Cập nhật  05:00 ngày 18-03-2010

Giải trí lành mạnh

ND - Mấy năm trở lại đây, hầu như mọi hiệu sách ở Việt Nam đều được tổ chức theo lối hiện đại, hấp dẫn, nhiều cuốn sách bìa sặc sỡ với hình ảnh giật gân hoặc hình những cô gái ăn mặc hở hang, luôn đập vào mắt người xem.

Ðáng tiếc là về cơ bản, sự hào nhoáng ấy lại không biểu thị cho sự thăng hoa của văn hóa đọc (như báo chí đã bàn bạc, phân tích khá nhiều về sự xuống cấp của lĩnh vực này), mà phản ánh sự "lên ngôi" của loại tác phẩm được gọi chung là "văn học giải trí". Thực tế cho thấy, một số cuốn sách được coi là thuộc loại giải trí bán khá chạy, thậm chí sách viết rất "sến" vẫn có người mua. Tình trạng này làm cho một số tác phẩm không nằm trong phạm vi "giải trí" trở nên ế ẩm, rồi thi thoảng trong đời sống văn học lại xuất hiện một hai cuốn sách bị dư luận kịch liệt phản đối, chủ yếu vì trong đó mang nội dung khiêu dâm, hay đôi khi tác phẩm trở nên ăn khách do sự quan tâm nhiều khi là bất thường của báo chí vô tình đã khơi gợi sự tò mò của công chúng.

Ngày trước, trong nhà có một tủ sách là niềm tự hào của nhiều gia đình và đọc sách trở thành nhu cầu, là hành vi giải trí  có văn hóa của nhiều người, cho nên có cuốn sách làm say mê các thế hệ là chuyện bình thường. Còn thời nay, đến nhà nào có tủ sách, còn có người hỏi: "Ðọc nhiều thế mà không đau đầu à?". Và để không "đau đầu", có người tìm đến sách giải trí, không phải suy nghĩ nhiều, lại nhiều chi tiết giật gân, đọc một tý là xong. Nếu tri thức của xã hội đã đạt tới trình độ cao, đó là một cách để giải tỏa thời gian rỗi. Còn không, đó là kìm hãm sự phát triển của trí tuệ, không tạo ra động lực giúp con người suy nghĩ, trau dồi tri thức giúp vào sự hoàn thiện.

Chúng ta coi sách nói chung, sách văn học nói riêng, là "hàng hóa đặc biệt". Nhưng thực tế lâu nay lại cho thấy, dường như ý niệm "hàng hóa" đang được đề cao, còn ý niệm "đặc biệt" thì bị phai mờ. Ðó là một điều đáng quan ngại. Trong bối cảnh chung ở Việt Nam hiện nay, muốn một cuốn sách đến tay người đọc phải đi qua các công đoạn: tác giả - nhà xuất bản và người liên kết xuất bản - phát hành - người đọc. Mỗi công đoạn có ý nghĩa riêng, song cần lưu ý, điểm xuất phát chính là tác giả. Nếu tác giả có ý thức nghiêm túc trong sáng tạo, không để ngòi bút chạy theo đáp ứng nhu cầu tầm thường, không lấy tiền làm "bản vị" của sáng tác, thì tác phẩm kém chất lượng khó có thể ra đời. Nếu nhà xuất bản và người liên kết vừa quan tâm đến lợi nhuận, vừa quan tâm tới sự phát triển các giá trị chân - thiện - mỹ của người đọc thì tác phẩm kém chất lượng không thể xuất hiện trong đời sống văn học. Nếu người phát hành không sử dụng các "chiêu thức" PR và sử dụng nhà phê bình tung hỏa mù làm rối trí công chúng thì tình trạng "vàng thau lẫn lộn" khó có cơ tồn tại. Giải trí là loại nhu cầu luôn tỷ lệ thuận với sự phát triển của điều kiện sống, của sự gia tăng thời gian rỗi - hai yếu tố đang dần rõ nét trong cuộc sống của chúng ta. Xét từ chức năng, giải trí cũng là một trong các chức năng của nghệ thuật nói chung, của văn học nói riêng. Cho nên, nếu trong văn học có xuất hiện "dòng" sách giải trí cũng là việc bình thường, cần tôn trọng. Ðáng bàn ở chỗ, phải xác định đó là giải trí lành mạnh, lành mạnh ở cả phía người sáng tác lẫn ở phía người cảm thụ. Và để văn học có thể đáp ứng nhu cầu giải trí một cách lành mạnh, cần có sự tham gia của toàn bộ các yếu tố làm nên quá trình từ sáng tác đến người đọc. Không thể nhân danh giải trí để viết - xuất bản - phát hành các cuốn sách thiếu lành mạnh, và trong trường hợp cụ thể, các cơ quan chức năng cần có biện pháp kiên quyết hơn để góp phần làm thanh sạch đời sống văn hóa của xã hội.


< Quay lại ^ Về đầu trang
Tim kiem tin bai da dang
 TÌM KIẾM
En Tlx Vni
Tìm theo chi tiết

Trang chính Chính trị | Kinh tế | | Đời sống - Sức khỏe | Pháp luật | Khoa học - Giáo dục - Tin học | Văn hoá | Thế giới | Thể thao | Tết 2009 | Trang Hà Nội | Tết 2010 | World Cup 2010 |
© Báo Nhân Dân thiết kế và giữ bản quyền. Mong bạn đọc góp ý kiến, phê bình.
Địa chỉ liên hệ: