Nốt trầm mới

Thứ Tư, 08/05/2019, 02:37:49

Quan hệ thương mại Mỹ - Trung Quốc đang chứng kiến một nốt trầm mới ngay trước thềm cuộc đàm phán thương mại sắp tới giữa hai bên ở Mỹ. Việc Tổng thống Mỹ D.Trump bất ngờ thông báo có thể áp mức thuế 25% đối với nhiều loại hàng hóa của Trung Quốc khiến tia hy vọng đạt được một thỏa thuận thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới càng trở nên mong manh.

Mây đen đang che phủ bàn đàm phán giữa Bắc Kinh và Washington sau những tuyên bố mới đây của người đứng đầu “xứ cờ hoa” D.Trump. Theo đó, mức thuế của Mỹ đối với 200 tỷ USD hàng hóa từ Trung Quốc sẽ tăng từ 10% lên 25% vào ngày 10-5 tới. Tổng thống D.Trump cho rằng, tiến trình đàm phán thỏa thuận thương mại giữa hai nước đang diễn ra quá chậm và đe dọa sớm áp mức thuế 25% đối với 325 tỷ USD hàng hóa khác của Bắc Kinh. Những cảnh báo tăng thuế vốn được người đứng đầu Nhà trắng đưa ra nhiều lần hồi năm 2018. Song, cảnh báo lần này được công bố chỉ vỏn vẹn ba ngày, trước khi vòng đàm phán mới giữa Bắc Kinh và Washington khởi động. “Nước cờ” này của ông D.Trump được giới quan sát nhận định như là đưa ra một “thời hạn chót” cho Bắc Kinh, buộc Bắc Kinh nhượng bộ nhiều hơn trên bàn đàm phán. Trước động thái cứng rắn của Washington, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng thông báo, các nhà đàm phán nước này vẫn chuẩn bị lên đường tới Mỹ để tiến hành đàm phán thương mại.

Trước đó, các nhà đàm phán Mỹ và Trung Quốc đã bỏ nhiều công sức để duy trì và lan tỏa bầu không khí thiện chí trong tiến trình đàm phán thương mại giữa hai bên. Nhiều tín hiệu tích cực đã được phát đi. Ngay tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ S.Mnuchin cho biết, ông và Đại diện Thương mại Mỹ R.Lighthizer đã có các cuộc đàm phán hiệu quả với Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc tại Bắc Kinh. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ M.Pence tuyên bố, việc dỡ bỏ các biện pháp thuế quan cứng rắn của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ là một phần của mọi thỏa thuận thương mại mới giữa hai nước; đồng thời khẳng định, Tổng thống Mỹ D.Trump đặt hy vọng vào các vòng đàm phán thương mại hiện nay. Đó cũng là cơ sở khiến dư luận kỳ vọng rằng, trong các vòng đàm phán tiếp theo, hai bên sẽ sớm tiến tới một thỏa thuận và tìm ra “ánh sáng cuối đường hầm” cho cuộc đối đầu thương mại dai dẳng bấy lâu nay. Tuy nhiên, việc Tổng thống Mỹ D.Trump bất ngờ gây thêm sức ép đối với Trung Quốc ngay trước vòng đàm phán mới này đã bộc lộ một thực tế rằng, những điểm còn vướng mắc, bất đồng giữa Bắc Kinh và Washington là những vấn đề “gai góc” nhất mà hai bên không dễ gì tháo gỡ.

Trong các vòng đàm phán vừa qua, Mỹ và Trung Quốc đã có sự nhượng bộ nhất định, vốn là yếu tố then chốt dẫn đến những kết quả tích cực của các cuộc đàm phán này. Bắc Kinh cam kết giảm thặng dư thương mại với Washington xuống về 0 trong vòng sáu năm, cũng như sẽ duy trì tỷ giá hối đoái đồng nhân dân tệ ở mức chấp nhận được. Ngoài ra, việc Trung Quốc thông qua luật mới về đầu tư nước ngoài, theo đó tăng cường bảo vệ các nhà đầu tư, là minh chứng cho thấy sự nghiêm túc trong giải quyết những bất đồng về quyền sở hữu trí tuệ. Đổi lại, Mỹ cũng giảm nhẹ các yêu cầu với Trung Quốc trong đàm phán, không áp đặt các yêu cầu nghiêm ngặt liên quan đến việc Trung Quốc trợ cấp cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự nhượng bộ này vẫn chưa đủ để hóa giải những khác biệt giữa hai bên, nhất là khi có những khác biệt được xem là “giới hạn đỏ” của mỗi bên. Đại diện Thương mại Mỹ R.Lighthizer từng nêu rõ, vẫn còn tồn tại những vấn đề khác biệt và bất đồng lớn giữa hai nước, và Mỹ sẽ không ký một thỏa thuận nào nếu những vấn đề này không được giải quyết theo hướng có lợi cho Mỹ. Theo ông R.Lighthizer, trọng tâm đàm phán của phía Trung Quốc là dỡ bỏ thuế quan của Mỹ, còn Mỹ muốn đi sâu vào các vấn đề mang tính cơ cấu của nền kinh tế Trung Quốc. Trên thực tế, đây là những “bài toán” hóc búa mà mỗi bên đều cần có thời gian cân nhắc kỹ càng, vì lợi ích chiến lược cốt lõi của mỗi nước.

Với những khác biệt không dễ gì tháo gỡ trong căng thẳng thương mại giữa hai nước, triển vọng để Mỹ và Trung Quốc sớm đạt được một thỏa thuận thương mại trong tương lai gần rất mong manh. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán giữa Bắc Kinh và Washington vẫn đóng vai trò quan trọng, bởi nó là cầu nối thu hẹp các bất đồng, từng bước hướng tới một giải pháp thỏa đáng khi thời cơ “chín muồi”. Mối quan hệ thương mại Mỹ - Trung Quốc mang nhiều yếu tố phụ thuộc lẫn nhau và ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế, thương mại toàn cầu. Bởi vậy, việc hai bên đưa ra những động thái hòa giải thay vì tranh cãi, đối đầu để tạo cho nhau thêm thời gian, từng bước tiến đến một thỏa thuận thương mại “vẹn cả đôi đường” luôn là lựa chọn tối ưu.

NGUYỆT MINH