Gỡ khó trong việc nộp tiền sử dụng đất

Thứ Năm, 11/01/2018, 21:14:30
 Font Size:     |        Print
 

Dự án Riverside (quận 7) do Công ty Bất động sản An Gia làm chủ đầu tư.

Tiền sử dụng đất, hiện đang là gánh nặng không chỉ của doanh nghiệp mà còn đối với người dân khi mua nhà. Đây cũng là ẩn số không minh bạch mà nhà đầu tư không thể tiên lượng trước khi quyết định đầu tư. Đồng thời, cũng chính là mầm mống của cơ chế xin - cho… Những bất cập này sẽ được tháo gỡ trong thời gian tới.

Xin… được đóng tiền

Sau nhiều lần kiến nghị, UBND thành phố Hồ Chí Minh đã cho phép Công ty cổ phần Tập đoàn đầu tư địa ốc Nova được tạm nộp tiền sử dụng đất đối với tám khu đất mà công ty này đang thực hiện dự án với số tiền hơn một nghìn tỷ đồng. Việc cho phép doanh nghiệp (DN) được sớm nộp tiền sử dụng đất hoặc được tạm nộp tiền sử dụng đất trong khi chờ các cơ quan thẩm quyền xác định giá đất, xác định số tiền sử dụng đất phải nộp sẽ giúp DN hoàn tất thủ tục pháp lý để có thể bán nhà ở hình thành trong tương lai. Câu chuyện DN xin được đóng tiền sử dụng đất, không còn là chuyện lạ của thị trường bất động sản TP Hồ Chí Minh. Theo thống kê, đến nay đã có gần 100 dự án chưa thể nộp tiền sử dụng đất với số tiền hàng nghìn tỷ đồng. Một dự án ở khu Nam Sài Gòn, tiền sử dụng đất chỉ hơn 10 tỷ đồng nhưng đơn vị thẩm định giá đưa con số 80 tỷ đồng, gây rất nhiều khó khăn cho DN. Một DN tại quận Phú Nhuận phải làm đơn kêu cứu đến cơ quan chức năng về việc muốn đóng tiền sử dụng đất cũng không được do thủ tục quá nhiêu khê khiến DN gần như rơi vào tình trạng phá sản.

Sở dĩ có tình trạng này là do theo quy định hiện nay, quy trình xác định tiền sử dụng đất phải nộp của DN được thực hiện qua đơn vị: Sở Tài nguyên và Môi trường xác định phương án giá đất và Sở Tài chính thẩm định giá đất. Muốn xác định giá đất, Sở Tài nguyên và Môi trường phải tổ chức đấu thầu và chọn đơn vị thẩm định giá có chi phí thấp nhất. Từ đó dẫn đến tình trạng DN thẩm định đưa giá thấp nhất để được chọn nhưng sau đó làm khó DN có dự án. Theo các chuyên gia kinh tế, mục đích của luật hiện hành là muốn có cơ chế kiểm tra chéo để không bị "hành", nhưng thực tế DN còn khổ hơn. Với cơ chế phải qua hai sở như hiện nay, phải mất từ một đến ba năm mới đóng xong tiền sử dụng đất là chuyện bình thường.

Sớm tháo gỡ khó khăn

Để tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác xác định giá đất, mới đây UBND thành phố Hồ Chí Minh đã phân công Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Vĩnh Tuyến, kiêm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng thẩm định giá đất thành phố (trước đây là Giám đốc Sở Tài chính). Dự kiến, hội đồng sẽ họp hai lần trong tháng để rà soát, kiện toàn quy trình làm việc nhằm đạt hiệu quả tốt hơn. Nếu sớm thực hiện cơ chế này thì khả năng quy trình và thủ tục hành chính trong công tác thẩm định giá đất, khấu trừ chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, xác định tiền sử dụng đất phải nộp sẽ nhanh hơn, minh bạch hơn. UBND thành phố cũng sẽ ban hành quyết định sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế Quyết định 56/2012/QĐ-UBND của UBND thành phố (quy định về trình tự, thủ tục xác định nghĩa vụ tài chính theo giá thị trường khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất). Thành phố sẽ xem xét cơ chế cho phép chủ đầu tư dự án bất động sản được tạm nộp tiền sử dụng đất. Đồng thời, chủ đầu tư dự án bất động sản phải có văn bản cam kết nộp tiền sử dụng đất bổ sung (nếu có) theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, để được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, từ đó có thể bán sản phẩm cho khách hàng.

Nhiều chuyên gia nhận định, nếu cơ chế này được thực hiện sẽ tháo gỡ khó khăn, ách tắc của nhiều dự án bất động sản trên địa bàn thành phố hiện nay. Ngoài ra, các ý kiến cũng đề nghị cho phép DN (người sử dụng đất) được tham gia và được quyền nêu ý kiến tại cuộc họp của Hội đồng Thẩm định giá đất thành phố khi thẩm định giá đất dự án của đơn vị mình. Đề nghị cho phép DN (người sử dụng đất) được tham gia và được quyền nêu ý kiến tại cuộc họp của Sở Tài chính khi xem xét chi phí giải phóng mặt bằng được khấu trừ vào tiền sử dụng đất phải nộp. Đề nghị cho khấu trừ chi phí đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án mà DN đã đầu tư xây dựng rồi bàn giao lại cho chính quyền địa phương quản lý, vào tiền sử dụng đất phải nộp… Tuy nhiên, theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP Hồ Chí Minh, về lâu dài, phải sửa đổi một số bất cập về tài chính đất đai và giá đất trong Luật Đất đai 2013. Cụ thể, có những quy định gần như không thực hiện được trên thực tế như nguyên tắc giá đất hay phương pháp định giá đất. Ngay cả quy định của Chính phủ ban hành khung giá đất định kỳ 5 năm một lần và điều chỉnh khung giá này cho phù hợp nếu giá thị trường biến động quá 20% so với giá cao nhất hoặc thấp nhất cũng không còn phù hợp. Do đó, cần nghiên cứu bỏ hẳn khái niệm tiền sử dụng đất mà thay thế bằng sắc thuế sử dụng đất ở với thuế suất nhất định, có thể khoảng 10% hoặc 15% bảng giá đất. Như vậy sẽ vừa minh bạch, dễ tính toán và loại trừ được cơ chế xin - cho. Đồng thời, góp phần hạn chế việc thu tiền sử dụng đất lần đầu quá lớn, ngân sách cũng có được nguồn thu bền vững.

VŨ NGUYÊN