Cho dù để có hiệu lực thực hiện, văn bản này còn phải được thông qua tại các cơ quan lập pháp cao hơn ở Hoa Kỳ, thì sự ra đời của nó lại cho thấy hiện tại ông ta và một vài cá nhân trong chính giới Hoa Kỳ vẫn hành xử theo lối bất chấp sự thật, bất chấp vai trò của luật pháp trong các chế độ chính trị - xã hội khác nhau... và tự cho mình quyền được can thiệp thô bạo, vô lối vào các quốc gia khác trong một thế giới mà tư duy theo kiểu "chiến tranh lạnh" đã trở nên lỗi thời.

Xét đến cùng thì sự ra đời của những văn bản như Dự luật Nhân quyền Việt Nam năm 2007 vốn không có gì lạ lẫm, cũng không có gì mới mẻ, đó chỉ là sự nối dài các hành động mà một vài vị dân biểu Hoa Kỳ, vì những động cơ cá nhân đã tiến hành trong các năm gần đây. Nói cách khác, vì số phiếu bầu của một bộ phận cử tri là người Mỹ gốc Việt (không ngẫu nhiên, trong số 9 dân biểu cùng ông hậu thuẫn cho Dự luật nói trên lại có tới 7 vị ở bang California - nơi tập trung phần lớn người Mỹ gốc Việt) họ đã tiến hành những công việc không phù hợp với lương tri, không phù hợp với xu thế hợp tác để phát triển.

Lại nhớ cuối năm 2005, ông Smith đã tới Việt Nam với mục đích: Tìm hiểu tình hình và thúc đẩy việc cải thiện nhân quyền và tự do tôn giáo tại đây"(1). Về chuyến đi này, ông Ngô Yên Thi, Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam khi đó, đã đánh giá khá chân xác trên BBC như sau: "Dường như ông (Chris Smith - TQH) tiếp xúc với những người lâu nay thiếu thiện chí và có thành kiến là nhiều hơn. Chúng tôi cũng đã nhận xét rằng, đã nghe thì phải nghe nhiều phía và phải thấy cái toàn thể của Việt Nam"(2).

Có lẽ với ông Smith, lời khuyên về việc "phải nghe nhiều phía" đã không có tác dụng, do vậy sau cuộc thảo luận tại Ủy ban Ðối ngoại Hạ nghị viện Hoa Kỳ vừa qua, ông ngạo mạn tuyên bố: "Sau khi Nhà nước Việt Nam đã ăn mừng việc chuyển vào một hướng đi mới, thì họ lập tức lục lọi để tìm ra một số trong những người tốt nhất, thông minh nhất và dũng cảm nhất của dân tộc Việt Nam, những người đã lên tiếng thay mặt cho nhân quyền, và ném những người này vào tù. Chiến dịch đàn áp này thật là vô lương tâm. Nghị quyết này cảnh báo cho Nhà nước Việt Nam biết rằng cái đường lối xúc phạm nhân quyền (của họ) sẽ ít nhất bị một vài sự trừng phạt"(3).

Ðến Việt Nam "để tìm hiểu tình hình và thúc đẩy việc cải thiện nhân quyền và tự do tôn giáo", ông Smith không đến với số đông dân chúng, mà chỉ cố tiếp xúc với các nhân vật vốn "nổi tiếng" thù nghịch với Nhà nước và nhân dân Việt Nam, để rồi ca ngợi họ là: "Những người tốt nhất, thông minh nhất và dũng cảm nhất của dân tộc Việt Nam, những người đã lên tiếng thay mặt cho nhân quyền".

Vậy là chẳng gì khác lắm so với những người có chung luận điệu, ông đã lập lờ sử dụng các khái niệm "nhân quyền" và "bất đồng chính kiến" để che lấp bản chất đích thực của những phần tử đã có hành vi vi phạm pháp luật chống đối nhà nước, phá hoại ổn định và trật tự xã hội. Là công dân của một nước lớn, lẽ ra ông dân biểu Smith nên dành thời gian tìm hiểu những con người mà ông  ca ngợi xem họ là ai, họ đã lợi dụng tinh thần dân chủ của xã hội Việt Nam như thế nào, họ đã khuếch trương thanh thế qua đặc tính "ảo" của internet nhằm gây ra sự ngộ nhận ra sao...

