Bình luận quốc tế

Ngăn chặn thảm kịch

Chủ Nhật, 24/12/2017, 03:28:28
 Font Size:     |        Print

Tình hình chiến sự tại Yemen tiếp tục nóng lên khi liên quân do A-rập Xê-út đứng đầu tăng cường các vụ không kích nhằm vào lực lượng nổi dậy Houthi. Houthi đã "đánh dấu" sự kiện 1.000 ngày từ khi liên quân A-rập bắt đầu can thiệp vào Yemen bằng vụ phóng tên lửa vào trung tâm thủ đô Riyadh của A-rập Xê-út mới đây. Yemen cũng đang đứng bên bờ vực cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới.

Nhóm phiến quân Houthi đã tổ chức kỷ niệm 1.000 ngày A-rập Xê-út can thiệp quân sự vào Yemen bằng lời kêu gọi tăng cường cuộc chiến chống liên quân. Houthi cũng xác nhận đã tiến hành vụ tiến công bằng tên lửa vào thủ đô Riyadh của A-rập Xê-út, quốc gia đứng đầu trong liên minh quân sự A-rập tham chiến tại Yemen. Tên lửa đạn đạo Volcano 2-H được bắn từ lãnh thổ quốc gia láng giềng nhằm vào cung điện hoàng gia al-Yamama, nơi ở của Quốc vương Salman, ngay trước khi diễn ra cuộc họp của giới lãnh đạo A-rập Xê-út. Đây là vụ tiến công bằng tên lửa đạn đạo thứ hai mà nhóm phiến quân Houthi ở Yemen tiến hành trong vòng hai tháng qua. Vụ tiến công đầu tiên, nhằm vào sân bay quốc tế Riyadh đã khiến liên quân A-rập đóng các cửa khẩu, cảng biển và sân bay của Yemen.

Nhiều nước trên thế giới đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về hai vụ bắn tên lửa từ Yemen vào A-rập Xê-út. Các quốc gia vùng Vịnh lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ vụ tiến công và bóng gió đe dọa sẽ hành động nhằm chống “mọi thế lực thù địch”. Trong khi đó, liên quân A-rập tăng cường các cuộc tiến công nhằm vào Houthi ở Yemen, khiến tình hình bạo lực ngày càng nghiêm trọng, có nguy cơ đe dọa an ninh khu vực. Thực tế, cuộc khủng hoảng ở Yemen càng tác động xấu tới mối quan hệ vốn căng thẳng giữa A-rập Xê-út và Iran. A-rập Xê-út và đồng minh cáo buộc Iran cung cấp tên lửa đạn đạo cho phiến quân Houthi và các đồng minh, nhưng phía Tehran bác bỏ. Bộ Ngoại giao Iran mới đây đã triệu Đại sứ Thụy Sĩ tại Tehran, cơ quan ngoại giao chịu trách nhiệm đại diện lợi ích của Mỹ tại Iran, để phản đối những tuyên bố gần đây của Washington cho rằng, các tên lửa bắn từ Yemen vào A-rập Xê-út có nguồn gốc từ Iran, đồng thời khẳng định những cáo buộc này dựa trên “bằng chứng giả mạo”.

Tình hình Yemen tăng nhiệt từ sau khi cựu Tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh bị Houthi sát hại do ông Saleh “quay lưng” lại lực lượng phiến quân trong cuộc chiến mà hai bên từng là đồng minh. Các phe phái ở Yemen đều tuyên bố sẽ tăng cường sức mạnh quân sự để chống lại các lực lượng đối địch. Liên quân A-rập ủng hộ Chính phủ đương nhiệm được quốc tế công nhận của Tổng thống Abd Rabbuh Mansur Hadi tăng cường không kích chống Houthi. Các lệnh cấm mà A-rập Xê-út áp đặt với các tuyến đường biển, đường bộ và đường không ở Yemen gây lo ngại càng khiến cuộc khủng hoảng nhân đạo ở nước này trở nên nghiêm trọng. Chiến tranh và xung đột kéo dài gần ba năm qua tại Yemen đã khiến khoảng 12 nghìn người chết, trong đó phần đông là dân thường, gần 40 nghìn người bị thương, ba triệu người mất nhà ở và hai phần ba dân số nước này cần cứu trợ khẩn cấp. Điều phối viên nhân đạo của Liên hợp quốc Jamie McGoldrick kêu gọi các bên đối địch ở Yemen tạo điều kiện cho hàng cứu trợ tiếp cận 8,4 triệu người đang cận kề nạn đói. Trong khi đó, lợi dụng khoảng trống an ninh và quyền lực ở Yemen, tổ chức khủng bố al-Qaeda gia tăng hoạt động trên bán đảo A-rập. Mỹ thậm chí đã coi nhánh của al-Qaeda tại Yemen là “chân rết” nguy hiểm nhất của nhóm cực đoan này và tăng cường sử dụng máy bay không người lái tiến công nhằm vào tổ chức khủng bố al-Qaeda.

Các cuộc đàm phán hòa bình do Liên hợp quốc bảo trợ vẫn “giậm chân tại chỗ” và chưa thể tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng Yemen. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi “nỗ lực mới” nhằm chấm dứt cuộc chiến mà ông gọi là “ngớ ngẩn” tại quốc gia nghèo nhất bán đảo A-rập. Tuy nhiên, trước khi có một giải pháp chính trị thỏa mãn yêu cầu của các bên tham chiến, Yemen cần được trợ giúp khẩn cấp để tránh xảy ra một thảm kịch nhân đạo đang hình thành.

THÁI AN