Kỳ vọng thay đổi

Thứ Ba, 23/04/2019, 01:50:43

Kết quả chính thức cuộc bầu cử tổng thống Ucraina phải 10 ngày nữa mới được công bố. Song, Tổng thống đương nhiệm P.Poroshenko đã thừa nhận thất bại, còn ứng cử viên hàng đầu, diễn viên V.Zelenskiy nhận được những lời chúc mừng, đồng thời khẳng định “không làm thất vọng” những người đã đặt kỳ vọng lớn vào sự thay đổi sau nhiều năm đất nước chìm trong khủng hoảng.

Đương kim Tổng thống P.Poroshenko đã chấp thuận thua cuộc và chúc mừng đối thủ ngay khi có các kết quả thăm dò sau cuộc bỏ phiếu hôm 21-4. Theo đó, ứng cử viên V.Zelenskiy có thể nhận được hơn 73% số phiếu ủng hộ, bỏ xa mức ước tính gần 25% dành cho vị Tổng thống sắp mãn nhiệm. Trong cuộc họp báo cùng ngày, ông Poroshenko khẳng định sẽ rời nhiệm sở vào tháng tới, song ông không từ bỏ sự nghiệp chính trị và sẽ hỗ trợ nhà lãnh đạo mới của đất nước. Kết quả chính thức vòng hai cuộc bầu cử tổng thống Ucraina sẽ được công bố ngày 1-5 và tổng thống mới nhậm chức sớm nhất ngày 3-6 tới.

Kết quả nêu trên còn chờ được khẳng định, song nhiều người dân Ucraina đã thể hiện vui mừng và dư luận quốc tế chúc mừng ứng cử viên V.Zelenskiy. Từ Tổng thống Pháp, Tổng thống Ba Lan, Bộ trưởng Ngoại giao Anh, đến Tổng Thư ký NATO, Chủ tịch Hội đồng châu Âu ngay lập tức gửi lời chúc mừng, khẳng định ủng hộ và hợp tác với lãnh đạo mới của Ucraina. Tổng thống Mỹ D.Trump gọi điện chúc mừng người đắc cử Tổng thống Ucraina. Nga cũng hoan nghênh kết quả bầu cử tổng thống ở nước láng giềng, thể hiện khát vọng thay đổi của người dân Ucraina.

Chiến thắng áp đảo của gương mặt hoàn toàn mới, một danh hài 41 tuổi, có thể là một kết quả khác thường trên chính trường Ucraina. Song, điều này lại không quá bất ngờ, bởi ông Zelenskiy cũng giành thắng lợi với cách biệt lớn trong vòng bỏ phiếu đầu tiên, cho dù không nổi bật vào thời điểm ban đầu của chiến dịch tranh cử. Kinh nghiệm chính trị hạn chế, song với phong cách trẻ trung, tươi tắn, ứng cử viên Zelenskiy mỗi ngày lại lôi cuốn thêm nhiều cử tri, những người vốn đang mệt mỏi, thậm chí bất mãn với tầng lớp chính trị gia hiện tại, cũng như những chính sách thiếu hiệu quả, không chỉ chưa thể đưa Ucraina ra khỏi khủng hoảng và ổn định trở lại, mà còn gây chia rẽ xã hội.

Diễn ra vào thời điểm 5 năm sau khi bùng nổ các sự kiện trên quảng trường Maidan ở thủ đô Kiev, đánh dấu bước ngoặt lớn, chuyển hướng chiến lược từ Ðông sang Tây, cuộc bầu cử Tổng thống Ucraina lần này vì thế được xem như "cuộc sát hạch" với đường hướng chính sách hiện hành của quốc gia Ðông Âu. Thực tế, "cuộc cách mạng Mai-đan" 5 năm trước, lật đổ chính quyền hợp tác với Nga để chuyển hướng tới phương Tây, đã không đem lại kết quả mong đợi. Ucraina chìm trong khủng hoảng kinh tế và xung đột vũ trang, nạn tham nhũng hoành hành, đời sống người dân sa sút... Bất chấp nỗ lực cải cách của chính quyền Kiev theo hướng "thắt lưng, buộc bụng" nhằm đáp ứng các yêu cầu vô cùng khắt khe của Liên hiệp châu Âu (EU), "giấc mơ châu Âu" đã dần phai nhạt, mục tiêu đứng chung dưới "chiếc ô an ninh NATO" vẫn xa vời. Không chỉ vậy, Ucraina còn mắc kẹt trong cuộc "so kè" giữa phương Tây và Nga, với cuộc chiến trừng phạt - đáp trả kéo dài. Mối quan hệ căng thẳng với quốc gia láng giềng, nhất là trong vấn đề kinh tế và năng lượng, càng làm gia tăng khó khăn cho người dân Ucraina.

Trong bối cảnh bất mãn với chính sách phát triển của chính quyền nhiệm kỳ vừa qua, cử tri Ucraina ủy thác niềm tin vào "gương mặt mới", với kỳ vọng về sự thay đổi lớn cho đất nước. Bản thân ứng cử viên V.Zelenskiy cũng đưa ra những cam kết được đánh giá phù hợp bối cảnh hiện nay. Ðó là, không từ bỏ con đường đưa Ucraina đến gần phương Tây, song không phải bằng mọi giá, nhất là chỉ thúc đẩy Kiev gia nhập NATO nếu được cử tri chấp thuận trong một cuộc trưng cầu ý dân. Ðặc biệt, ưu tiên số 1 của nhà lãnh đạo sắp tới của Ucraina là thúc đẩy đàm phán với Nga nhằm chấm dứt giao tranh ở miền đông Ucraina, vốn nổ ra sau sự kiện bán đảo Crưm sáp nhập LB Nga năm 2014.

Phía trước Ucraina có nhiều thách thức, từ giao tranh ở miền đông, chia rẽ xã hội, đến nạn tham nhũng, nền kinh tế sa sút. Song có lẽ, nhiệm vụ khó khăn nhất với nhà lãnh đạo và chính quyền nhiệm kỳ mới chính là tìm kiếm và duy trì một chính sách đối ngoại độc lập và cân bằng, thoát khỏi thế kẹt giữa các lợi ích đối đầu.

NGÂN AN