Nhưng ông Smith đã không làm như vậy. Vì mục đích gì, chắc ông Smith rõ hơn ai hết. Ðể nhận diện những con người này, không cần phân tích và chứng minh dài dòng, chỉ xin dẫn lại một số nhận xét đã đăng trên thongluan.org - một diễn đàn "chống cộng" thật sự của người Việt ở nước ngoài, để ông Smith tham khảo:

- Nguyễn Gia Kiểng: "Nguyễn Văn Lý, và Nguyễn Văn Ðài ở Hà Nội, đã là những nạn nhân của các hoạt động đối lập tại hải ngoại: Không chuẩn bị lực lượng rồi đến khi thấy tình thế có vẻ thuận lợi thì cố gắng nắm lấy cơ hội một cách vội vã và vận dụng quá sức anh em trong nước trong một cuộc thi đua xô bồ xem ai làm trước, ai lên tiếng trước, ai thông báo đầu tiên những "tin khẩn", ai gây được tiếng vang nhiều nhất"(4).

- Như Hà: "Khi mà người ta cứ vống mãi lên, cứ huyễn hoặc mơ tưởng có một cuộc đổi đời, một cuộc cách mạng sắp xảy ra đến nơi để mà vội khua chiêng gõ mõ, để vội vàng thành lập đảng này hội nọ và dự tính cho một tương lai gần khi mà họ tưởng tượng ra với khuôn mặt mình đang rạng rỡ và oai hùng trên kỳ đài chiến thắng. Trong mơ! Họ huyễn hoặc mơ đến một cuộc cách mạng nhung, cách mạng mầu trong ảo tưởng, họ huyễn hoặc cho một phong trào mang tính tự phát, xô bồ... Họ huyễn hoặc mơ tưởng đến việc cố tình dựng lên một tổ chức "ruột" coi đó là tài sản riêng của mình, nhằm tham gia một vai trong vở diễn Dân Chủ, làm cho vở diễn mang đậm tính bi hài mua vui cho thiên hạ, không biết được mấy trống canh đây! Chuyện lục đục đánh phá lẫn nhau giữa các "lão thành dân chủ" đã làm cho bên ngoài thì khinh thường các "lão thành dân chủ" trong nước; các anh em dân chủ trẻ trong nước thì không còn biết tin ai, nghe ai nên đành nghe và làm theo sự chỉ đạo trực tiếp từ bên ngoài. Từ đấy phong trào không hướng vào bề sâu mà thúc giục nhau diệu võ giương oai, khiêu khích công an, thách đố chính quyền..."(5).

Các nhận xét trên đây cho thấy những con người "thay mặt cho nhân quyền" mà ông Chris Smith ca ngợi chỉ là một nhóm xô bồ những phần tử cơ hội chính trị. Họ không đấu tranh cho ai, họ chỉ "đấu tranh" cho lợi ích cá nhân của mình mà thôi. Cho nên, trên một website của người Việt ở Ôtrâylia, tác giả Quảng Thiện đã cho rằng: "Yêu nước vốn là bổn phận thiêng liêng của bất cứ người dân của một dân tộc nào. Vì yêu nước nên giả sử có một cách nhìn, một chính kiến, một chính sách khác đối lập với Nhà nước cũng là chuyện bình thường. Tuy nhiên yêu nước kiểu Trần Ích Tắc yêu cầu ngoại bang can thiệp vào nước mình là một hành động không yêu nước chút nào, nếu không nói đó là hành động phản quốc"(6). Cũng ở diễn đàn này, đề cập các "nhà nhân quyền giả hiệu" mà ông Smith đề cao, tác giả Hà Giang có ý kiến khá sòng phẳng: "Không ai muốn trao quyền điều hành quốc gia cho những kẻ mang trong đầu cái tư tưởng làm nô lệ ngoại bang được các thế lực chống Việt Nam tấn phong làm "nhà đấu tranh"; không ai công nhận những kẻ hành xử như là những tên côn đồ chính trị mang mặt nạ "đấu tranh"; không ai chấp nhận những kẻ bất tài, chuyên nói bậy, hay những hạng diễn viên phường tuồng ồn ào bát nháo đội lốt "trí thức"; không ai nhìn nhận những tên phản quốc muốn bay lá cờ ba sọc nhưng đội lốt "đấu tranh cho dân chủ"; và không ai cần đến những kẻ mắc bệnh hoang tưởng đeo nhãn hiệu "nhà dân chủ" lải nhải lảm nhảm xuyên tạc Việt Nam" (7).

