Cơ hội và thách thức với ngành dệt - may

Thứ Hai, 19/05/2014, 12:12:23
 Font Size:     |        Print
 

Công nhân Công ty May Nhà Bè (quận 7) may hàng xuất khẩu.

Hiện nay, ngành dệt-may TP Hồ Chí Minh (bao gồm cả trung ương và địa phương) vẫn chiếm giá trị lớn trong kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Với nhiều ưu thế, ngành dệt-may thành phố không chỉ gia công, tham gia mua đứt bán đoạn FOB mà còn đang hướng tới ODM (thiết kế mẫu, chào bán)...

Tăng trưởng mạnh

Mặc dù tình hình tiêu thụ hàng dệt-may ở thị trường thế giới vẫn còn tiềm ẩn những biến động bất thường, nhưng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt-may Việt Nam nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng vẫn giữ được đà tăng trưởng mạnh. Theo Hiệp hội dệt-may Việt Nam (VITAS), bốn tháng đầu năm 2014, xuất khẩu của toàn ngành đạt 5,94 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2013. Còn theo Chủ tịch VITAS Vũ Đức Giang: Nhiều doanh nghiệp (DN) đã có đơn hàng xuất khẩu đến quý III-2014 và một số có đơn hàng cho cả năm 2014.

Cũng theo Chủ tịch Nguyễn Đức Giang, Việt Nam hiện nằm trong nhóm năm nước xuất khẩu hàng dệt-may lớn của thế giới và đang trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam. Tăng trưởng xuất khẩu của hàng dệt-may trong 20 năm qua khá ấn tượng. Nếu như năm 1990, kim ngạch xuất khẩu hàng dệtmay mới đạt 0,1 tỷ USD, thu hút 200 nghìn lao động, thì đến năm 2013, kim ngạch xuất khẩu dệtmay đã đạt 20,04% tỷ USD, đóng góp hơn 10% GDP và hơn 15% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, tạo việc làm cho hơn ba triệu lao động tại 4.500 DN. Trên đà thắng lợi, năm 2014, ngành dệt-may đặt mục tiêu xuất khẩu 23,5 - 24,5 tỷ USD (tăng 17-22% so với năm 2013).

Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc... đang là những thị trường nhập khẩu số lượng lớn các đơn hàng của Việt Nam. Trong đó, Hoa Kỳ luôn là thị trường xuất khẩu chủ yếu của ngành dệt-may với tỷ trọng ổn định, chiếm 40% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành. Thị trường Nhật Bản đang được các DN dệt-may tích cực khai thác, nâng dần lên mức 12% trong năm 2013, gần với tỷ trọng hàng dệt-may xuất sang khu vực châu Âu (13%).

Theo VITAS, việc tăng trưởng mạnh trong ngành dệt-may có sự tác động rất lớn từ các hiệp định thương mại mà Việt Nam đang tham gia đàm phán và sẽ có hiệu lực trong thời gian tới như TPP, FTA, Việt Nam-EU, Liên minh thuế quan giữa Viêt Nam với ba nước Nga - Bê-la-rút - Ca-dắcxtan. Dự kiến, sau khi TPP có hiệu lực, sẽ có đến hơn 90% mặt hàng dệt-may Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản (cũng như các nước ký kết TPP) được điều chỉnh thuế nhập khẩu còn 0% so với mức đang bị áp dụng từ 17 đến 32% vào Hoa Kỳ và 12% vào EU. Với lợi thế này, theo các nhà quản lý kinh tế và các tổ chức nghiên cứu thị trường nước ngoài, trong 10-15 năm tới, thị phần xuất khẩu dệt-may của Việt Nam sẽ đạt mức tăng mạnh, chiếm khoảng 10% thị phần cung ứng toàn cầu (hiện chiếm 4-5%), đưa kim ngạch xuất khẩu hàng dệt-may ước tính sẽ đạt 50 tỷ USD vào năm 2025.

Cạnh tranh gay gắt

Ba năm gần đây, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt-may có bước tăng trưởng cao (vượt mức kế hoạch đề ra), từng bước xâm nhập mạnh vào các thị trường lớn. Thế nhưng, để có thể chiếm khoảng 10% thị phần thế giới, ngành dệtmay Việt Nam phải đáp ứng yêu cầu xuất xứ trong chuỗi cung ứng.

Theo Chủ tịch Nguyễn Đức Giang: Hoa Kỳ, thị trường có sức tiêu thụ lớn trong TPP yêu cầu phải có nguồn gốc hàng hóa, công đoạn sản xuất vải tính từ sợi phải được sản xuất tại Việt Nam hoặc các nước thành viên trong TPP (yarn forward) mới được hưởng mức thuế suất ưu đãi 0%. Trong khi đó, Việt Nam chỉ mới đáp ứng 50% nguyên liệu sợi trong nước.

Riêng Vinatex, nhờ cố gắng tập trung đầu tư vào dệt, nhuộm, năm 2013, đã giảm tỷ trọng nhập khẩu nguyên phụ liệu, sử dụng 60% nguyên phụ liệu trong nước sản xuất, phục vụ xuất khẩu dệt-may.

Với yêu cầu điều kiện xuất xứ trên, các doanh nghiệp FDI đang tận dụng cơ hội nhanh chóng đầu tư vốn vào Việt Nam để xây dựng các nhà máy sợi, dệt, nhuộm đón đầu TPP. Tại cuộc triển lãm quốc tế thiết bị ngành may và nguyên phụ liệu (Sài gòn Tex) tổ chức tại TP Hồ Chí Minh ngày 10-4, có hơn 500 DN thuộc 24 quốc gia, vùng lãnh thổ tham gia giới thiệu, chào hàng hàng loạt thiết bị máy móc, nguyên liệu nhằm gia tăng tiếp cận vào thị trường dệt-may Việt Nam. Tổng Giám đốc VINATEX Trần Quang Nghị cho biết: Hiện có hơn mười DN nước ngoài đã và đang xin giấy phép đầu tư xây dựng các nhà máy dệt, may, nhuộm, xơ sợi có vốn đầu tư từ 50 triệu USD/dự án trở lên. Riêng VINATEX đang triển khai 12 dự án sợi, chín dự án dệt trong năm 2013. Năm 2014, VINATEX sẽ tiếp tục đầu tư thêm 5.000 tỷ đồng cho các dự án phát triển nguyên phụ liệu, trong đó tập trung đầu tư các dự án sợi, dệt nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm.

Theo Chủ tịch VITAS, vấn đề đặt ra cho ngành dệt-may hiện nay là làm sao tăng tốc sản xuất, tạo sự liên kết giữa các DN từ sản xuất sợi, dệt, nhuộm, may thành phẩm theo chuỗi khép kín; tăng tỷ trọng nội địa hóa các công đoạn từ sợi trở đi, làm ra sản phẩm tốt, có chất lượng, giá trị cao. Để có lợi nhuận và vị thế, thương hiệu trong ngành thời trang thế giới, ngành dệt-may Việt Nam nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng, phải vươn lên, chủ động tạo ý tưởng, thiết kế mẫu theo phương thức ODM nhằm cạnh tranh bình đẳng với các thương hiệu dệt-may thế giới, đồng thời có biện pháp kiên quyết xử lý môi trường khi triển khai các dự án dệt-may...

BĂNG CHÂU

Chia sẻ