Khó khăn bủa vây

Thứ Bảy, 09/02/2019, 02:22:58

Italy đang cùng lúc đối mặt nhiều khó khăn trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế sụt giảm, trong khi nước này lại bị cuốn vào cuộc “khẩu chiến” ngoại giao nghiêm trọng với Pháp. Nếu những khó khăn nêu trên không sớm được giải quyết, rất có thể chính trường “đất nước hình chiếc ủng” sẽ lại “nổi sóng” trong thời gian tới.

Italy đã bước vào năm 2019 với liên tiếp các tín hiệu tiêu cực cả trên lĩnh vực kinh tế lẫn đối ngoại. Cơ quan Thống kê quốc gia Italy (ISTAT) vừa cho biết, nền kinh tế lớn thứ ba Khu vực đồng euro (Eurozone) đã rơi vào tình trạng “suy thoái kỹ thuật”, nghĩa là tăng trưởng kinh tế suy giảm hai quý liên tiếp. Theo ISTAT, mức tăng trưởng kinh tế của Italy trong quý IV-2018 đã sụt giảm 0,2% và đây là quý sụt giảm thứ hai liên tiếp trong năm 2018. Mặc dù xét tổng thể cả năm 2018, kinh tế Italy vẫn tăng trưởng 1% và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức thấp trong năm nay. Nhưng, số liệu thống kê của ISTAT đã cho thấy kinh tế Italy vẫn u ám sau “một thập kỷ mất mát”, kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính, kinh tế xảy ra tại Liên hiệp châu Âu (EU). Hiện tại, nhiều nền kinh tế Eurozone đã thoát khỏi khủng hoảng, nhưng tăng trưởng kinh tế của Italy vẫn hầu như “giậm chân tại chỗ”.

Thủ tướng Italy G.Conte chỉ ra rằng, nền kinh tế lớn thứ ba Eurozone đã bị suy yếu kể từ đầu năm 2017 và gần đây bị ảnh hưởng nặng nề do sự trì trệ của các nền kinh tế vốn là đối tác thương mại chính của Italy như Đức và Trung Quốc. Trong khi đó, Phó Thủ tướng Italy L.Maio đã đổ lỗi cho chính phủ tiền nhiệm, cho rằng số liệu kinh tế nêu trên là bằng chứng cho thấy sự thất bại của ê-kíp lãnh đạo mà cử tri nước này đã “quay lưng lại” trong cuộc tổng tuyển cử hồi năm ngoái.

Thủ tướng Italy Conte tuần trước khẳng định các biện pháp của chính phủ hiện nay sẽ bảo đảm rằng nền kinh tế Italy sẽ có sự phục hồi vững chắc kể từ quý II tới. Tuy nhiên, giới phân tích cũng như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) không lạc quan về triển vọng kinh tế Italy. Trong một báo cáo về tình hình kinh tế Italy công bố ngày 6-2, IMF cảnh báo chính sách kinh tế hiện tại của Rome có thể làm tái diễn tình trạng suy giảm niềm tin thị trường. Theo đó, Italy có nguy cơ sẽ trải qua giai đoạn suy giảm tài chính đáng kể, khiến nền kinh tế suy yếu và rơi vào suy thoái. Và, việc tăng trưởng kinh tế “giảm tốc” có thể gây nhiều khó khăn cho kinh tế Italy, khi mỗi năm khoảng 20% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã bị “nuốt chửng” bởi các khoản thanh toán cho khối nợ công khổng lồ của nước này. Kinh tế suy giảm cũng sẽ gây các hệ lụy xã hội, trong đó nhóm nghèo nhất sẽ là đối tượng chịu nhiều tác động nhất.

Trong khi chính phủ đối mặt các thách thức kinh tế, Italy còn đang vướng vào một cuộc “khẩu chiến” ngoại giao ngày càng nghiêm trọng với Pháp. Quan hệ giữa hai nước láng giềng đã “xuống dốc không phanh” trong những tuần gần đây sau khi các Phó Thủ tướng của Italy có một số hành động và phát ngôn bị phía Pháp cho là “một sự khiêu khích không thể chấp nhận”. Trong bối cảnh làn sóng biểu tình “áo vàng” đang sôi sục và làm chao đảo chính trường Pháp, thì Phó Thủ tướng Italy L.Maio cách đây ít ngày đã gặp gỡ đại diện phong trào biểu tình “áo vàng” ở ngoại ô thủ đô Paris của Pháp.

Mặc dù Phó Thủ tướng Italy L.Maio cho biết mục đích cuộc gặp là nhằm chuẩn bị cho các cuộc bầu cử sắp tới tại Nghị viện châu Âu (EP), song Chính phủ Pháp cho rằng cuộc gặp này là “đổ thêm dầu vào lửa”, bởi trước đó một Phó Thủ tướng khác của Italy là ông M.Salvini từng bày tỏ ủng hộ những người biểu tình “áo vàng” chống lại Tổng thống Pháp E.Macron. Hồi cuối tháng 1 vừa qua, Phó Thủ tướng Italy Salvini thậm chí chỉ trích trực tiếp Tổng thống Pháp E.Macron khi bày tỏ hy vọng cử tri Pháp sớm thoát khỏi một “vị tổng thống khủng khiếp”. Trong khi đó, Phó Thủ tướng Italy L.Maio cũng từng chỉ trích gay gắt chính sách của Pháp ở châu Phi và kêu gọi EU trừng phạt Pháp vì đẩy người dân “lục địa đen” từ bỏ quê hương để tìm kiếm điều kiện sống tốt hơn ở châu Âu.

Đáp trả những chỉ trích nêu trên từ các nhà lãnh đạo Italy, Chính phủ Pháp mới đây đã triệu Đại sứ Italy T.Castaldo tới để phản đối bình luận của Phó Thủ tướng Italy L.Maio cáo buộc Paris tiếp tục “thực dân hóa” châu Phi. Tiếp đó, hôm 7-2, Bộ Ngoại giao Pháp thông báo đã triệu hồi Đại sứ nước này tại Rome để tham vấn sau “những hành vi khiêu khích” của các lãnh đạo chính phủ dân túy Italy. Đây được xem là những động thái chưa từng có tiền lệ trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước Pháp - Italy.

Trong bối cảnh căng thẳng quan hệ song phương leo thang, Thủ tướng Italy G.Conte ngày 7-2 khẳng định, Italy và Pháp có mối quan hệ lịch sử sâu sắc và bất kỳ sự căng thẳng nào giữa hai nước đều có thể được giải quyết nhanh chóng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hai quốc gia không dễ sớm “bình thường hóa” quan hệ song phương khi mà họ đã đẩy mâu thuẫn đi quá xa.

Với những khó khăn về kinh tế, đối ngoại đang bủa vây, xem ra năm 2019 sẽ tiếp tục là một năm nhiều thử thách với chính phủ của Thủ tướng Italy G.Conte. Italy đã liên tục rơi vào bất ổn chính trị trong những năm qua và một khi tình hình kinh tế cũng như vị thế chính trị của nước này trong EU không được cải thiện, rất có thể chính trường Italy sẽ lại “nổi sóng”.

HÀ VIỆT