“Cửa” nào giảm tiếp lãi suất cho vay?

Chủ Nhật, 15/10/2017, 19:43:01
 Font Size:     |        Print
 

Khách hàng giao dịch tại Ngân hàng Bảo Việt (Hải Phòng). Ảnh: TRẦN HẢI

Mặc dù việc giảm tiếp lãi suất thêm 0,5% từ nay đến cuối năm theo đề nghị của Chính phủ là tương đối khó khăn, nhưng theo nhận định của nhiều chuyên gia, nếu đủ quyết tâm và sự hợp tác của các tổ chức tín dụng (TCTD) thì điều này vẫn có thể khả thi.

Lãi suất giảm dù sức ép có tăng

Theo thông tin mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), đến nay, mặt bằng lãi suất được giữ ổn định và giảm. Kể từ ngày NHNN cắt giảm một loạt mức lãi suất điều hành và trần lãi suất cho vay ngắn hạn hồi giữa tháng 7, đến nay các TCTD tích cực triển khai chủ trương của Chính phủ và NHNN giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên. Các TCTD cũng tích cực giảm lãi suất cho các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh (SXKD) với lãi suất thấp hơn khoảng 0,5 - 1%/năm, giảm lãi suất một số chương trình cho vay trung dài hạn đối với lĩnh vực ưu tiên xuống còn khoảng 8%/năm (từ mức phổ biến 9 - 10,5%/năm trước đó). Triển khai gói tín dụng ngắn hạn và trung dài hạn đa dạng với lãi suất ưu đãi cho các ngành thiết yếu trong phát triển kinh tế và an sinh xã hội, áp dụng lãi suất cho vay ngắn hạn đối với khách hàng tốt khoảng 4 - 5%/năm. Các TCTD tiếp tục tiết giảm chi phí để tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và NHNN. Hiện mặt bằng lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên ở mức: ngắn hạn 6 - 6,5%/năm, trung và dài hạn 8 - 10,5%/năm; đối với SXKD thông thường, khoảng 6,8 - 9%/năm đối với ngắn hạn; 9,3 - 11%/năm đối với trung, dài hạn.

Nhận định về lãi suất những tháng cuối năm, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cho rằng vẫn còn những yếu tố hỗ trợ để giảm mặt bằng lãi suất cho vay trong quý IV-2017. Cụ thể: Áp lực từ phía tỷ giá không quá lớn do chỉ số Dollar Index đã giảm khá mạnh. Lạm phát nhiều khả năng trong tầm kiểm soát (dưới 4%). Việc phát hành trái phiếu Chính phủ các tháng cuối năm chỉ còn chưa tới 20% kế hoạch, lợi suất trái phiếu Chính phủ các kỳ hạn vẫn thấp hơn khoảng 1 - 1,5 điểm % so với đầu năm, tạo điều kiện hỗ trợ lãi suất. Ngoài ra, cơ chế pháp lý về xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42 của Quốc hội và nỗ lực từ phía nhà điều hành về xử lý nợ xấu cũng sẽ đóng góp tích cực hơn trong việc giảm lãi suất.

Ghìm lãi suất

Tuy có những yếu tố hỗ trợ để giảm tiếp lãi suất, nhưng vẫn còn nhiều áp lực khiến lãi suất cho vay có thể tăng bất cứ lúc nào. Cung cầu vốn và thanh khoản của các NHTM vẫn là những yếu tố ít nhiều chi phối xu hướng của lãi suất. Trong khi đó, cùng với việc thực hiện yêu cầu giảm lãi suất cho vay, các NHTM phải tiếp tục hoàn thành chỉ đạo khác của Chính phủ là phấn đấu đạt mức tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống cả năm ở mức 21%.

