Điểm nóng cần hạ nhiệt

Thứ Sáu, 10/11/2017, 03:50:35
 Font Size:     |        Print

Sau hàng loạt diễn biến căng thẳng trong quan hệ giữa Iran và A-rập Xê-út liên quan cuộc xung đột Yemen cũng như cuộc khủng hoảng chính trị ở Liban, nhiều nước lên tiếng kêu gọi các bên kiềm chế, tránh để “lửa giận” thổi bùng thành xung đột. An ninh ở vùng Vịnh được cho là đang trong "giới hạn đỏ" và căng thẳng cần phải được “hạ nhiệt”.

Cuộc xung đột giữa liên quân do A-rập Xê-út đứng đầu hậu thuẫn chính phủ Yemen và lực lượng nổi dậy Houthi diễn biến phức tạp, sau khi Houthi phóng tên lửa đạn vào sát thủ đô Riyadh của A-rập Xê-út hôm 4-11 vừa qua. Lực lượng phiến quân ở Yemen dọa sẽ tiến công các cảng biển và sân bay tại A-rập Xê-út và Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE). Động thái này càng khoét sâu mâu thuẫn vốn âm ỉ giữa A-rập Xê-út và Iran, quốc gia bị Riyadh cáo buộc “chống lưng” cho Houthi ở Yemen. Iran bác bỏ cáo buộc của Thái tử A-rập Xê-út Mohammed bin Salman rằng, Tehran "có hành động gây hấn quân sự trực tiếp" đối với vương quốc này thông qua việc cung cấp tên lửa cho phiến quân Houthi. Kêu gọi A-rập Xê-út ngừng các “chính sách thù địch” chống Tehran, Iran đồng thời cảnh báo về những hậu quả xấu đối với sự ổn định khu vực.

Giữa lúc những tranh cãi về vai trò của cả A-rập Xê-út và Iran ở Yemen đang gia tăng thì diễn biến cuộc khủng hoảng chính trị ở Liban với cáo buộc lẫn nhau về sự liên quan của Riyadh và Tehran trong cuộc khủng hoảng này càng đẩy tình hình khu vực Trung Đông tới nguy cơ khó kiểm soát. Việc Thủ tướng Liban Saad al-Hariri bất ngờ tuyên bố từ chức trong lúc đang thăm A-rập Xê-út hôm 4-11 với lý do "Iran gia tăng ảnh hưởng chính trị trong khu vực" khiến bức tranh chính trị khu vực càng u ám. Iran ngay lập tức bác bỏ lý do từ chức của ông al-Hariri, đồng thời cáo buộc động thái này là nhằm gây bất ổn tại Liban cũng như khu vực. Thực tế, quyết định từ chức của ông al-Hariri khiến chính phủ liên minh tan vỡ và đẩy Liban vào một cuộc khủng hoảng chính trị mới, đưa nước này trở về chiến tuyến của một cuộc tranh đua giành ảnh hưởng khu vực giữa A-rập Xê-út và Iran, quốc gia bị cáo buộc ủng hộ lực lượng Hezbollah ở Liban.

Trước những diễn biến đe dọa làm tăng nhiệt điểm nóng Trung Đông, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Liên hiệp châu Âu (EU) Federica Mogherini cảnh báo tình hình căng thẳng gia tăng giữa Iran, A-rập Xê-út và các nước đồng minh của hai bên là "hết sức nguy hiểm". Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong chuyến thăm Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE) mới đây bày tỏ lo ngại về một sự leo thang căng thẳng ở Trung Đông, đồng thời cho rằng, "việc mở thêm mặt trận chỉ làm trầm trọng thêm căng thẳng và làm mất ổn định khu vực".

Trong khi đó, để trả đũa lực lượng Houthi ở Yemen, A-rập Xê-út đã đóng các cửa khẩu, cảng biển và sân bay ở quốc gia nằm trên bán đảo A-rập này, gây lo ngại xảy ra nạn đói nghiêm trọng nhất trên thế giới trong nhiều năm qua. Trước sức ép yêu cầu dỡ bỏ hành động phong tỏa này từ Liên hợp quốc, liên minh quân sự do A-rập Xê-út đứng đầu đã cho phép nối lại hoạt động tại cảng biển Aden ở miền nam Yemen.

Chiến tranh và xung đột kéo dài hơn hai năm qua tại Yemen đã cướp đi sinh mạng của khoảng 12 nghìn người, trong đó phần lớn là dân thường. Ba triệu người phải rời bỏ nhà cửa và hai phần ba dân số quốc gia nghèo nhất trên bán đảo A-rập cần cứu trợ khẩn cấp. Căng thẳng leo thang giữa hai nhà sản xuất dầu mỏ chủ chốt đã đẩy giá dầu gần đây có lúc lên gần mức cao nhất trong vòng hai năm qua và làm chao đảo các thị trường vùng Vịnh. Những tranh cãi nếu không được kiềm chế sẽ có nguy cơ dẫn đến các hành động “ăn miếng, trả miếng” và làm gia tăng bất ổn ở khu vực.

THÁI THANH

Chia sẻ