Sau hơn 20 năm đổi mới, nước Việt Nam đã có những bước đi vững chắc hướng về tương lai để đạt tới mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh". Vượt qua hậu quả nặng nề của cuộc chiến tranh khốc liệt do người Mỹ gây ra, vượt qua các khó khăn do chính sách "cấm vận", vượt qua các hạn chế trong tư duy về phát triển..., toàn thể nhân dân Việt Nam sát cánh cùng Ðảng và Nhà nước Việt Nam để xây dựng một cuộc sống mới với nhiều thành tựu mà thế giới đã thừa nhận. Trong bối cảnh ấy, nếu thật sự là người "thay mặt cho nhân quyền", đáng lẽ các cá nhân được ông Smith nhắc tới trong Dự luật Nhân quyền Việt Nam năm 2007 (H.R. 3096) phải tự hào về điều đó - vì dù thế nào thì chính họ cũng đã và đang thụ hưởng những thành tựu do Ðổi mới đem lại, song ngược lại, họ chưa bao giờ có bản lĩnh và sự trung thực để nhắc tới thành quả lao động của nhân dân. Họ chỉ chú mục bới móc và thổi phồng các hiện tượng tiêu cực (điều rất khó tránh khỏi trong quá trình xây dựng và hoàn thiện một xã hội mà trong thực tế vẫn còn tồn tại nhiều di hại của lối tư duy cũ, của những mặt trái nảy sinh trong quá trình hội nhập...), rồi bằng mọi cách dựng đứng, vu cáo, bôi đen các giá trị, các chính sách ưu việt của Nhà nước Việt Nam,... nghĩa là họ chưa bao giờ quan tâm đến quyền lợi của nhân dân, và "nhân quyền" chỉ là công cụ phục vụ cho tham vọng được nổi tiếng, hòng kiếm chác được một phần nào đó từ "miếng bánh USD" mà trong Dự luật... ông Smith đã gán cho mục đích mỹ miều là để "thúc đẩy cho nhân quyền tại Việt Nam". Có lẽ vì thế, ông Smith và họ đã dễ dàng tìm thấy một "tiếng nói chung"?

Với mọi con người có ý thức và với mọi xã hội văn minh, "nhân quyền" được xem là quyền tối thượng của con người trong sinh tồn xã hội. Tuy nhiên, việc hiểu và thực thi nhân quyền như thế nào lại phụ thuộc sự lựa chọn cách thức tổ chức xã hội, cũng như sự lựa chọn con đường phát triển của mỗi quốc gia, phụ thuộc truyền thống văn hóa của mỗi cộng đồng... Nếu ông dân biểu thật sự quan tâm tới vấn đề "nhân quyền" thì thiết nghĩ cũng nên tham vấn một số điểm trong bản Giao ước Quốc tế về quyền dân sự và quyền chính trị và Giao ước quốc tế về những quyền kinh tế, xã hội và văn hóa được Ðại hội đồng Liên hợp quốc thông qua vào ngày 6-12-1966 để thấy rằng quyền "tự do tư tưởng, lương tri và tôn giáo", quyền "tự do phát biểu ý kiến", quyền "hội họp trong hòa bình"... luôn được nhấn mạnh phải "chịu những hạn chế quy định của luật pháp", "chịu một số hạn chế, nhưng những hạn chế này chỉ có thể do luật pháp đặt ra", "không hạn chế nào được đặt trên sự thực thi... ngoài những hạn chế được áp đặt để tuân theo luật pháp".

Cũng xin bổ sung thêm quan niệm của các nước châu Á tại hội nghị về nhân quyền tổ chức tại Bangkok cách đây hơn mười năm rằng nhân quyền phải được xét đến: "Trong bối cảnh của những cá biệt quốc gia và địa phương, và những nền tảng lịch sử văn hóa tôn giáo khác nhau... Theo dõi vấn đề nhân quyền là vi phạm chủ quyền quốc gia... Viện trợ kinh tế với điều kiện, dựa trên tiêu chuẩn nhân quyền là đối ngược với quyền phát triển...". Nếu tham vấn từ đó, ông dân biểu hẳn sẽ rút ra kết luận: Khi mà việc thực thi vấn đề "nhân quyền" phụ thuộc luật pháp và các giá trị riêng mà mỗi quốc gia theo đuổi thì điều đó cũng đồng nghĩa với một thực tế là trên thế giới này không có một quan niệm "nhân quyền" chung chung, phổ quát cho mọi quốc gia.

