Cập nhật xét nghiệm mới trong theo dõi điều trị vô sinh

Thứ Sáu, 21/04/2017, 18:02:36
 Font Size:     |        Print
 
 Font Size:     |  

NDĐT - Với mong muốn được trao đổi và chia sẻ cùng bác sĩ lâm sàng kiến thức chuyên môn về xét nghiệm chẩn đoán nguyên nhân vô sinh, từ đó hỗ trợ tích cực các bác sĩ lâm sàng khám, điều trị cho bệnh nhân, chiều 21-4, Bệnh viện đa khoa MEDLATEC tổ chức Hội thảo “Cập nhật xét nghiệm trong chẩn đoán và theo dõi điều trị vô sinh”.

Phát biểu tại Hội thảo, ThS, BS Nguyễn Thị Kim Len, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Medlatec cho biết, tỷ lệ mắc bệnh viêm nhiễm phụ khoa ở phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi sinh đẻ lên tới 90%. Mỗi năm, có trên 5.000 trường hợp mắc và hơn 2.000 trường hợp tử vong vì ung thư cổ tử cung. Trong khi đó, tỷ lệ mắc ung thư tuyến vú ước tính là 17,4/100.000 dân.

Tỷ lệ vô sinh trên thế giới trung bình từ 6%-12%. Tại Việt Nam, tỷ lệ này là khoảng 7,7%, nghĩa là có từ 700.000 đến một triệu cặp vợ chồng vô sinh, trong đó vô sinh nguyên phát là 3,9% và vô sinh thứ phát là 3,8%. Tình trạng vô sinh hay bất thường thai sản đang rất báo động.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân vô sinh ở nam giới có thể được tìm thấy ở các trường hợp tinh dịch có ít hoặc không có tinh trùng như bất thường cấu trúc và số lượng nhiễm sắc thể, bao gồm cả nhiễm sắc thể giới tính. Khi tinh dịch đồ bình thường, đột biến đứt gãy DNA ở tinh trùng là nguyên nhân gây vô sinh hiếm muộn ở nam giới. Đột biến mất đoạn AZF trên nhiễm sắc thể Y - đoạn gen quy định tổng hợp tinh trùng - đang là đề tài được các nhà di truyền học quan tâm.

TS, BS Nguyễn Khắc Hân Hoan trình bày tại hội thảo.

Đến từ Bệnh viện Từ Dũ, TS, BS Nguyễn Khắc Hân Hoan (Khoa Xét nghiệm Di truyền Y học) cho biết, hiện nay có khoảng 50% cặp vô sinh do nam giới, trong đó nguyên nhân do gen và nhiễm sắc thể chiếm 10-15% vô sinh nam. Vô sinh nam do gen Y gây xóa gen AZF, rối loạn phát triển tinh bào, giảm hoặc không tạo tinh trùng...

Do đó, theo bác sĩ Nguyễn Khắc Hân Hoan, các trường hợp không có hoặc ít tinh trùng trong tinh dịch cần được chỉ định xét nghiệm AZF, trước khi phẫu thuật điều trị giãn tĩnh mạch tinh, anh trai hoặc em trai ruột có tiền sử phát hiện bất thường đoạn AZF.

Trong đánh giá tỉ lệ đứt gãy DNA tinh trùng ở nam giới vô sinh, PGS, TS Phan Thị Hoan (Bộ môn Y Sinh học - Di truyền, Đại học Y Hà Nội) cho biết, có khoảng 10% nam giới vô sinh có kết quả tinh dịch đồ bình thường, nguyên nhân vô sinh do đứt gãy DNA tinh trùng. Đứt gãy DNA tinh trùng làm giảm khả năng thụ tinh, giảm chất lượng phôi thai, từ đó làm giảm hiệu quả điều trị vô sinh.

Theo đó, hiện nay, xét nghiệm Halosperm được dùng để đánh giá độ đứt gãy và từ đó tiên lượng cho các phương pháp hỗ trợ sinh sản. Khi chỉ số DFI (chỉ số đứt gãy DNA tinh trùng) > 30% thì nếu để phôi thai phát triển thì nguy cơ sẩy thai, thai lưu, dị tật bẩm sinh ... rất cao. Đồng thời, khi chỉ số DFI > 30% thì khi thụ tinh nhân tạo, IUI, IVF ... khả năng thành công rất thấp. Cơ hội duy nhất của bệnh nhân là thụ tinh trong ống nghiệm bằng tiêm tinh trùng trực tiếp vào noãn để tạo phôi (ICSI).

Bác sĩ Phan Thị Hoan cho biết thêm, kết quả nghiên cứu trên 300 bệnh nhân vô sinh hiếm muộn nam giới, có độ tuổi từ 18 tuổi và có tinh dịch đồ bình thường thì thấy: trường hợp nam giới có DFI > 30% chiếm tỷ lệ khá cao là 41%. Do vậy, PGS. TS Phan Thị Hoan khuyến cáo, cần phổ biến xét nghiệm Halosperm và ứng dụng xét nghiệm này trong tìm nguyên nhân vô sinh hiếm muộn ở nam giới có tinh dịch đồ bình thường và cả bất thường.

PGS. TS. Hoàng Thị Ngọc Lan báo cáo tại hội thảo.

PGS. TS. Hoàng Thị Ngọc Lan tại báo cáo “Tìm hiểu một số bất thường nhiễm sắc thể ở những cặp vợ chồng có bất thường thai sản”, cho biết, bất thường nhiễm sắc thể ở những cặp vợ chồng có bất thường thai sản như sảy thai, thai chết lưu. Kết quả nghiên cứu trên 715 cặp vợ chồng có sảy thai và thai chết lưu thì có tới 37 cặp vợ chồng có bất thường nhiễm sắc thể (5%), trong đó có 1 cặp bất thường về số lượng (XYY) và 36 cặp bất thường cấu trúc nhiễm sắc thể.

PGS. TS. Hoàng Thị Ngọc Lan kiến nghị, các cặp vợ chồng có bất thường thai sản (sảy thai, thai chết lưu) nên được chỉ định xét nghiệm nhiễm sắc thể thường quy và rộng rãi. Đồng thời, quản lý, theo dõi chặt chẽ thai nghén của các cặp vợ chồng có bất thường nhiễm sắc thể, sàng lọc chẩn đoán trước sinh để tư vấn kịp thời.

Tại hội thảo, qua những bài báo cáo đã phân tích được những nguyên nhân gây vô sinh hiếm muộn, cùng những khuyến nghị của các chuyên gia cho những trường hợp bất thường nên làm xét nghiệm để tăng cơ hội có thai. ThS, BS Trịnh Thị Quế (Trưởng Khoa Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC) cũng đã báo cáo tổng quan xét nghiệm trong chẩn đoán bệnh lý sản - phụ - nam khoa đang được thực hiện hàng ngày trên hệ thống xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO 15189:2012.

THIÊN LAM