ngân hàng có nhiều cơ hội tiếp cận và mở rộng cung ứng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng phù hợp đến những người dân hiện chưa có tài khoản ở vùng sâu, vùng xa với chi phí hợp lý, góp phần đẩy mạnh phổ cập tài chính quốc gia", Phó Thống đốc Nguyễn Kim Anh khẳng định.

Nhiều ngân hàng cũng đã áp dụng công nghệ để đánh giá hành vi khách hàng, dự đoán doanh thu, nhu cầu thị trường, cảnh báo rủi ro. Một số ngân hàng bước đầu chuyển đổi mô hình hoạt động, kinh doanh và sản phẩm, dịch vụ theo hướng số hóa thực thụ như TPBank với ngân hàng tự động LiveBank, VPBank với ứng dụng ngân hàng số Timo, OCB với chiến lược chuyển đổi ngân hàng số, VietcomBank với không gian ngân hàng số Digital Lab, VietinBank với CoreBank thế hệ mới và kho dữ liệu Doanh nghiệp (EDW) hiện đại, MB với ứng dụng trợ lý ảo ChatBot phục vụ 24x7 trên mạng xã hội,...

Nhận diện thách thức

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội mở ra từ CMCN 4.0, ngành ngân hàng phải đối mặt nhiều thách thức. Theo Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng Phạm Xuân Hòe, trình độ năng lực, số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ công nghệ thông tin (CNTT) đang là một trong những thách thức lớn mà hệ thống ngân hàng phải đối mặt. Trong đó, riêng NHNN sẽ phải đối diện với bốn thách thức: Một là, về tiền điện tử, thanh toán xuyên biên giới qua công nghệ 4.0 và chính sách tiền tệ. Hai là, việc kiểm soát dòng tiền, rủi ro thanh khoản và an toàn thanh toán, an toàn hoạt động toàn hệ thống. Ba là, về hạ tầng CNTT, chuẩn mực thẻ, chuẩn dữ liệu thông tin kết nối. Và cuối cùng là năng lực thể chế để theo kịp sự bùng nổ của tài chính số.

Các NHTM cũng sẽ phải đối diện những thách thức như năng lực tài chính đầu tư cho CNTT, chuyển đổi mô hình kinh doanh từ truyền thống sang ngân hàng số, chất lượng nguồn nhân lực và văn hóa quản trị công ty, rủi ro đối với khách hàng vay vốn khi CMCN 4.0 làm họ suy yếu, phá sản.

Thứ trưởng Khoa học và công nghệ Phạm Ðại Dương cũng cho biết, bên cạnh những lợi thế thì cũng có không ít rủi ro và thách thức khi sự phát triển của các công nghệ mới như blockchain, big data, AI,... đòi hỏi ngành ngân hàng phải có sự thay đổi về mô hình quản lý, cấu trúc sản phẩm; hay những nguy cơ đến từ các vấn đề về an toàn, an ninh mạng. "Ngân hàng được đánh giá là một trong những ngành chủ động và đi đầu trong ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong quản lý và kinh doanh. Tuy nhiên, dù sự chủ động này đã tạo ra nền tảng vững chắc với những lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh mới nhưng để tiếp cận thành công và tận dụng được những lợi thế mà CMCN 4.0 mang lại thì vẫn cần thêm nhiều nỗ lực và nghiên cứu hơn nữa" - Thứ trưởng Phạm Ðại Dương nêu rõ.

Cũng theo Ủy viên HÐQT Ngân hàng VietcomBank Phạm Anh Tuấn, hiện nay, các ngân hàng đã có thể hỗ trợ, phục vụ khách hàng mọi lúc, mọi nơi không chỉ thông qua kênh hỗ trợ truyền thống như tổng đài, tin nhắn, mà có thể giao tiếp với ngân hàng thông qua AI sử dụng hình ảnh hiển thị đại diện trên điện thoại qua kênh gọi hình ảnh (video call), thậm chí thông qua các ứng dụng thực tế ảo (virtual-reality) và hình ảnh ba chiều (holography). Ðiều này giúp các ngân hàng tăng cường khả năng tương tác, tạo cho khách hàng những trải nghiệm dịch vụ giống như được cung cấp bởi con người hơn, như trực tiếp trao đổi với nhân viên hỗ trợ. Nhưng bên cạnh đó, hệ thống ngân hàng lõi truyền thống phức tạp cũng đang là rào cản lớn nhất đối với sự thành công của ngân hàng số. "Nếu không có những thay đổi về chiều sâu, các ngân hàng có thể bị tụt lại trong cuộc đua cung cấp các trải nghiệm số cho khách hàng. Hệ thống công nghệ thông tin lỗi thời với cấu trúc không linh hoạt và hoạt động nguyên khối cũng đang cản trở các ngân hàng phát triển lên ngân hàng số trong khi đó việc thay đổi hệ thống rất phức tạp, tốn kém cả về thời gian lẫn nguồn lực" - ông Phạm Anh Tuấn cho biết thêm.

Sự thiếu đồng bộ, thống nhất trong các quy định, thủ tục liên quan tới nhiều bộ, ban, ngành đang gây trở ngại không nhỏ trong xây dựng quy định pháp lý mới đáp ứng nhu cầu cải cách công nghệ ngành ngân hàng. Ðơn cử như việc ứng dụng công nghệ nhận dạng chữ viết (OCR) trong định danh khách hàng. Tại các nước phát triển, ứng dụng nhận dạng OCR chỉ cần đọc các ký tự, hình ảnh trên chứng minh nhân dân (CMND) của khách hàng với một mẫu đồng bộ cho mỗi quốc gia. Nhưng tại Việt Nam, ứng dụng này cần nhận biết ba loại giấy tờ xác định danh tính khác nhau (CMND cũ 9 số, CMND mới 12 số và Căn cước công dân 12 số) với bố cục, mẫu thiết kế đặc trưng, và thay đổi tùy theo giai đoạn. Như vậy, trước khi có quy định cho phép ứng dụng giải pháp định danh khách hàng từ xa, cơ quan quản lý cũng phải cân nhắc khả năng áp dụng với tình trạng hồ sơ khách hàng "muôn hình vạn trạng" như hiện nay tại Việt Nam.

Nguyễn Hưng

Tổng Giám đốc Ngân hàng TPBank

HỒNG ANH

Chia sẻ