Nhiều bất cập trong cuộc chiến chống thực phẩm bẩn

Thứ Năm, 18/01/2018, 11:58:36
 Font Size:     |        Print
 

NDĐT – Sáu năm qua, Việt Nam chỉ khởi tố một vụ liên quan đến an toàn thực phẩm. Đây là thông tin được ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam thông tin trong tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn: Bất cập trong quản lý và giải pháp cho doanh nghiệp” diễn ra chiều 18-1 do Báo Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức.

Sáu năm chỉ xử lý hình sự một vụ an toàn thực phẩm

Mỗi năm, Việt Nam có 168 vụ ngộ độc thực phẩm với hơn 5.000 người mắc và khoảng 30 người tử vong. Năm 2017, cả nước ghi nhận 139 vụ ngộ độc thực phẩm với 3.869 người mắc, 24 người tử vong. Cơ quan chức năng đã kiểm tra 625.060 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, phát hiện 123.914 cơ sở vi phạm (chiếm 19,8%); xử lý hành chính 35.759 cơ sở với số tiền hơn 61 tỷ đồng.

Trong giai đoạn 2011-2016, mặc dù số vụ vi phạm về an toàn thực phẩm chuyển qua hình sự là 300 vụ, nhưng chỉ khởi tố một vụ. Ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam nhận định, chính vì chế tài xử phạt không nghiêm như vậy, nên thực trạng sản phẩm không an toàn vẫn vô tư bày bán trên thị trường.

Ông Hồ Quang Thái, Chánh Văn phòng Quỹ Chống hàng giả.

Ông Hồ Quang Thái, Chánh Văn phòng Quỹ Chống hàng giả cho biết, hiện có năm Luật, ba Nghị định, ba Thông tư liên tịch và hàng chục Thông tư liên quan khác đến việc xử lý thực phẩm bẩn. Mới đây, Nghị định 178/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm có mức phạt rõ ràng với cá nhân, tổ chức vi phạm.

Pháp luật cơ bản đã hoàn thiện, nhưng việc thực thi của các cơ quan chức năng dường như chưa chặt, có tình trạng né tránh trách nhiệm hoặc năng lực nghiên cứu, vận dụng các văn bản pháp luật chưa được triệt để. “Đường dây nóng của Nghệ An cả một năm mới nhận được sáu thông tin báo về vệ sinh an toàn thực phẩm ở địa phương” – ông Thái dẫn chứng.

Khó kiểm soát thực phẩm vì sản xuất nhỏ lẻ

Theo ông Trần Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam, hiện nay nói đến thực phẩm an toàn, chúng ta mới đang quan tâm tới khâu cuối cùng đó là khâu tiêu dùng mà quên đi chuỗi thực phẩm tồn tại qua các khâu như sản xuất, vận chuyển, tiêu dùng. “Nếu chúng ta không giải quyết tốt khâu đầu tiên – khâu sản xuất thì chưa giải quyết hết được gốc vấn đề của an toàn thực phẩm”.

Thực trạng sản xuất nhỏ lẻ của các hộ dân là nguyên nhân chính khiến cho cơ quan quản lý khó kiểm soát được vấn đề an toàn thực phẩm. Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Trần Việt Nga cho biết: “Chúng ta có rất nhiều cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Mặc dù, có một số địa phương đã làm rất tốt trong giết mổ tập trung, cấm giết mổ tại gia đình như Hà Tĩnh, giải quyết được bước đầu về ô nhiễm môi trường, nhưng chưa thực hiện được vấn đề an toàn thực phẩm. Nếu người sản xuất kinh doanh không thực hiện nghiêm túc, không có sự quyết liệt của các địa phương thì không bộ, ngành nào có thể giải quyết được”.

Theo bà Nga, điểm yếu trong công tác quản lý an toàn thực phẩm là truy xuất nguồn gốc và thu hồi thực phẩm. Việt Nam chưa có hệ thống kiểm soát, thực phẩm không rõ nguồn gốc tràn lan… khiến việc truy xuất nguồn gốc vô cùng khó khăn.

Nhiều năm qua, có rất nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư sản xuất thực phẩm sạch, an toàn, thực phẩm truy xuất nguồn gốc. Nhưng các doanh nghiệp vẫn còn loay hoay tìm thị trường, tìm sự cạnh tranh với thực phẩm bày bán ngoài chợ.

Theo ông Lê Khánh Mạnh, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng DELCO cho biết, công ty cũng đã đầu tư nhiều về công nghệ thông tin để dán tem truy xuất nguồn gốc, nhưng thực tế “chỉ có 20% khách hàng có thể hiểu được truy xuất nguồn gốc đó”.

Bà Trần Việt Nga, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.

Bà Bùi Bích Liên, Giám đốc Kinh doanh thương hiệu ORFARM bày tỏ quan ngại khi Việt Nam chưa có bộ quy chuẩn cụ thể về sản xuất thực phẩm sạch. “Nếu bộ quy chuẩn không rõ ràng sẽ khó khăn cho doanh nghiệp khi bị kiểm tra. Có rất nhiều đoàn thanh tra của các bộ, ban, ngành khác nhau xuống kiểm tra doanh nghiệp, và họ có nhiều tiêu chí, cách nhìn khác nhau khi đánh giá về các doanh nghiệp chúng tôi. Nếu không có bộ quy chuẩn chung sẽ xảy ra sự lẫn lộn” – bà Liên cho hay.

Để xây dựng chỉ tiêu thực phẩm an toàn, Phó Cục trưởng Trần Việt Nga cho biết, Bộ Y tế có ban hành gần như đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn. Tuy nhiên, bà Nga mong muốn doanh nghiệp và các hiệp hội sẽ là đầu mối xây dựng tiêu chuẩn và đồng hành cùng các cơ quan quản lý nhà nước để nâng tầm lên thành tiêu chuẩn quốc gia.

Ông Trần Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam nhận định “Chỉ sản xuất lớn hơn mới quản lý tốt hơn. Lúc đó, người sản xuất mới quan tâm xây dựng thương hiệu, người dân được hưởng thực phẩm sạch và cơ quan quản lý mới có thể truy xuất nguồn gốc”.

THIÊN LAM

Chia sẻ