Mối lo xuyên Ðịa Trung Hải

Thứ Năm, 16/05/2019, 05:26:08

Bộ trưởng Ngoại giao các nước Liên hiệp châu Âu (EU) vừa nhóm họp tại Brussels (Bỉ) để bàn các giải pháp cho cuộc khủng hoảng Libya. Các nước châu Âu lo ngại về làn sóng di cư mới do nhiều người tìm cách chạy trốn bạo lực ở Libya, trong khi đó thông tin về sự can thiệp từ bên ngoài khiến tình hình quốc gia Bắc Phi này diễn biến phức tạp.

Xung đột tại Libya, nhất là khu vực thủ đô Tripoli, trở thành một điểm nóng mới, đe dọa hòa bình và an ninh ở khu vực. Kể từ sau khi Lực lượng Quân đội quốc gia Libya (LNA) trung thành với Tướng Kh.Hafta, người ủng hộ chính quyền miền đông, phát động chiến dịch quân sự nhằm đánh chiếm thủ đô Tripoli, đất nước Libya chìm trong bạo lực đẫm máu. Theo Tổ chức Y tế thế giới, xung đột đã làm 454 người chết, hơn 2.154 người bị thương và gần 60 nghìn người phải bỏ nhà cửa đi lánh nạn. Ðáng lo ngại hơn, truyền thông khu vực Bắc Phi gần đây đưa tin, đã có những bằng chứng mới về sự can dự của lính đánh thuê nước ngoài trong lực lượng của Chính phủ Ðoàn kết Dân tộc Libya (GNA) được quốc tế công nhận. Tin tức này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc tiến công của LNA ngày càng ác liệt nhằm chiếm giữ thủ đô, nơi đặt trụ sở của GNA. Các lực lượng ủng hộ GNA được cho là còn có nhiều nhóm phiến quân, tội phạm và phần tử cực đoan.

Trong khi đó, tình hình nhân đạo chung quanh thủ đô Tripoli của Libya diễn biến ngày càng xấu, khu vực đông dân cư này đang dần trở thành chiến trường giao tranh ác liệt. Các bệnh viện quanh thủ đô chật vật đối phó tình trạng thiếu thuốc chữa bệnh, điện và nước nghiêm trọng. Người dân Libya đang trải qua tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo với đầy khó khăn và không yên ả, khi xung đột không có dấu hiệu hạ nhiệt. Tướng Hafta thậm chí thúc giục binh sĩ LNA ở miền đông đẩy mạnh các cuộc tiến công thủ đô, khi có thông tin nói rằng, ông đã kêu gọi mùa lễ linh thiêng Ramadan (bắt đầu từ ngày 6-5) ở Libya là "tháng thánh chiến".

Trong khi đó, phía bên kia bờ Ðịa Trung Hải, nằm cách Libya chỉ hơn 300 km đường chim bay, các nước châu Âu bày tỏ quan ngại trước tình hình bạo lực leo thang ở quốc gia Bắc Phi. Là quốc gia trực tiếp hứng chịu làn sóng người di cư từ khu vực Trung Ðông, châu Phi, Italy mới đây cảnh báo EU về nguy cơ người tị nạn đổ sang "lục địa già" do những bất ổn ở Libya. Quốc gia Bắc Phi này từ nhiều năm nay trở thành điểm trung chuyển cho các chuyến tàu chở người di cư bất hợp pháp vượt Ðịa Trung Hải sang châu Âu. Trong bối cảnh "chảo lửa" xung đột bùng phát ở Libya, Italy kêu gọi EU chuẩn bị một kế hoạch hành động nhằm đối phó khả năng có một làn sóng người tị nạn tháo chạy khỏi cuộc xung đột.

Ðối mặt các cuộc tiến công ác liệt của lực lượng LNA, Thủ tướng GNA ở Libya, ông F.Serraj, được cộng đồng quốc tế công nhận, mới đây đã tới Brussels để kêu gọi sự hỗ trợ của EU nhằm chấm dứt xung đột. GNA cáo buộc Mỹ và một số đồng minh ủng hộ lực lượng của tướng Hafta, biến Libya thành một chiến trường ủy nhiệm và gây ra làn sóng di cư sang châu Âu. Trong vấn đề này, EU đã bày tỏ hy vọng tất cả các bên, các nước liên quan trong khu vực ngừng ngay lập tức các hoạt động quân sự tại Libya và bắt đầu lại cuộc đối thoại chính trị, vì lợi ích của người dân quốc gia Bắc Phi. Các Bộ trưởng Ngoại giao EU ra tuyên bố kêu gọi tất cả các bên xung đột tại Libya thực thi ngay lập tức lệnh ngừng bắn và cam kết đối thoại với Liên hợp quốc để bảo đảm ngừng bắn hoàn toàn, tạo điều kiện cho người dân Libya được tiếp cận viện trợ nhân đạo. Thủ tướng Libya F.Serraj trước đó cũng tới Paris để hội đàm với Tổng thống Pháp, nhằm kêu gọi sự can thiệp của Pháp để chấm dứt xung đột ở Libya, trong bối cảnh GNA từng cáo buộc Paris ngầm ủng hộ của lực lượng LNA. Tổng thống Pháp E.Macron đã khẳng định không có giải pháp quân sự nào cho cuộc xung đột tại Libya.

Mối lo đã vượt sang bên kia Ðịa Trung Hải, các nước châu Âu nơm nớp trước nguy cơ người tị nạn gia tăng. EU và chính phủ được quốc tế công nhận ở Libya đang nỗ lực tìm giải pháp chấm dứt xung đột, nối lại đối thoại chính trị. Song, tương lai của Libya phải do người dân nước này quyết định và bất cứ sự can thiệp nào từ bên ngoài đều khiến cuộc khủng hoảng thêm trầm trọng.

MỸ ANH