ND - Vụ đông xuân năm nay, tỉnh Vĩnh Phúc có kế hoạch gieo trồng 42 nghìn ha, trong đó có 31 nghìn ha lúa, 11 nghìn ha rau màu. Theo tính toán của Chi cục Thủy lợi tỉnh, để bảo đảm đủ nước tưới cho diện tích lúa và rau màu theo kế hoạch đề ra, cả tỉnh cần một lượng nước tưới suốt vụ là 218 triệu m3.

Trong khi đó, tận dụng mọi khả năng nguồn nước hiện có tại các công trình thủy lợi vẫn còn thiếu khoảng 40 triệu m3. Ðây là điều khó khăn nhất trong vụ đông xuân năm nay. Ðể khắc phục khó khăn về nguồn nước tưới và giảm thiểu thiệt hại do hạn hán gây ra. Một mặt Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc vận động nông dân trồng các loại cây chịu hạn, cần ít lượng nước tưới, tỉnh hỗ trợ giống chuyển đổi cây trồng. Mặt khác chủ động tích nước khi có mưa và các hồ thủy điện xả nước.

Những ngày cuối tháng 1 vừa qua, các tỉnh thuộc Bắc Bộ có mưa vừa và nhỏ trên diện rộng, tổng lượng mưa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc phổ biến đạt 40 đến 50 mm đã giảm thiểu mức độ căng thẳng về khô hạn. Sẵn có mưa trên đồng ruộng và lượng nước ở các khe, các suối tăng lên, các xã vùng đồi, vùng chân núi tranh thủ đưa nước đổ ải làm đất gieo cấy trà lúa xuân sớm, giữ nước ở các ao, hồ để tưới dưỡng. Trên đường đi từ TP Vĩnh Yên về các xã khó khăn về nước thuộc huyện Tam Ðảo như Hoàng Hoa, Hướng Ðạo, Kim Long, Bồ Lý, Ðại Ðình, chúng tôi nhận thấy các chân ruộng bậc thang đã đủ nước. Riêng xã Kim Long mới cấy được 50% diện tích, các xã còn lại đã cấy được 80% diện tích trở lên. Giám đốc Công ty thủy lợi Tam Ðảo Văn Ðăng Khánh dẫn chúng tôi vào tuyến kênh của trạm bơm dã chiến Suối Ðùm 1 đang làm dở dang, nhưng xong đoạn nào là đưa ngay vào dẫn nước tưới đoạn đó. Nông dân xóm Suối Ðùm ra đồng đông như trẩy hội. Anh Khánh cho biết, vùng này trước đây luôn thiếu nước nên chỉ trồng màu. Công ty đang đầu tư xây dựng ba trạm bơm Suối Ðùm 1, Suối Ðùm 2, Hữu Tài và các tuyến kênh xây gạch với tổng vốn đầu tư gần ba tỷ đồng để chuyển đổi gần một trăm ha từ trồng màu sang trồng lúa hai vụ, cải thiện và nâng cao đời sống nông dân.

Giám đốc Công ty thủy lợi Liễn Sơn Nguyễn Gia Quyền cho biết, do Vĩnh Phúc là một tỉnh trung du, rét kéo dài, nên năng suất lúa xuân chính vụ và xuân muộn bao giờ cũng cao hơn xuân sớm. Vì vậy, trong đợt xả nước các hồ chứa thủy điện từ ngày 26-1 đến 3-2 vừa qua, công ty tranh thủ bơm và lấy nước từ đập Liễn Sơn chứa vào ao, hồ, đầm, sông Cà Lồ cụt để dự trữ nguồn nước tưới dưỡng lúa và lấy nước làm đất gieo mạ. Ðến ngày 3-2, công ty mới đưa nước vào 7.600 ha trên tổng số 23.344 ha gieo cấy. Theo kế hoạch, trong đợt xả nước lần hai của các hồ chứa thủy điện (từ ngày 7 đến 13-2), công ty sẽ tập trung lực lượng lao động, phương tiện máy móc lấy đủ nước cho toàn bộ diện tích gieo cấy vào ngày 12-2 để theo chỉ đạo của tỉnh từ ngày mồng 3 Tết, nông dân có thể ra đồng làm đất gieo cấy lúa trà chính vụ. Ðể chuẩn bị cho đưa nước và chống hạn suốt vụ, công ty đã chuẩn bị khoảng 80 máy bơm dầu dã chiến, khoan thêm nhiều giếng nước ngầm tưới lúa và rau màu.

Qua nhiều năm bị hạn hán, tỉnh Vĩnh Phúc đã tìm được các giải pháp chống hạn hiệu quả. Nhưng bảo đảm đủ nước tưới cho gieo cấy lúa hết diện tích trong khung thời vụ tốt nhất là yêu cầu và cũng là yếu tố quan trọng nhất để có một vụ sản xuất thắng lợi.