Dao hai lưỡi

Thứ Hai, 05/03/2018, 21:53:40
 Font Size:     |        Print

Bộ Thương mại Mỹ mới đây đã hối thúc Tổng thống Donald Trump áp đặt mức thuế cao hoặc hạn ngạch đối với sản phẩm nhôm, thép nhập khẩu, với lý do các sản phẩm nhập khẩu này "đe dọa an ninh quốc gia Mỹ".

Ông Trump đã bày tỏ sự ủng hộ và sẽ triển khai kế hoạch nêu trên. Liên hiệp châu Âu (EU), Trung Quốc và nhiều nước đã lên tiếng phản đối gay gắt kế hoạch tăng thuế của Mỹ và điều này có thể dẫn đến nguy cơ một “cuộc chiến thương mại” giữa Washington với các đối tác lớn của mình trong năm 2018.

Hưởng ứng chủ trương “nước Mỹ trên hết” của ông chủ Nhà trắng, giữa tháng 2 vừa qua, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross đã trình lên Tổng thống Trump kế hoạch tăng thuế và cho rằng Mỹ cần áp mức thuế đối với tất cả sản phẩm nhôm, thép nhập khẩu, cao hơn mức thuế áp vào các mặt hàng nhập khẩu từ những quốc gia hoặc vùng lãnh thổ cụ thể.

Ông U.Rốt đề xuất ba phương án, trong đó phương án một là áp mức thuế 24% đối với tất cả sản phẩm thép và 7,7% đối với mặt hàng nhôm nhập khẩu từ tất cả các nước và vùng lãnh thổ. Phương án hai là áp mức thuế 53% đối với thép nhập khẩu từ 12 nước, trong đó có Brazil, Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Nam Phi, Thái-lan và Việt Nam. Phương án ba là áp hạn ngạch đối với sản phẩm nhôm, thép nhập khẩu từ khắp mọi nơi vào Mỹ theo tỷ lệ dựa trên mức nhập khẩu năm 2017.

Lý do Bộ trưởng Ross đề nghị tăng thuế là các sản phẩm nhập khẩu nêu trên “đe dọa làm suy yếu an ninh quốc gia Mỹ cũng như gây tổn hại cho các nhà sản xuất Mỹ”. Bộ Thương mại cho rằng, việc tăng thuế sẽ giúp nước Mỹ tăng lượng sản xuất nhôm, thép lên tới 80% so với công suất sản xuất thép và nhôm của nước này hiện lần lượt đạt 73% và 48%.

Theo kế hoạch được báo chí Mỹ tiết lộ thì hạn chót để Tổng thống Trump đưa ra quyết định đối với đề xuất thuế nhập khẩu thép là ngày 11-4 và đối với thuế nhập khẩu nhôm là ngày 19-4. Hãng tin Reuters hôm 4-3 dẫn lời Bộ trưởng Thương mại Mỹ Ross cho biết, Tổng thống Trump đã đề cập với các nhà lãnh đạo thế giới về kế hoạch tăng thuế của ông đối với mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu, và không đề cập tới bất kỳ trường hợp miễn trừ đặc biệt nào.

Kế hoạch tăng thuế nêu trên đã vấp phải sự phản đối gay gắt của EU và có nguy cơ châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại song phương Mỹ - EU, khi mà Brussels sẵn sàng “ăn miếng trả miếng” đối với chính sách bảo hộ mậu dịch của ông Trump. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker vừa cảnh báo EU sẵn sàng đáp trả biện pháp tăng thuế của Mỹ và có thể sẽ tăng thuế đối với các mặt hàng như xe máy Harley-Davidson, quần bò Levi’s, rượu whiskey nhập khẩu. Đáp lại, Tổng thống Trump đe dọa sẽ áp thuế đối với xe ô-tô nhập khẩu từ EU nếu khối này áp dụng các biện pháp đáp trả kế hoạch của Washington. Trong một bình luận trên Twitter cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ đã nhấn mạnh rằng việc nhập khẩu ô-tô từ EU khiến các nhà sản xuất Mỹ không thể bán ô-tô cùng nhiều hàng hóa khác tại thị trường nội địa là "một sự mất cân bằng thương mại lớn".

Các đối tác thương mại lớn khác của Mỹ cũng lên tiếng bày tỏ quan ngại và chỉ trích kế hoạch tăng thuế nhập khẩu thép và nhôm nêu trên của Mỹ. Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Trump ngày 4-3, Thủ tướng Anh Theresa May quan ngại sâu sắc đối với tuyên bố mới đây của nhà lãnh đạo Mỹ về việc áp thuế nhập khẩu mới 25% đối với sản phẩm thép và 10% đối với nhôm, đồng thời nhấn mạnh hành động đa phương là biện pháp duy nhất để giải quyết vấn đề dư thừa công suất trên toàn cầu vì quyền lợi của tất cả các bên.

Trong khi đó, Bộ Thương mại Trung Quốc đã lên tiếng cáo buộc quan điểm của Mỹ là "vô căn cứ," đồng thời cho biết, Bắc Kinh sẽ có những biện pháp cần thiết để bảo vệ nền kinh tế của mình. Tại hội nghị các Bộ trưởng Thương mại EU mới đây, Bộ trưởng Thương mại Đức cảnh báo rằng “sẽ là không thông minh nếu Mỹ trừng phạt các đồng minh quan trọng như EU, Nhật Bản hay Hàn Quốc”.

Bất chấp các chỉ trích và phản đối, nhiều khả năng ông chủ Nhà trắng sẽ vẫn phê chuẩn việc áp đặt chính sách tăng thuế vào tháng 4 tới. Trong một phát biểu trên Twitter, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ bị thiệt hại nhiều tỷ USD vì các hoạt động thương mại, cho rằng "các cuộc chiến tranh thương mại là tốt và Mỹ dễ dàng chiến thắng". Tuy nhiên, kế hoạch nêu trên rất có thể là “dao hai lưỡi”, gây tổn hại cho kinh tế Mỹ cũng như kinh tế toàn cầu. Phó Chủ tịch tập đoàn đầu tư Ariel Investments Charles Bobrinskoy nhận định, nếu Mỹ áp thuế nhập khẩu thép có thể gây ra chiến tranh thương mại. Theo đó, Washington có nguy cơ sẽ nhận nhiều cú “phản đòn” từ các đối tác thương mại như EU và Trung Quốc.

Giới phân tích nhận định việc áp đặt thuế quan sẽ không bảo vệ được việc làm của Mỹ mà chỉ làm tăng giá hàng hóa và đối tượng chịu thiệt thòi là người tiêu dùng. Đối với kinh tế toàn cầu, một khi Mỹ châm ngòi cho cuộc chiến thương mại, hàng loạt hàng rào thuế quan được dựng lên, đây sẽ là thách thức lớn đối với tăng trưởng thương mại thế giới nói riêng và tăng trưởng kinh tế toàn cầu nói chung trong năm 2018 cũng như các năm tiếp theo.

THĂNG LONG

Chia sẻ