Dấu mốc quan trọng

Thứ Hai, 24/04/2017, 02:31:29
 Font Size:     |        Print

Phần đông cử tri Thổ Nhĩ Kỳ đồng ý với bản Hiến pháp sửa đổi, đưa quốc gia này chuyển từ chế độ nghị viện sang chế độ tổng thống nắm nhiều quyền lực. Giành thắng lợi trong cuộc trưng cầu ý dân, song Tổng thống T.Éc-đô-gan đứng trước không ít thách thức khi kết quả cuộc bỏ phiếu khoét sâu chia rẽ giữa các phe phái trong nước, tăng rạn nứt trong quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Liên hiệp châu Âu (EU).

Cuộc trưng cầu ý dân về Hiến pháp sửa đổi tại Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc với thắng lợi sít sao của phe ủng hộ (51,4%). Với quyết định này, Tổng thống T.Éc-đô-gan được trao thêm nhiều quyền lực khi ông có quyền bổ nhiệm các bộ trưởng, các phó tổng thống, giải tán Quốc hội, lập ngân sách nhà nước, và nhất là có thể tại vị tới năm 2029. Sự thay đổi trong hệ thống chính trị mở đường cho Tổng thống Éc-đô-gan đưa ra những quyết sách mới đưa đất nước đi vào ổn định và phát triển như ông cam kết. Tổng thống Éc-đô-gan khẳng định, những thay đổi hiện nay là cần thiết nhằm đối phó những thách thức mới, tránh kiểu “chính phủ liên minh yếu ớt”. Theo ông, chế độ tổng thống kiểu Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đem lại sự ổn định và thịnh vượng cho đất nước từng bị rối loạn bởi vụ đảo chính bất thành hồi tháng 7 năm 2016 và bị đe dọa bởi loạt vụ tiến công phá hoại của tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và các tay súng người Cuốc.

Tỷ lệ phiếu sít sao giữa hai phe ủng hộ và phản đối trong cuộc trưng cầu ý dân vừa qua, báo trước một chặng đường đầy khó khăn đối với Tổng thống Éc-đô-gan. Với hơn 48% số phiếu dành sự ủng hộ cho phe phản đối cải cách Hiến pháp, Thổ Nhĩ Kỳ đứng trước lo ngại tiến trình chuyển đổi thể chế chính trị khó diễn ra suôn sẻ khi một loạt thay đổi sẽ có hiệu lực vào năm 2019. Ngay sau khi Tổng thống Éc-đô-gan tuyên bố giành thắng lợi, đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) đối lập đã nộp đơn kháng cáo kết quả cuộc trưng cầu ý dân lên Hội đồng Nhà nước, tòa án hành chính cấp cao nhất của Thổ Nhĩ Kỳ. Phe đối lập, gồm CHP, đảng Dân chủ Nhân dân và đảng Tổ quốc, đã gửi yêu cầu lên Ủy ban Bầu cử tối cao đòi hủy kết quả trưng cầu ý dân với lý do, trong số phiếu được kiểm có cả những phiếu chưa được đóng dấu.

Chiến dịch vận động ủng hộ Hiến pháp sửa đổi của Chính quyền Tổng thống Éc-đô-gan đã gây căng thẳng lẫn hoài nghi trong quan hệ của nước này với các đồng minh châu Âu. Trong khi Tổng thống Nga và Mỹ đều gửi lời chúc mừng Tổng thống Éc-đô-gan, các nhà lãnh đạo châu Âu lại phản ứng thận trọng. Một số quan sát viên đến từ EU bày tỏ hoài nghi về cuộc bỏ phiếu. Phái bộ quan sát của Hội đồng châu Âu cho rằng, có tới 2,5 triệu lá phiếu nghi ngờ phạm luật. Bộ trưởng Các vấn đề châu Âu của Thổ Nhĩ Kỳ Ô.Xê-lích đã bác bỏ lời kêu gọi của EU tiến hành điều tra các cáo buộc gian lận trong cuộc trưng cầu ý dân vừa qua, đồng thời yêu cầu EU tôn trọng tiến trình dân chủ ở Thổ Nhĩ Kỳ. An-ca-ra cho rằng, các quan sát viên của Văn phòng Tổ chức An ninh và hợp tác châu Âu (OSCE) về các thể chế dân chủ và nhân quyền (ODIHR) và Ủy ban Nghị viện Hội đồng châu Âu (PACE) đã "đi quá giới hạn". Kiên quyết đáp trả những chỉ trích từ EU, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí còn tuyên bố nước này đã tổ chức "các cuộc bỏ phiếu dân chủ nhất, vốn chưa từng thấy tại bất kỳ các quốc gia khác nào ở phương Tây”. Bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều nước châu Âu, Tổng thống Éc-đô-gan vẫn "ấp ủ" kế hoạch khôi phục việc áp dụng án tử hình kể từ sau vụ đảo chính bất thành tại Thổ Nhĩ Kỳ bằng một cuộc trưng cầu ý dân khác.

Kết quả cuộc trưng cầu ý dân về Hiến pháp sửa đổi vừa qua là mốc quan trọng đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Dù Tổng thống Éc-đô-gan giành được sự ủng hộ đa số, song với việc gần một nửa số cử tri phản đối bản dự thảo Hiến pháp mới cho thấy người dân chưa tuyệt đối chấp thuận những thay đổi quyền lực. Tổng thống Éc-đô-gan hiện đứng trước nhiều khó khăn, nhất là làm sao bảo đảm sự đồng thuận đối với các quyết sách về tương lai của Thổ Nhĩ Kỳ.

THANH VÂN

Chia sẻ