Người tiêu dùng chưa được bảo vệ quyền lợi

Thứ Hai, 18/03/2013, 15:12:00
 Font Size:     |        Print
 

Lực lượng quản lý thị trường thành phố kiểm tra, thu giữ mũ bảo hiểm giả, kém chất lượng.
Tình trạng mua bán, sử dụng mũ bảo hiểm giả, mũ bảo hiểm kém chất lượng thời gian qua đã gióng lên hồi chuông báo động về việc người tiêu dùng chưa thật sự được bảo vệ, mặc dù Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được thực thi hơn một năm qua.  Có một điều dễ nhận thấy là, mặc dù có luật nhưng không phải người tiêu dùng hay doanh nghiệp, người kinh doanh nào cũng biết.

Mù mờ về luật

Theo Văn phòng giải quyết khiếu nại (Hội Bảo vệ người tiêu dùng TP Hồ Chí Minh), hơn một năm qua, đơn vị chỉ tiếp nhận khoảng 100 vụ khiếu kiện của người tiêu dùng liên quan đến chất lượng sản phẩm. Ðối tượng bị khiếu kiện rất đa dạng, nhiều ngành nghề khác nhau, thậm chí nhiều sản phẩm có thương hiệu lớn, được xem là uy tín trên thị trường cũng bị người tiêu dùng khiếu nại về chất lượng, trong đó có cả những tổ chức kinh doanh có thương hiệu là hàng Việt Nam chất lượng cao... Tuy nhiên, phần lớn đơn vị, doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ bị người tiêu dùng khiếu nại vẫn chưa giải quyết triệt để tại các cuộc hòa giải.

 "Nguyên nhân dẫn đến những vụ khiếu kiện doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh chưa đi đến kết quả chủ yếu do các tổ chức, cá nhân kinh doanh chưa thấy được trách nhiệm của mình đối với người tiêu dùng. Cụ thể, khi được mời đến tham gia hòa giải, có doanh nghiệp đã nói rằng hoàn toàn không biết có Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc nghĩ rằng luật này không dính dáng đến doanh nghiệp. Thậm chí, có những trường hợp doanh nghiệp khởi kiện lại người tiêu dùng tại tòa, yêu cầu bồi thường vì người tiêu dùng đã đi khiếu nại gây thiệt hại uy tín thương hiệu của mình, mặc dù thực tế sản phẩm của họ đã không bảo đảm chất lượng trong thời gian bảo hành"- Bà Phan Thị Việt Thu, Trưởng Văn phòng giải quyết khiếu nại Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thành phố, cho biết.

Tuy nhiên, theo bà Thu, từ khi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực, hầu hết người tiêu dùng chưa biết hết tám quyền lợi của mình trong việc tham gia giao dịch, sử dụng hàng hóa, dịch vụ, cũng như chưa hiểu được những nghĩa vụ của mình trong việc tự bảo vệ quyền lợi của chính bản thân mình và lợi ích của cộng đồng. Chẳng hạn khi giao dịch, mua và sử dụng hàng hóa, người tiêu dùng chưa quan tâm đến việc đòi hỏi tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp đầy đủ thông tin hay những yếu tố liên quan đến sản phẩm hoặc liên quan đến việc giao dịch, cũng như không để ý đến việc tham khảo những hướng dẫn sử dụng hàng hóa của nhà sản xuất... cho nên khi xảy ra sự cố về sản phẩm, nhất là trong trường hợp mua nhầm hàng giả, hàng nhái, người tiêu dùng không chứng minh được nơi mua hàng và người bán cố tình chối bỏ trách nhiệm.

Cần phạt nặng hơn

Nhiều ý kiến chuyên gia trong ngành cho rằng, việc xử phạt những hành vi, vi phạm làm thiệt hại quyền lợi người tiêu dùng hiện nay vẫn còn quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe, dẫn tới việc vi phạm không được xử lý triệt để và hữu hiệu.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho biết, với một sản phẩm được làm giả, doanh nghiệp có thể thu về tiền tỷ, tuy nhiên đến khi các ngành chức năng phát hiện thì mức nộp phạt lại chỉ có vài triệu đồng. Bởi theo quy định về xử phạt hành chính trong hoạt động thương mại, đối với hành vi kinh doanh hàng giả có giá trị đến một triệu đồng chỉ phạt cảnh cáo, hoặc phạt tiền từ 300 đến 500 nghìn đồng; đối với hành vi kinh doanh hàng giả có giá trị từ một đến ba triệu đồng chỉ phạt tiền từ 500 nghìn đến một triệu đồng... "Ðể Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phát huy hiệu quả hơn nữa, đồng thời khắc phục những hạn chế trong công tác bảo vệ người tiêu dùng, chúng ta cần nâng cao mức xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm trong các lĩnh vực liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng, nhằm xử lý triệt để, nghiêm minh và răn đe các hành vi      vi phạm. Ngoài ra, mức xử phạt vi phạm phải cao hơn lợi nhuận mà việc vi phạm mang lại, như vậy mới hạn chế được tình trạng cố tình vi phạm rồi nộp tiền phạt" - ông Hậu nói.

Bên cạnh việc nâng mức xử phạt hành chính, theo luật sư Hậu, việc công khai danh sách, đình chỉ, tước giấy phép kinh doanh những doanh nghiệp vi phạm cũng là biện pháp cần thiết giúp người tiêu dùng nhận biết rõ những tổ chức xâm phạm quyền lợi của mình, góp phần nâng cao ý thức của các doanh nghiệp trong việc bảo vệ uy tín thương hiệu. Trong khi đó, Phó Cục trưởng Cục Quản lý thị trường Bộ Công thương Trần Hùng cho rằng: Ngoài việc để người dân tự bảo vệ mình thì các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác thanh, kiểm tra để bảo vệ người tiêu dùng. Hiện nay, chúng ta đang phải đối mặt với nạn hàng gian, hàng giả, hàng nhái. Ngoài việc tập trung tuyên truyền cho người dân nâng cao nhận thức, tự bảo vệ mình trong việc chọn mua hàng hóa, tránh mua phải hàng giả, hàng gian, hàng nhái... các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác thanh kiểm tra, kiểm soát các mặt hàng trên thị trường. Có như vậy, mới ngăn chặn được hàng kém chất lượng đến tay người tiêu dùng, đồng thời bảo vệ được người tiêu dùng.

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được Quốc hội khóa XII thông qua tại kỳ họp thứ 8, ngày 17-11-2010 và có hiệu lực từ ngày 1-7-2011. Theo đó, người tiêu dùng có tám quyền như sau: Quyền được an toàn; Quyền được thông tin; Quyền được lựa chọn; Quyền được lắng nghe; Quyền được tham gia xây dựng chính sách bảo vệ người tiêu dùng; Quyền được yêu cầu bồi thường thiệt hại, được khiếu nại - tố cáo - khởi kiện; Quyền được tư vấn, hướng dẫn kiến thức tiêu dùng; Quyền được sống trong môi trường trong sạch, lành mạnh.

HẢI MINH
Theo:

Chia sẻ