Tăng nhiệt

Thứ Ba, 14/05/2019, 02:18:12

Việc Mỹ triển khai tàu tiến công đổ bộ cùng một bệ phóng tên lửa Patriot tới Trung Đông, nhằm tăng cường sức mạnh cho Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, vốn được coi là “một pháo đài thép” trên biển, được coi là biện pháp răn đe đối với Iran. Tuy nhiên, những động thái cứng rắn từ phía Teheran cho thấy cuộc đối đầu sẽ còn kéo dài với những diễn biến khó lường.

Nhằm đối phó điều mà Mỹ gọi là “những mối đe dọa từ Iran”, Lầu năm góc đã cho triển khai Tàu đổ bộ USS Arlington và hệ thống phòng không Patriot, cùng đội máy bay ném bom B-52 tới vùng Vịnh. Đây được xem là động thái “nắn gân” của Mỹ đối với Iran, sau khi tình báo Mỹ cho rằng Teheran đang lên kế hoạch cho một vụ tiến công trong khu vực. Lầu năm góc khẳng định, hoạt động triển khai nhóm tác chiến tới Trung Đông nhằm đối phó “những dấu hiệu cho thấy Iran ngày càng sẵn sàng thực hiện các chiến dịch tiến công nhằm vào các lực lượng cũng như lợi ích của Mỹ”.

Mỹ muốn thể hiện sức mạnh quân sự trước một Iran tiếp tục tỏ ra cứng rắn bất chấp các lệnh trừng phạt của Washington. Iran cho rằng, tuyên bố triển khai tàu sân bay của Mỹ là động thái “không có gì mới mẻ” và chỉ là “đòn gây chiến tranh tâm lý”. Iran thậm chí còn nói rằng, hạm đội của Mỹ có thể bị phá hủy bằng một quả tên lửa. Ngoài các động thái triển khai lực lượng quân sự ở khu vực, Tổng thống Mỹ D.Trump còn cảnh báo Washington không loại trừ giải pháp quân sự.

Việc Mỹ tăng cường lực lượng quân sự tới vùng Vịnh khiến các đồng minh châu Âu lo ngại chính quyền Tổng thống D.Trump đang tìm cách thúc đẩy một cuộc chiến tranh dựa trên những thông tin tình báo bị thổi phồng. Tuy nhiên, Mỹ khẳng định không muốn chiến tranh với Iran và vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại. Tổng thống Mỹ kêu gọi lãnh đạo Iran cùng đàm phán về việc Teheran từ bỏ tham vọng hạt nhân, song đề nghị này đã nhận được câu trả lời dứt khoát “không đối thoại” từ phía Iran. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định, Teheran kiên quyết không đối thoại với Mỹ và cho rằng Washington sẽ không dám triển khai hành động quân sự nhằm vào quốc gia Hồi giáo.

Tổng thống Iran H.Rouhani đã kêu gọi người dân quốc gia Hồi giáo đoàn kết nhằm vượt qua các điều kiện khó khăn hiện nay. Hàng nghìn người xuống đường ở thủ đô Teheran bày tỏ ủng hộ quyết định mới đây của Chính phủ Iran ngừng thực thi một số cam kết trong thỏa thuận hạt nhân mang tên Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) ký năm 2015, nhằm đáp trả việc Mỹ rút khỏi văn kiện này. Nhiều người còn kêu gọi đình chỉ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân nếu các nước châu Âu không bảo vệ lợi ích của Iran, đồng thời cảnh báo Mỹ không nên có thêm hành động khiêu khích chống Iran.

Các động thái “ăn miếng trả miếng” giữa Mỹ và Iran làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Bộ Ngoại giao Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE) mới đây cho biết, bốn tàu thương mại nước này đã trở thành mục tiêu của các “hoạt động phá hoại” gần vùng lãnh hải của UAE, khu vực nằm ngay bên ngoài eo biển Hormuz. Dù UAE không quy trách nhiệm cho bất kỳ quốc gia hoặc bên nào về hành động này, song đây được cho là động thái dễ gây hiểu lầm trong bối cảnh căng thẳng hiện nay. Eo biển Hormuz án ngữ trên tuyến đường vận chuyển dầu mỏ và khí đốt quan trọng của thế giới, chia tách các nước vùng Vịnh và Iran. Nơi đây đã trở thành tâm điểm chú ý trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng sau khi Washington tăng cường trừng phạt Teheran và điều động thêm các lực lượng quân sự đến khu vực. Iran cũng không ít lần đe dọa có thể sẽ phong tỏa eo biển chiến lược này. Bởi thế, ngay sau tuyên bố của UAE, Bộ Ngoại giao Iran cũng đã ra tuyên bố rằng, các vụ tiến công nhằm vào các tàu ở vùng Vịnh là “đáng báo động”, đồng thời kêu gọi tiến hành điều tra làm rõ vụ việc. Teheran cảnh báo về âm mưu tìm cách phá hoại ổn định và an ninh trong khu vực.

Trong lúc thỏa thuận hạt nhân Iran bên bờ vực đổ vỡ, hơn bao giờ hết, cả Iran và Mỹ đều cần có những nhượng bộ để mở cánh cửa cho đối thoại. Bất cứ một động thái nào đưa ra vào lúc này đều cần được các bên tính toán kỹ lưỡng để không làm “tăng nhiệt” một điểm nóng ở khu vực.

MỸ VÂN