Lăng kính an sinh

Lựa chọn cần thiết

Chủ Nhật, 24/12/2017, 18:27:45
 Font Size:     |        Print
Thực hiện Nghị quyết 59/NQ-CP ngày 7-7-2016 của Chính phủ, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã bắt đầu tập trung thực hiện thí điểm việc tổ chức đấu thầu tập trung quốc gia đối với các loại thuốc sử dụng trong lĩnh vực bảo hiểm y tế (BHYT). Mặc dù mới chỉ là thí điểm, nhưng việc đấu thầu tập trung quốc gia đối với mặt hàng đặc biệt, phục vụ cho hơn 86% dân số này cũng đã nhận được sự quan tâm rất đặc biệt của xã hội, bởi đơn giản, đó không chỉ là sự thay đổi phương thức mua bán, mà còn có thể mang lại những hiệu quả không nhỏ cả về kinh tế lẫn xã hội.

Theo số liệu thống kê, ở nước ta, chi phí thuốc luôn chiếm một tỷ lệ cao trong tổng chi tiêu y tế, cao hơn hầu hết quốc gia có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng và cao hơn nhiều so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Riêng trong lĩnh vực BHYT, dù có giảm hơn so với những năm trước đây, nhưng chi phí thuốc vẫn chiếm hơn 40% tổng chi khám chữa bệnh BHYT. Đơn cử như năm 2016, số tiền quỹ BHYT thanh toán riêng cho thuốc đã lên tới hơn 32 nghìn tỷ đồng (chiếm khoảng 43% tổng chi khám chữa bệnh BHYT), trong đó chi phí tân dược là 28.862 tỷ đồng, thuốc chế phẩm y học cổ truyền là 2.230 tỷ đồng và vị thuốc y học cổ truyền là 810 tỷ đồng.

Không chỉ “ngốn” một lượng kinh phí quá lớn, việc đấu thầu thuốc đơn lẻ tại từng tỉnh, thành phố, cơ sở khám chữa bệnh như trong thời gian qua cũng đã tạo ra rất nhiều “nghịch lý” như tại sao giá thuốc trúng thầu giữa địa phương này lại có khoảng cách khá lớn với địa phương khác; giá thuốc do doanh nghiệp đóng trên địa bàn khi trúng thầu tại các cơ sở khám chữa bệnh của chính địa phương lại cao hơn giá thuốc trúng thầu tại địa phương khác. Ngay trong một địa phương, với cùng một loại thuốc, một dạng hoạt chất, một dạng bào chế, nhưng giữa các bệnh viện cũng có những cách biệt. Việc đấu thầu riêng lẻ cũng tạo nên sự hỗn loạn về các mặt hàng thuốc khi có khá nhiều loại thuốc trúng thầu có cùng một hoạt chất. Điều đó không chỉ tạo nên những khó khăn trong công tác thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT, mà còn khó đáp ứng yêu cầu sử dụng hiệu quả chi phí theo đúng mục tiêu của các cơ quan quản lý.

Trước những bất cập đó, việc đấu thầu thuốc (trong đó có thuốc BHYT) theo phương thức đấu thầu tập trung quốc gia đã được Chính phủ lựa chọn, cùng với mục tiêu tiết giảm chi phí của người bệnh, sử dụng hiệu quả quỹ BHYT; đồng thời quản lý tốt hơn chuỗi cung ứng, giá cả và chất lượng thuốc, góp phần kiểm soát chặt chẽ chi phí khám chữa bệnh, nâng cao hiệu quả điều trị cho người dân.

Mặc dù Chính phủ đặt ra mục tiêu giảm từ 10 đến 15% giá thuốc sau khi đấu thầu so với giá hiện nay, nhưng sau lần đầu tiên thực hiện đấu thầu tập trung thuốc cấp quốc gia do Bộ Y tế thực hiện, giá thuốc trúng thầu đã giảm được khoảng 17%. Cụ thể, theo kế hoạch, tổng mức giá của các gói thầu mua năm hoạt chất (gồm 22 mặt hàng thuốc, trong đó có năm loại thuốc biệt dược và 17 loại thuốc generic) để cung cấp cho các cơ sở y tế trên toàn quốc trong hai năm 2018 - 2019 là 2.746 tỷ đồng, nhưng qua đấu thầu tập trung cấp quốc gia, giá trúng thầu đã giảm hơn 477 tỷ đồng (chỉ còn 2.269 tỷ đồng). Trong đó, riêng gói thuốc generic đã tiết kiệm được hơn 362 tỷ đồng (giảm 33% so với giá kế hoạch).

Những con số cụ thể đó đã cho thấy hiệu quả bước đầu của phương thức đấu thầu tập trung quốc gia; đồng thời cũng mang đến những kỳ vọng vào kết quả của các gói thầu thí điểm những loại thuốc BHYT (không thuộc danh mục năm hoạt chất do Bộ Y tế đấu thầu tập trung quốc gia) do BHXH Việt Nam thực hiện. Dù “vạn sự khởi đầu nan”, việc thực hiện phương thức đấu thầu mới này có thể sẽ có những khó khăn, vướng mắc phát sinh, nhưng chắc hẳn đây là một lựa chọn phù hợp và cần thiết.

LINH KHUÊ

Chia sẻ