Đừng để kỳ vọng thành thất vọng

Thứ Hai, 19/10/2015, 14:09:37
 Font Size:     |        Print

Thành phố đã đặt ra mục tiêu vươn lên trở thành một nơi đáng sống. Và một trong những vấn đề ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng sống của cư dân thành phố, chính là an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn chưa được bảo đảm. Đây cũng chính là nỗi lo thường trực của người dân kéo dài từ nhiều năm nay mà vẫn chưa có giải pháp xử lý được triệt để.

Theo đánh giá của Cục Quản lý thị trường, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là hai địa phương có số vụ vận chuyển, buôn bán thực phẩm bẩn bị phát hiện nhiều nhất. Cụ thể, từ đầu năm đến nay, Chi cục Quản lý thị trường thành phố đã thu giữ hơn 2.000 tấn thực phẩm các loại. Còn số lượng không phát hiện được và thẩm lậu ra thị trường là bao nhiêu thì không thống kê được, nhưng chắc chắn là không hề nhỏ. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do thực phẩm kém chất lượng được đưa vào thành phố bằng nhiều con đường khác nhau, rất khó chặn bắt. Trong khi đó, lực lượng làm công tác thanh tra an toàn vệ sinh thực phẩm ít, địa bàn rộng lớn nên hầu như bỏ trống địa bàn vì quản lý không xuể. Trên thực tế là có cũng như không. Không ngăn chặn được đầu vào, không quản lý được đầu ra nên thực phẩm bẩn, kém chất lượng, không qua kiểm định được bày bán công khai ở mọi nơi, mọi lúc. Đây đang là vấn đề làm đau đầu các cơ quan chủ quản trong lĩnh vực này.

Một tin vui là vào ngày 16-10 vừa qua, Bộ Y tế tổ chức triển khai Quyết định 38/2015 của Thủ tướng về việc thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm. Việc thí điểm được thực hiện tại 10 quận/huyện, 20 phường/xã ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Theo đó, ở cấp quận sẽ có các cán bộ thuộc các phòng Y tế, Kinh tế, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trung tâm y tế, đội quản lý thị trường. Trên địa bàn thành phố sẽ thí điểm tại các quận Bình Thạnh, 1, 3 và các huyện Bình Chánh, Hóc Môn. Như vậy là tới ngày 15-11 tới đây, tại một số xã, phường diện làm điểm của thành phố sẽ có thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm. Những cán bộ này sẽ được quyền thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, xử phạt các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn nếu phát hiện thấy có sai phạm. Đây là một bước tiến mới trong công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm vừa ngăn chặn "đầu vào" lẫn "đầu ra" của thực phẩm bẩn ngay tại cơ sở xã, phường, thị trấn. Hơn ai hết, đội ngũ cán bộ thanh tra vốn là người sở tại, cho nên thông thuộc địa hình, nắm rõ, hiểu sâu các cơ sở kinh doanh trên địa bàn được giao phụ trách. Vì vậy, nhất cử, nhất động khó mà lọt qua sự giám sát của lực lượng này. Thực phẩm kém chất lượng có thể được tuồn vào thành phố dưới nhiều hình thức khác nhau rất khó chặn bắt, chỉ có đầu ra ở các quán nhậu hay các quầy bán thực phẩm, các bếp ăn công nghiệp. Nếu giám sát chặt ngay tại cơ sở thì sẽ hạn chế được rất nhiều. Vì thế, khi đội ngũ cán bộ thanh tra an toàn vệ sinh thực phẩm ở xã, phường, thị trấn phát huy được tác dụng sẽ giảm được rất nhiều lượng thực phẩm không bảo đảm chất lượng tới tay người tiêu dùng. Đây chính là một giải pháp có tính khả thi cao và được kỳ vọng là sẽ từng bước loại bỏ và tiến tới "xóa sổ" thực phẩm bẩn.

Vấn đề đặt ra ở đây là phải có đội ngũ đủ phẩm chất cũng như năng lực để đảm đương phần việc khá khó khăn, phức tạp này. Theo như quy định, người được giao nhiệm vụ thanh tra an toàn vệ sinh thực phẩm phải am hiểu pháp luật, có ít nhất một năm kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm và được bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra. Thành phố cần chú tâm tuyển chọn, đào tạo để có đội ngũ đạt chuẩn theo quy định. Nhưng quan trọng hơn cả là phải có chế tài để bảo đảm đội ngũ này hoạt động hiệu quả theo đúng mục đích đề ra. Vì lẽ, kinh nghiệm từ thực tế cho thấy, ở một số lĩnh vực khác, lực lượng thanh tra tại chỗ có nhưng rồi vẫn để xảy ra sai phạm tràn lan như trong lĩnh vực quản xảy lý trật tự xây dựng đô thị. Khi phát hiện ra lại xử lý không đến nơi, đến chốn. Lại “phạt cho tồn tại”. Và ngại nhất là khi được trao quyền, người ta lại lạm quyền bỏ qua cho người này, gây khó dễ cho người khác. Biến cái quyền đó thành phương tiện kiếm sống thì khó lòng mà bảo đảm an toàn cho bữa ăn của các cư dân trên địa bàn. Việc cho phép các địa phương được giữ lại 100% số tiền xử phạt vừa là yếu tố hấp dẫn thúc đẩy người ta hăng hái vào cuộc không quản ngại khó khăn, nhưng cũng dễ khiến các lực lượng chức năng dễ lạm quyền để rồi lạm phạt, lạm thu. Do vậy, tới đây, khi lực lượng thanh tra mới này đi vào hoạt động, thành phố và các quận, huyện làm thí điểm cần phải có các giải pháp phát huy được mặt tích cực cũng như thế mạnh của đội ngũ thanh tra an toàn vệ sinh thực phẩm ở xã, phường. Đồng thời, phải có biện pháp để khắc chế, không để tiêu cực nảy sinh và phát triển. Phải làm được điều đó thì mới có thể tạo ra những chuyển biến tích cực trong công tác bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn thành phố. Và không để những kỳ vọng vào đội ngũ thanh tra mới này trở thành nỗi thất vọng.

NGUYÊN KHOA