Tiếng nói chung trước hạn chót

Chủ Nhật, 10/02/2019, 02:15:08

Trong bối cảnh thời hạn "đình chiến" thương mại 90 ngày sắp hết, các quan chức Mỹ và Trung Quốc đang nỗ lực chạy nước rút để thúc đẩy đàm phán song phương, tránh đẩy tranh chấp thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục leo thang. Tuy nhiên, việc tìm tiếng nói chung trên bàn đàm phán là rất khó khăn, trong bối cảnh giữa hai bên còn nhiều bất đồng.

Sau khi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung bùng phát từ giữa năm 2018, lãnh đạo hai nước đã nhất trí "đình chiến " trong 90 ngày kể từ 1-12-2018, để cùng thương lượng một thỏa thuận nhằm chấm dứt căng thẳng thương mại leo thang. Nếu giới chức hai nước không tìm được giải pháp cho cuộc chiến thương mại nói trên, Mỹ sẽ tăng mức thuế từ 10% hiện nay lên 25% đối với lượng hàng hóa Trung Quốc trị giá 200 tỷ USD từ ngày 2-3. Trong bối cảnh thời gian "đình chiến" sắp đến hạn chót, Bộ trưởng Tài chính Mỹ S.Mnuchin cho biết, hai bên đang rất nỗ lực để đạt được một thỏa thuận thương mại trước hạn chót vào ngày 1-3. Trong phát biểu với kênh truyền hình Mỹ CNBC, Bộ trưởng S.Mnuchin cho biết, Mỹ và Trung Quốc đã đạt được tiến triển trong các vấn đề thực thi thương mại, song hai bên vẫn "còn nhiều việc phải làm".

Trước đó, các quan chức thương mại hai nước đã có cuộc đàm phán tại Washington để thảo luận về phương hướng hợp tác nhằm giải quyết tranh chấp thương mại giữa hai bên. Ðoàn đàm phán hai nước đã đề cập các vấn đề gai góc nhất như tiếp cận thị trường, bảo đảm không có việc ép buộc chuyển giao công nghệ hay các dự án liên doanh, cũng như bảo đảm có một cơ chế song phương để đạt được một thỏa thuận và giám sát thỏa thuận đó.

Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ, mục đích đàm phán của Washington là "đạt được sự thay đổi về cấu trúc cần thiết tại Trung Quốc", yếu tố mà Mỹ cho rằng ảnh hưởng đến thương mại song phương. Washington muốn Bắc Kinh cho phép doanh nghiệp Mỹ dễ dàng tiếp cận thị trường và giảm các hàng rào phi thuế quan khác đối với sản phẩm của Mỹ. Ðồng thời, hai bên cũng thảo luận về cam kết trước đó của Bắc Kinh liên quan việc mua một khối lượng đáng kể hàng hóa và dịch vụ của Mỹ như một giải pháp nhằm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Về phía Trung Quốc, trước khi bước vào các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ, trong hơn hai tháng qua, Bắc Kinh cũng đã thể hiện thiện chí đàm phán thông qua việc tăng cường mua hàng hóa, nông sản của Mỹ và điều chỉnh một số chính sách kinh tế theo hướng tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư, kinh doanh tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, dù Mỹ và Trung Quốc cùng có thiện chí thúc đẩy đàm phán, việc giải quyết các vấn đề kinh tế, thương mại song phương hiện nay là không đơn giản trong bối cảnh hai cường quốc còn nhiều bất đồng và những lợi ích chiến lược rất khác nhau. Nhận định về đàm phán thương mại Mỹ - Trung Quốc gần đây, nhiều chuyên gia phân tích cho rằng giữa hai bên còn quá nhiều "rào cản" liên quan quyền sở hữu trí tuệ, thâm hụt thương mại, mở cửa thị trường... Về quyền sở hữu trí tuệ, Tổng thống Mỹ D.Trumptrong Thông điệp Liên bang năm 2019, đã tuyên bố rằng các cuộc đàm phán thương mại tích cực giữa hai bên là nhằm chấm dứt hành vi "đánh cắp" việc làm và tài sản của người Mỹ. Tuy nhiên, Trung Quốc nhiều lần lên tiếng phản đối các cáo buộc từ Mỹ và đồng minh.

Trong khi đó, thâm hụt thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn gia tăng trong năm 2018, cũng là một trở ngại đối với đàm phán thương mại giữa hai bên. Theo thống kê mới nhất, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với Trung Quốc đạt 413 tỷ USD trong năm 2018. Ðối diện những khó khăn nêu trên, Bộ trưởng Thương mại Mỹ U.Ross trong phát biểu với hãng tin CNBC mới đây đã thừa nhận rằng Mỹ và Trung Quốc "vẫn còn cách xa mục tiêu chấm dứt cuộc chiến thương mại".

Mặc dù đàm phán thương mại Mỹ - Trung đối mặt nhiều khó khăn, song một "điểm sáng" tích cực là cả hai phía đều xác định và tin tưởng sẽ giải quyết được các vấn đề thương mại song phương thông qua đàm phán. Các quan chức Bộ Ngoại giao, Bộ Thương mại Trung Quốc đã nhiều lần khẳng định, đoàn đàm phán thương mại Trung Quốc - Mỹ đang đẩy nhanh tham vấn nhằm sớm đạt được một thỏa thuận mà hai bên cùng có thể chấp nhận. Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Mỹ U.Ross cho rằng vẫn còn "một cơ hội công bằng" để đạt được một thỏa thuận có lợi cho cả hai bên.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc thời gian qua đã diễn ra gay gắt và dự báo sau thời hạn 90 ngày "đình chiến", Washington và Bắc Kinh chưa thể giải quyết hết những bất đồng và cuộc chiến có thể còn kéo dài. Tuy nhiên, việc các nhà lãnh đạo hai nước quyết định đàm phán, thiện chí đàm phán, nỗ lực và kiên trì đàm phán, là một lựa chọn đúng đắn, bởi nếu không, sẽ không có ai là bên chiến thắng trong cuộc chiến này.

Trung Nguyên