Nỗ lực “tháo ngòi” căng thẳng

Thứ Tư, 07/02/2018, 03:10:33
 Font Size:     |        Print

Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi đang tiến hành chuyến thăm tới các nước vùng Vịnh với hai điểm dừng chân là Oman và Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE). Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh khu vực vùng Vịnh vừa trải qua cuộc khủng hoảng ngoại giao tồi tệ nhất, tác động mạnh tới lợi ích của các bên liên quan.

Đây là chuyến thăm Oman đầu tiên của Tổng thống Ai Cập el-Sisi kể từ khi ông lên nắm quyền vào giữa năm 2014 và là chuyến thăm đầu tiên tới quốc gia vùng Vịnh này của một tổng thống Ai Cập kể từ năm 2009. Người phát ngôn Phủ Tổng thống Ai Cập B.Rát cho biết, tại cuộc hội đàm với Quốc vương nước chủ nhà Ca-bu An Xét ở thủ đô Oman hôm 4-2, Tổng thống Ai Cập el-Sisi đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, tình hình an ninh khu vực vùng Vịnh cũng như hợp tác trong các nỗ lực chống khủng bố. Hai nhà lãnh đạo đã đề cập một loạt vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm. Quốc vương Ca-bu đề cao vai trò của Ai Cập như một trụ cột chủ chốt về an ninh và ổn định trong khu vực vùng Vịnh và các nước A-rập. Ðiểm dừng chân tiếp theo, Tổng thống el-Sisi sẽ thăm Abu Dhabi, thủ đô của UAE với lịch trình hội đàm với Thái tử Mô-ha-mét bin Dai-ét An Na-hi-an về việc thúc đẩy quan hệ song phương. Bên cạnh nỗ lực thúc đẩy hợp tác song phương, Ai Cập và UAE còn có chung vấn đề cần giải quyết đó là cuộc khủng hoảng ngoại giao chung với Qatar khi cả Ai Cập và UAE đều tham gia chiến dịch tẩy chay Doha nhiều tháng qua. Trước những tác động không nhỏ của cuộc khủng hoảng này, các nước liên quan đang nỗ lực tìm cách tháo ngòi căng thẳng.

Căng thẳng leo thang tại vùng Vịnh kể từ khi A-rập Xê-út, UAE, Bahrain và Ai Cập cắt đứt quan hệ với Qatar hồi tháng 6-2017, với cáo buộc Doha ủng hộ các phần tử Hồi giáo cực đoan và duy trì quan hệ gần gũi với Iran. Các nước này đã cấm toàn bộ các chuyến bay đến và đi từ Doha, đồng thời cắt đứt hầu hết các mối liên hệ thương mại với Qatar. Giữa tháng 1 vừa qua, cuộc khủng hoảng lại diễn biến xấu sau khi UAE cáo buộc máy bay chiến đấu của Qatar hai lần chặn máy bay chở khách của nước này đang trên đường tới Bahrain cũng như cản trở ba máy bay quân sự của UAE trong không phận quốc tế. Qatar đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc của UAE, cho rằng những cáo buộc này được đưa ra sau các vụ máy bay quân sự của UAE xâm phạm không phận Qatar vào các ngày 21-12-2017 và 3-1 vừa qua, điều mà UAE cũng bác bỏ.

Cáo buộc lẫn nhau giữa hai bên gây lo ngại làm gia tăng căng thẳng ở vùng Vịnh, vốn đe dọa lợi ích tất cả các bên. Mỹ, đồng minh của các nước vùng Vịnh, cũng lo ngại bị ảnh hưởng. Theo các nhà phân tích, nếu cuộc khủng hoảng ngoại giao ở vùng Vịnh không được giải quyết êm thấm, lợi ích của Mỹ sẽ bị ảnh hưởng khi cả Qatar và các nước A-rập ở vùng Vịnh tẩy chay Doha đều là đối tác quan trọng của Washington trong khu vực. Hạm đội 5 của Mỹ có căn cứ ở Bahrain, trong khi căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ ở Trung Ðông An U-đê-ít lại đặt ở Qatar, nơi có khoảng 10 nghìn binh sĩ Mỹ đồn trú. Cả hai căn cứ này đều là điểm xuất kích của các máy bay chiến đấu tiến hành các vụ không kích trong cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) trong khu vực.

Bởi thế, Mỹ cũng như các nước vùng Vịnh trong khu vực đang mong muốn tránh để căng thẳng leo thang khiến đốm lửa nhỏ thổi bùng thành đám cháy lớn. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã điều chỉnh thái độ với Qatar khi mới đây điện đàm với Quốc vương Qatar về nỗ lực hợp tác chống khủng bố. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Rex Tillerson kêu gọi tất cả các nước vùng Vịnh giảm căng thẳng và hợp tác cùng nhau chống khủng bố. Một quan chức quân đội UAE mới đây cũng cho biết, quân đội nước này đã nhận lệnh không được làm bất kỳ điều gì khiến cuộc khủng hoảng ngoại giao kéo dài bảy tháng qua với Qatar diễn biến xấu hơn. Về phía Qatar, Doha tuyên bố sẵn sàng tham dự Hội nghị cấp cao Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) - Mỹ dự kiến diễn ra vào tháng 5 tới, với điều kiện các quốc gia đang phong tỏa Doha thật sự mong muốn giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay.

A-TA tuyên bố để ngỏ cho một cuộc đối thoại, ủng hộ sáng kiến của Quốc vương Kuwait và sẽ tham dự cuộc họp do Mỹ làm trung gian tại Trại David. Các chuyến công du, các nỗ lực ngoại giao trong khu vực gần đây đều thúc đẩy các bên liên quan làm dịu căng thẳng. Bởi lẽ, cuộc khủng hoảng kéo dài sẽ gây thiệt hại cho tất cả các bên, đe dọa làm suy yếu một liên minh kinh tế vững mạnh ở vùng Vịnh.

THÁI THANH

Chia sẻ