Canh rau đắng

Thứ Sáu, 17/09/2010, 23:40:00

ND - Quê tôi, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi có một số xã cách khá xa lưu vực sông Trà Khúc về phía tây bắc. Ðất sản xuất nông nghiệp ở đây chủ yếu là đất cát nên mùa nắng thường diễn ra rất khắc nghiệt. Thế nhưng, có điều lạ, là ngay trong cái nắng khắc nghiệt của xứ "chó ăn đá, gà ăn muối" ấy lại sinh ra một loài rau luôn tươi xanh, đó là rau đắng. Ai đã từng nếm thử món canh rau đắng, dù chỉ một lần thôi cũng đủ để nhớ đời ! Dường như thiên nhiên có sự quân bình nào đó chăng?

Thường cứ đến độ tháng 11, tháng chạp năm trước, khi bắt đầu mùa trồng khoai lang, trồng mì, tỉa đậu..., thì rau đắng cũng "vào vụ", và kéo dài cho đến hết mùa hè năm sau. Rau đắng có thân dây, mềm, mọc tỏa gần sát mặt đất. Rễ trắng y hệt mầu củ cải. Lá nhỏ, hẹp, mọc so le. Hoa nhỏ, mầu hồng tím, quả có ba cạnh, chứa một hạt mầu đen. Cũng còn có một loại rau đắng khác được trồng và chăm bón hẳn hoi, có lá hơi dày (như lá rau sam) mà chúng ta thường hay gặp trong món lẩu ở các nhà hàng, quán ăn, nhưng có lẽ không thể có mùi vị đặc trưng như thứ rau đắng hoang dại ở vùng này.

Món canh rau đắng rất dễ làm. Rau nhổ xong (nếu còn non, thì nhổ luôn cả gốc rễ, nếu già chỉ tuốt lấy lá và ngọn), rửa sạch, xắt nhỏ. Muốn ăn ngay, chỉ cần bỏ rau vào tô, cho nước sôi vào với một ít muối hầm, bột ngọt là đã có một món canh ngon lành. Nhưng để thưởng thức được đến tận cùng cái hương vị đậm đà của rau đắng nên thêm một ít tấm mẳn (tấm gạo thật nhỏ) và một ít khoai lang tươi đã xắt lát. Lại cũng có người chỉ thích ăn rau đắng nấu với tấm. Nhưng gì thì gì, canh phải đủ độ loãng giống như "cháo gà thì húp" vậy. Nấu chín các thứ, nêm nếm xong, khi chuẩn bị ăn mới cho rau vào trộn đều, và nên ăn lúc còn hâm hẩm nóng.

Ði làm ngoài đồng thấm cái nắng gay gắt của mùa hè về nhà mà có bát canh rau đắng, thì hầu như mọi mệt nhọc đều tan biến ngay tức khắc. Hoặc lỡ khi bù khú với anh em, bạn bè hơi quá chén một chút, mà có được bát canh rau đắng "chữa cháy" thì quả là tuyệt!

Theo sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của Giáo sư, Tiến sĩ Ðỗ Tất Lợi, thì rau đắng còn có tên gọi là hiển súc (hoặc cây càng tôm, cây xương cá) tính bình, không độc, có tác dụng làm thuốc lợi tiểu, chữa đái buốt, sỏi thận, làm thuốc giải độc, chữa rắn cắn, mụn nhọt, vàng da...

Một chút đăng đắng của rau, một chút ngọt bùi dìu dịu của khoai lang và một chút dẻo dẻo, thơm thơm của gạo tấm, hương vị món canh rau đắng trong mùa hè nắng nóng quả là một đặc sản không chê vào đâu được. Hy vọng rằng, không lâu nữa, thú ẩm thực mộc mạc nhưng hiếm có này sẽ được giới thiệu rộng rãi với du khách gần xa khi ghé thăm quê tôi.

ĐỨC KHÁNG

Theo