Bình luận quốc tế

Thông điệp tích cực

Thứ Ba, 19/03/2019, 02:12:24

Tiếp sau Hạ viện, Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết yêu cầu chấm dứt sự hỗ trợ của Mỹ cho liên quân do A-rập Xê-út đứng đầu tham chiến tại Yemen. Đây được coi là nghị quyết mang tính lịch sử khi buộc Tổng thống Mỹ D.Trump phải rút các lực lượng vũ trang khỏi tình trạng đối đầu hoặc tác động đến Yemen trong vòng 30 ngày.

Cùng với những nỗ lực thúc đẩy đàm phán hòa bình do Liên hợp quốc (LHQ) làm trung gian, động thái mới từ các nghị sĩ Mỹ được hy vọng sẽ tác động nhằm “hạ nhiệt” điểm nóng xung đột Yemen.

Cuộc nội chiến đẫm máu giữa quân đội Chính phủ và lực lượng nổi dậy Houthi ở Yemen đã kéo dài từ tháng 3-2015 khiến khoảng 10 nghìn người chết. Bất chấp các nỗ lực trung gian của LHQ, cuộc khủng hoảng Yemen vẫn chưa thể tìm ra lối thoát khi các bên xung đột đổ lỗi cho nhau và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Việc các nghị sĩ Mỹ gần đây gây sức ép đòi chính quyền của Tổng thống Mỹ D.Trump ngừng hỗ trợ vũ khí cho đồng minh A-rập Xê-út, quốc gia đang dẫn đầu các cuộc không kích của liên quân A-rập nhằm vào lực lượng Houthi ở Yemen, được cho là sẽ phần nào tác động tới những diễn biến trên chiến trường bán đảo A-rập. Những nghị sĩ Mỹ ủng hộ nghị quyết này cho rằng, Chính phủ A-rập Xê-út đã vượt qua giới hạn trong cuộc chiến tại Yemen khi chiến dịch quân sự do Riyad tiến hành khiến số dân thường chết trong năm nay cao hơn bất kỳ năm nào trước thời điểm xảy ra cuộc chiến. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ B.Sanders cho biết, các nghị sĩ đang giành lại quyền lực hiến pháp bằng việc chấm dứt sự tham chiến của Mỹ mà không có sự cho phép của Quốc hội. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Mike Lee tin rằng, A-rập Xê-út không phải là đồng minh “xứng đáng nhận được sự ủng hộ hay can thiệp quân sự của Mỹ”.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ và Cộng hòa Mỹ đã đề xuất lại nghị quyết về các quyền hạn chiến tranh nhằm gửi đi thông điệp mạnh mẽ đến A-rập Xê-út về tình trạng thảm họa nhân đạo tại Yemen, cũng như lên án việc nhà báo người A-rập Xê-út G.Khashoggi bị sát hại.

Lưỡng viện tại Quốc hội Mỹ đưa ra nghị quyết này trong bối cảnh những diễn biến ngày càng nghiêm trọng ở Yemen khi cảng biển chiến lược Hodeida bị phong tỏa và nhiều người dân ở khu vực này đứng bên bờ vực của nạn đói. Tuy nhiên, đáp lại sức ép từ các nghị sĩ Mỹ, Nhà trắng đã cảnh báo sẽ phủ quyết, đồng thời coi đây là quyết định sai lầm, làm tổn hại các mối quan hệ đồng minh của Mỹ trong khu vực, cũng như năng lực của Washington trong cuộc chiến chống khủng bố. Chính quyền của Tổng thống D.Trump và nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa cho rằng, nghị quyết này không phù hợp, do các lực lượng Mỹ chỉ cung cấp máy bay tiếp nhiên liệu và sự hỗ trợ khác trong cuộc xung đột tại Yemen, chứ không phải lực lượng chiến đấu.

Chính phủ Yemen cùng liên quân A-rập Xê-út và Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất đã đồng ý đàm phán với phiến quân Houthi về việc rút quân khỏi thành phố Hodeida. Đặc phái viên LHQ về Yemen đã thông báo việc rút quân, song thực tế không bên nào thực hiện. Hội đồng Bảo an LHQ mới đây họp kín nhằm tìm giải pháp “cứu” thỏa thuận ngừng bắn ở Yemen hiện rơi vào bế tắc. Trong khi đó, chiến sự tiếp tục xảy ra ở các vùng lãnh thổ Yemen cướp đi nhiều sinh mạng dân thường vô tội. Hơn 20 triệu người ở quốc gia Trung Đông đang đối mặt thảm cảnh của nạn đói. LHQ đã kêu gọi sự trợ giúp của cộng đồng quốc tế nhằm tài trợ cho các hoạt động nhân đạo ở Yemen với số tiền quyên góp lên tới hàng tỷ USD.

Hội đồng Bảo an LHQ đang thúc đẩy việc thương lượng để các lực lượng tham chiến ở Yemen rút khỏi khu vực thành phố cảng Hodeida do Houthi kiểm soát nhằm mở tuyến hành lang mới cho công tác cứu trợ nhân đạo. Trong bối cảnh việc bảo đảm lệnh ngừng bắn vốn mong manh tiếp tục được nỗ lực thực thi, động thái của các nghị sĩ Mỹ nhằm ngăn chặn hỗ trợ cho việc can thiệp quân sự ở Yemen cũng là một thông điệp tích cực, góp phần vào hòa bình và ổn định ở quốc gia trên bán đảo A-rập.

THÁI HƯƠNG