Mặt khác, cũng muốn nói với ông rằng đã đến lúc cần phân biệt sự khác nhau giữa hiện tượng "bất đồng chính kiến" với hành vi "chống đối". Bởi không thể coi "bất đồng chính kiến" đồng nghĩa với hành vi kích động và hô hào dân chúng lật đổ chính quyền, tổ chức các hội đoàn nằm ngoài khuôn khổ luật pháp, kêu gọi nước ngoài cắt viện trợ, đưa ra những tuyên ngôn đầy những ngôn từ bạo lực như "trận quyết đấu cuối cùng... đánh thẳng... đánh đòn chí tử"... Chẳng lẽ ở nước Mỹ, các hành vi này lại được coi là "bất đồng chính kiến" hay sao, thưa ông Smith?

Cuối cùng, để kết thúc, xin được trích ý kiến của một số bạn đọc thảo luận quanh bài Vận động Dự luật nhân quyền Việt Nam 2007 đăng ngày 2-8-2007 trên BBC và hy vọng qua đây, ông dân biểu Smith sẽ nghiêm túc xem xét lại quan điểm của mình:

- Hạnh (Ðà Nẵng): "Tôi thấy ông Smith luôn phá hoại về tình hình nhân quyền của Việt Nam, trong khi đất nước Việt Nam là nước có chủ quyền..." .

- Ẩn danh: "Những người tốt nhất, sáng láng nhất và dũng cảm nhất Việt Nam, những người đã lên tiếng bảo vệ nhân quyền". Nghe tức cười quá! Ông Mỹ này cũng rảnh rang thật. Hết chuyện làm rồi lại đi thổi bong bóng".

- Nguyễn Xuân: "Nhân quyền là nguyện vọng tự nhiên của tất cả mọi dân tộc, cần được góp ý một cách chân thành, không nên vin vào nhóm này, nhóm khác để đánh lạc hướng dư luận, làm dân trí mê muội, mất niềm tin ở nhân quyền".

- Mai (Hà Nội): "...Không điều gì là hoàn hảo cả, Việt Nam vẫn còn những hạn chế trong nhiều mặt, nhưng để xây dựng một đất nước tốt đẹp hơn thì người Việt Nam không cần đến những dự luật phá hoại kiểu này".

- Khách quan (Việt Nam): "Dám hỏi các ngài đã ai đến Việt Nam bao giờ chưa hay chỉ thông qua báo chí và những lời "kêu cứu" của một số phần tử chống đối, bất mãn mà các ngài gọi là "các nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam"? Tôi thấy rằng sống ở Việt Nam vô cùng an toàn và dân chủ, tôi có thể đi bất cứ đâu mà không lo bị bắt cóc, bị khủng bố bị đánh hội đồng".

- Lê Cương Chính: "Xin được góp ý một lần cho rõ trắng đen với các ông đại biểu dân ở Mỹ, các ông Việt Nam chạy trốn, sống bám ở nước ngoài, là truyền thống văn hóa Việt Nam chúng tôi từ ngày chủ quyền về tay người Việt Nam rõ ràng là dứt khoát phản đối những luận điệu giải thích về dân chủ, về nhân quyền của Mỹ, của Tây, vì nó đi ngược lại hoàn toàn chủ trương, và luật pháp của Nhà nước Việt Nam.

Tôi chỉ là một người dân thường, sống từng trải dưới thời Mỹ ngụy, và cũng có nhiều bạn bè là Việt kiều, con cháu chưa có ai giữ chức vụ cộng sản gì, và tôi biết còn nhiều khó khăn, tiêu cực không thể nào giải quyết, nhưng vẫn mạnh dạn phản đối những ngoại bang nhòm ngó vào đất nước tôi để bêu xấu về nhân quyền, cho dù các người có đòi hỏi nâng cao mức lương, mức sống cho người dân, chúng tôi cũng dứt khoát phản đối, không cần đến những lời  nhân nghĩa, tội nghiệp của các người...".

--------------------------------

1,2. http//www.bbc.co.uk/

vietnamese/vietnam/story/2005/12/051205_visit_chris_smith.shtml.

3. Theo ông Patrick J.Creamer - Giám đốc Truyền thông Văn phòng hạ nghị sĩ Christopher Smith, http//www.doi-thoai.com/baimoi0807_027.html.

4. http//www.thongluan.org/vn/

modules.php?name=News&file=article&sid=1881.

5. http//www.thongluan.org/

vn/modules.php?name=News&file=article&sid=1998.

6. http://www.chuyenluan.net/200611/0611_42.htm.

7. http://www.chuyenluan.net/200611/0611_41.htm.