Bình luận quốc tế

Quyết không lùi bước

Chủ Nhật, 05/11/2017, 03:21:18
 Font Size:     |        Print

Khi chính quyền Mỹ tuyên bố "dừng cuộc chơi" vào đầu năm nay, tiến trình triển khai Hiệp định Ðối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) tưởng như "đứt gánh giữa đường". Tuy nhiên, với nỗ lực và quyết tâm mạnh mẽ của 11 thành viên còn lại trong TPP, hiệp định này đang được làm mới và quá trình đàm phán một "TPP không có Mỹ" đã đạt được bước tiến mới khả quan.

Trang tin Globe and Mail của Canada vừa cho biết, các cuộc đàm phán về việc thực thi TPP giữa 11 nước (không bao gồm Mỹ) đã gần đi đến đích cuối cùng trước thềm Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Việt Nam. Theo Globe and Mail, những thỏa hiệp đạt được sau ba ngày họp vừa diễn ra ở Nhật Bản là rất quan trọng, trong đó có việc New Zealand đồng ý sửa đổi một số luật trong nước liên quan lĩnh vực đất đai và sở hữu nhà của người nước ngoài. Ðiều này khiến tiến trình thực thi TPP trở nên "thuận buồm xuôi gió", giúp 11 nước thành viên TPP tránh được kịch bản phải đàm phán lại TPP theo yêu cầu trước đó của Chính phủ New Zealand.

Một kết quả quan trọng khác là các thành viên TPP cũng tiến gần thêm tới sự nhất trí thiết lập một khu vực thương mại tự do mới bên lề Hội nghị cấp cao APEC. Trước thềm Hội nghị, Bộ trưởng Kinh tế Mexico Ildefonso Guajardo Villarreal cũng đã khẳng định với báo giới rằng 11 quốc gia thành viên còn lại của TPP sẽ nhóm họp bên lề Hội nghị cấp cao APEC 2017 tại Việt Nam, nhằm đạt được một thỏa thuận hay một sự đồng thuận về cách thức duy trì hiệp định tự do thương mại này. Trong khi đó, từ Nhật Bản, Trưởng đoàn đàm phán TPP của nước này, ông Kazuyoshi Umemoto, nhận định rằng động lực hướng tới thỏa thuận tại hội nghị về TPP vừa diễn ra đã "tăng lên đáng kể".

Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long trong chuyến thăm Mỹ cách đây ít hôm cũng cho biết, các thành viên TPP đang tích cực thúc đẩy để ký kết một thỏa thuận về một "TPP không có Mỹ" tại Hội nghị cấp cao APEC tới. Trong đó, một vấn đề quan trọng là xác định rõ hình hài cho một "TPP phiên bản mới". Trên thực tế, trong cuộc đàm phán diễn ra ở Tokyo, ba nhóm chuyên viên về luật pháp, sở hữu trí tuệ và các vấn đề khác đã thảo luận các yêu cầu do các nước thành viên đặt ra, theo đó muốn đóng băng một số phần của thỏa thuận ban đầu, nhất là các điều khoản do phía Mỹ đề xuất.

Bất chấp việc Mỹ không tham gia TPP, các nước thành viên còn lại vẫn quyết tâm thúc đẩy để đưa hiệp định này đi vào cuộc sống bởi họ nhận thấy những lợi ích to lớn từ hiệp định tự do thương mại thế hệ mới này. Từ đầu năm 2017, Nhật Bản đã thực hiện "ngoại giao con thoi", vận động các nước thành viên TPP tiếp tục chung tay để hiệp định không "đi vào ngõ cụt". Ðáp lại, lãnh đạo các nền kinh tế khác trong TPP như Mexico, New Zealand, Australia… đều bày tỏ quyết tâm phối hợp chặt chẽ để TPP được thực thi giữa 11 quốc gia đã ký kết. Theo trưởng đoàn đàm phán TPP của Nhật Bản Umemoto thì Tokyo hy vọng các nước còn lại trong TPP sẽ thông qua thỏa thuận tại Hội nghị cấp cao APEC sắp tới nhằm chứng minh cho các nước khác thấy rằng hiệp định này có ý nghĩa như "nhà vô địch" của tự do hóa thương mại và từ đó có thể thuyết phục Mỹ quay trở lại hiệp định.

Dù các nước thành viên TPP chưa đưa ra quyết định cuối cùng về số phận của hiệp định, song đều có chung nhận định rằng hiệp định có tầm quan trọng vô cùng lớn, ngay cả khi Mỹ không còn trong "ngôi nhà chung". Nhật Bản từng khẳng định rằng, TPP không những mang lại lợi ích về kinh tế mà còn có tầm quan trọng chiến lược và Tô-ki-ô sẽ đóng vai trò đi đầu trong việc đưa ra đường hướng rõ ràng cho hiệp định. Trong khi đó, Mexico đánh giá TPP là một lựa chọn trong chiến lược đa dạng hóa thị trường của quốc gia này và Mexico đang tìm kiếm các thỏa thuận thương mại song phương với các quốc gia thành viên TPP, dựa trên các điều khoản và cam kết chung đạt được giữa các bên trong quá trình đàm phán hiệp định trước đó. Trước nguy cơ Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA, gồm Mexico, Mỹ và Canada) đổ vỡ ngày một lớn, các chuyên gia kinh tế cho rằng TPP sẽ giúp Mexico tiếp cận các thị trường mới trong khu vực châu Á. Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Australia mới đây cũng nhấn mạnh rằng, việc TPP chính thức có hiệu lực sẽ góp phần kết nối 11 nước, trong đó có 4/20 nền kinh tế hàng đầu thế giới, với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) khoảng 9,8 nghìn tỷ USD. Ðồng thời, TPP cũng sẽ là nền tảng để thúc đẩy ra đời thêm nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương giữa các nước trong khu vực.

Thực tế cho thấy dù Mỹ không tham gia TPP, các nước thành viên còn lại vẫn quyết tâm không lùi bước và giới phân tích cho rằng, tác động về kinh tế của TPP 11 chắc chắn sẽ không nhỏ. Nhưng thông điệp lớn hơn là thỏa thuận này sẽ ảnh hưởng đến hệ thống kinh tế toàn cầu và mang lại hòa bình, cũng như thịnh vượng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nếu một "TPP phiên bản mới" được thông qua tại Hội nghị cấp cao APEC 2017, đây sẽ là một "kết thúc có hậu" cho nỗ lực của 11 quốc gia. Riêng với Việt Nam, điều này cũng góp phần quan trọng vào thành công của một kỳ APEC do Việt Nam chủ trì và nâng cao vị thế của Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

ÐÔNG DƯƠNG

Chia sẻ