Sứ mệnh không dễ dàng

Thứ Ba, 06/03/2018, 20:47:30
 Font Size:     |        Print

Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Yves Le Drian vừa tới Tehran để gặp các nhà lãnh đạo Iran trong nỗ lực nhằm cứu vãn thỏa thuận hạt nhân lịch sử giữa Iran với nhóm P5+1, còn gọi là Kế hoạch Hành động toàn diện chung (JCPOA). Thỏa thuận này đứng bên bờ vực sụp đổ sau khi Mỹ liên tục phát đi thông điệp sẽ rút khỏi JCPOA nếu không có sự thay đổi các điều khoản trong thỏa thuận.

Vấn đề hạt nhân của Iran cũng như vai trò của quốc gia Hồi giáo này ở Trung Ðông luôn là tâm điểm chú ý và gây nhiều tranh cãi. Phương Tây luôn cáo buộc sự tham gia ở "hậu trường" của Tehran trong các cuộc xung đột ở Syria và Yemen. Bởi thế, vấn đề hạt nhân và chương trình tên lửa của Iran luôn được Mỹ và các đồng minh dùng để gây sức ép đối với Tehran. Trong buổi tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà trắng mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thảo luận các biện pháp nhằm ngăn chặn những tiến bộ quân sự của Iran cũng như việc xóa bỏ thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1.

Mặc dù mục tiêu chuyến thăm Tehran của Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Drian là nhằm thuyết phục Iran kiềm chế lửa giận đối với Mỹ trong vấn đề hạt nhân, song ông Lơ Drian cũng không thể không đề cập quan ngại của Pháp về chương trình phát triển tên lửa của quốc gia Hồi giáo. Ðây là vấn đề nhạy cảm trong các cuộc thảo luận giữa Bộ trưởng Ngoại giao Pháp và giới chức Iran. Ông Drian cho rằng, còn nhiều việc phải làm liên quan chương trình tên lửa của Iran cũng như vai trò của nước này trong các cuộc xung đột ở khu vực, nhất là tình hình hiện nay tại Syria.

Sau cuộc gặp của Bộ trưởng Ngoại giao Pháp với Tổng thống và Bộ trưởng Ngoại giao Iran, Tehran đã bác lời kêu gọi quốc gia Hồi giáo hạn chế chương trình tên lửa. Nước này lưu ý rằng, mặc dù Iran và Liên hiệp châu Âu (EU) đã và đang thương lượng về nhiều vấn đề khu vực, song không có cuộc đàm phán nào về tầm ảnh hưởng khu vực của Tehran. Iran cũng không ít lần bác bỏ việc thảo luận về chương trình tên lửa theo kêu gọi của Mỹ và phương Tây, đồng thời tuyên bố sẽ không đàm phán về chương trình tên lửa đạn đạo cho tới khi Mỹ và các quốc gia phương Tây xóa bỏ vũ khí hạt nhân của chính họ. Iran luôn khẳng định chương trình tên lửa của nước này vì mục đích phòng thủ và không liên quan thỏa thuận hạt nhân năm 2015, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục duy trì năng lực phòng thủ và sức mạnh răn đe.

Không khuất phục trước sức ép của Mỹ, Iran mới đây còn cảnh báo có thể nối lại các hoạt động làm giàu u-ra-ni ở cấp độ cao hơn chỉ trong vòng hai ngày nếu Mỹ đưa ra quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân. Thái độ không nhượng bộ của Iran khiến chính quyền của Tổng thống Mỹ Trump hiện nay và quốc gia Hồi giáo khó có thể đối thoại nhằm giải quyết bất đồng. Tháng 1 vừa qua, Tổng thống Mỹ đã ra thời hạn 120 ngày để các nghị sĩ Mỹ và đồng minh châu Âu tìm cách "sửa đổi" nội dung của JCPOA, nếu không Mỹ sẽ rút khỏi thỏa thuận. Người đứng đầu Nhà trắng lo ngại nhiều phần của thỏa thuận sẽ hết hiệu lực từ năm 2026 và thỏa thuận này cũng không thể kiềm chế chương trình tên lửa của Iran hay các hoạt động của quốc gia này trong khu vực.

"Số phận" mong manh của JCPOA đang bị đe dọa và khiến các nước châu Âu lo lắng. Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cảnh báo, thỏa thuận hạt nhân Iran sụp đổ sẽ là "một tổn thất lớn", đồng thời tái khẳng định Tehran luôn tuân thủ các điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân được ký với các cường quốc năm 2015. Trong chuyến thăm Iran lần này, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Drian khẳng định, Paris luôn ủng hộ thỏa thuận hạt nhân Iran, đồng thời cho rằng cuộc gặp các quan chức Iran của ông tại Tehran có ý nghĩa quan trọng. Pháp nhấn mạnh sẽ tiếp tục đối thoại với Iran khi cho rằng việc tìm ra cách thức mang lại ổn định cho khu vực Trung Ðông đang trở nên bức bách. Tuy nhiên, phía Iran cũng cho rằng châu Âu cần đóng vai trò tích cực hơn để duy trì thỏa thuận hạt nhân, đồng thời gây áp lực lên Mỹ để Washington thực hiện cam kết trong thỏa thuận.

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ đưa ra "tối hậu thư" sẽ từ bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran, phái đoàn của Bộ trưởng Ngoại giao Pháp đến Tehran mang theo thông điệp rõ ràng khẳng định lập trường của Paris muốn duy trì thỏa thuận hạt nhân. Tuy nhiên, nhà ngoại giao Pháp gánh vác một sứ mệnh không dễ dàng bởi phải đề cập những vấn đề nhạy cảm với các nhà lãnh đạo Iran, trong khi Tehran nhiều lần bóng gió nói về việc châu Âu chịu sức ép của Mỹ trong những vấn đề liên quan JCPOA.

THÁI ANH

Chia sẻ