Theo số liệu từ NHNN, tính đến ngày 20-9, tín dụng tăng 11,02% so với cuối năm 2016 là mức tăng cao so với các năm gần đây (cùng kỳ năm 2016 tăng 10,46% và cùng kỳ năm 2015 tăng 10,78%). Dù tăng cao như vậy, nhưng rõ ràng để hoàn thành mục tiêu, toàn hệ thống vẫn phải nỗ lực tăng tiếp khoảng 10%, trong khi chỉ còn chưa đầy ba tháng nữa là kết thúc năm. Điều này đồng nghĩa, áp lực tăng tín dụng đang dồn vào ba tháng cuối năm, nhu cầu vốn của các NH cũng sẽ rất lớn. Từ đầu năm đến nay, tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn so với tốc độ tăng của tín dụng, dẫn đến tình trạng huy động vốn không theo kịp nhu cầu vốn cho vay. Tại một số NH đã có sự cạnh tranh huy động vốn thông qua cạnh tranh lãi suất cũng như các sản phẩm dịch vụ ưu đãi, khuyến mại nhằm “hút” tiền gửi, tăng thêm nguồn vốn cho vay vào dịp cuối năm.

Diễn biến lạm phát chín tháng năm 2017, qua phân tích của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cũng cho thấy, dù lạm phát được dự báo kiểm soát dưới 4%, nhưng với tốc độ tăng liên tiếp trong ba tháng qua và lạm phát bình quân chín tháng đã lên mức 3,79%, tiệm cận mục tiêu đề ra, thì đây vẫn là yếu tố cần phải được lưu ý. Chính sách tiền tệ có dấu hiệu nới lỏng thông qua đẩy mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2017 từ 18% lên mức 21% có thể sẽ tác động tới mục tiêu lạm phát, từ đó gây áp lực trở lại lên mặt bằng lãi suất.

Trước những diễn biến chưa thuận, nhiều ý kiến bày tỏ băn khoăn liệu mục tiêu giảm tiếp 0,5% lãi suất cho vay như chủ trương của Chính phủ có khả thi hay không? Chuyên gia ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu chia sẻ, việc giảm lãi suất có thể thực hiện được nếu Chính phủ, NHNN quyết tâm và các TCTD có sự hợp tác. Để đạt mục tiêu này, NHNN cần tiếp tục giảm các mức lãi suất điều hành để các TCTD được hưởng chi phí vốn thấp hơn; đồng thời, sử dụng linh hoạt các công cụ của chính sách tiền tệ.

Định hướng điều hành trong ba tháng cuối năm 2017, đại diện lãnh đạo NHNN cho biết sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ giải pháp về tiền tệ, hoạt động NH nhằm kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Trong đó, tập trung bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ, lạm phát, hoạt động của hệ thống TCTD để điều hành linh hoạt lượng cung tiền, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các TCTD, xem xét điều chỉnh lộ trình áp dụng tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn để sử dụng cho vay trung, dài hạn phù hợp, bảo đảm an toàn hoạt động NH và giảm áp lực thanh khoản, hỗ trợ các TCTD ổn định mặt bằng lãi suất huy động, giảm lãi suất cho vay. Đồng thời tiếp tục điều hành ổn định mặt bằng lãi suất, phấn đấu giảm lãi suất phù hợp diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và thị trường tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ; chỉ đạo các TCTD chủ động cân đối nguồn vốn và sử dụng vốn để bảo đảm thanh khoản; thực hiện tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả kinh doanh để tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực SXKD,...

Như vậy, vẫn có cánh cửa mở lối cho việc giảm tiếp lãi suất cho vay trong những tháng cuối năm, cho dù đó chỉ là một “khe cửa” hẹp.

Nhiều ngân hàng cạnh tranh huy động vốn

Ngân hàng xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) vừa “tung” ra chương trình “Gửi dài, tài lộc tăng” với lãi suất của các kỳ hạn 15 tháng và 18 tháng của chương trình cao hơn 0,4% - 0,5% so với kỳ hạn 15 tháng và 18 tháng của biểu lãi suất tiết kiệm thông thường là 7%/năm và 7,3%/năm. Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) cũng có chương trình “Gửi tiền - tặng tiền, tặng lãi suất” từ nay đến hết năm, theo đó người gửi ít nhất 10 triệu đồng, kỳ hạn 36 tháng, lãi suất 7,4%/năm được tặng 0,2% lãi suất, đồng thời tặng thêm 0,2% trên số tiền gửi...

HỒNG ANH

Chia sẻ