Bảo hiểm y tế - đường đến chăm sóc sức khỏe toàn dân

Thứ Hai, 15/04/2019, 03:27:11

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) lựa chọn chủ đề “Bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân” cho Ngày sức khỏe thế giới (7-4) năm nay. Tuy nhiên, không chỉ giới hạn trong một ngày, một tháng hay một năm…, chủ đề nêu trên còn là mục tiêu lớn nhất mà tổ chức quốc tế này nỗ lực thực hiện trong nhiều năm qua.

Đó cũng là một trong những mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), được cộng đồng quốc tế cam kết thực hiện vào năm 2030, hướng tới tầm nhìn chung về cuộc sống khỏe mạnh cho tất cả mọi người.

Theo quan điểm của WHO, bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân đồng nghĩa với việc tất cả các cá nhân và cộng đồng đều nhận được các dịch vụ y tế cần thiết mà không gặp khó khăn về tài chính, trong đó bao gồm đầy đủ các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu và có chất lượng. Với việc lựa chọn chủ đề này cho Ngày Sức khỏe thế giới năm nay, WHO muốn tiếp tục phát đi thông điệp mạnh mẽ rằng, việc mọi người tiếp cận được với các dịch vụ y tế bất cứ khi nào và ở đâu khi họ cần mà không phải đối mặt với khó khăn về tài chính, cũng như được hưởng tiêu chuẩn tốt nhất về sức khỏe là một trong những quyền cơ bản của mỗi con người.

Thực tế cho thấy, với sự quan tâm ngày càng lớn đến vấn đề này, việc tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở nhiều quốc gia đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, theo WHO, vẫn có khoảng một nửa người dân trên thế giới không nhận được các dịch vụ y tế căn bản mà họ cần; hàng triệu người khác buộc phải lựa chọn giữa chăm sóc y tế và những chi tiêu hằng ngày khác như: Ăn, mặc hay nhà cửa… Mỗi năm trên thế giới có khoảng 100 triệu người bị đẩy vào tình trạng nghèo khổ, vì các khoản chi từ tiền túi cho sức khỏe.

Đề cập đến thực trạng đáng lo ngại nêu trên, các tổ chức quốc tế cũng như các chuyên gia y tế, kinh tế đều chỉ rõ nguyên nhân là, do hệ thống tài chính chưa đủ mạnh, trong bối cảnh nguồn lực kinh tế đầu tư cho công tác chăm sóc sức khỏe người dân tại nhiều quốc gia còn hạn chế, cá biệt còn có trường hợp bị cắt giảm cho các mục tiêu khác. Trên khắp thế giới, các quốc gia cũng nhận ra rằng, một “thị trường tự do” trong chăm sóc sức khỏe chỉ có thể giúp những người giàu được chăm sóc sức khỏe đầy đủ, trong khi người nghèo và những người dễ bị tổn thương sẽ bị loại trừ. Thực tế là, không quốc gia nào có thể đủ khả năng cung cấp mọi dịch vụ y tế cho tất cả mọi người. Tuy nhiên, các nước đều có thể đạt được tiến bộ trong vấn đề này qua việc giảm sự phụ thuộc vào các phương thức tài chính tư nhân; thực hiện các chiến lược cải cách y tế để nhanh chóng tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân.

Theo nhà kinh tế học nổi tiếng người Ấn Độ A-ma-ti-a Sen, bảo hiểm y tế chính là một “giấc mơ giá cả phải chăng” cho việc tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Bên cạnh những lợi ích có thể mang lại đối với việc bảo vệ sức khỏe, hạnh phúc của cá nhân và cộng đồng, các chuyên gia, tổ chức quốc tế khẳng định, bảo hiểm y tế toàn dân cũng giúp xây dựng xã hội công bằng, ổn định và gắn kết; đồng thời còn góp phần quan trọng vào việc tạo ra việc làm và kích thích tăng trưởng kinh tế. Việc Việt Nam sớm lựa chọn cải cách cơ chế tài chính y tế theo hướng giảm dần bao cấp trực tiếp, tăng hỗ trợ bảo hiểm y tế cho người dân và tập trung thực hiện các giải pháp đồng bộ, nhằm tiến tới mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân là hoàn toàn đúng đắn.

Đây không chỉ là tiền đề để tỷ lệ người dân có thẻ bảo hiểm y tế gia tăng nhanh chóng, đạt mức 88,5% dân số (tính đến cuối năm 2018), mà còn là con đường nhanh nhất để mọi người dân Việt Nam đều được chăm sóc sức khỏe, góp phần tích cực hiện thực hóa một trong những mục tiêu phát triển bền vững mà cả thế giới đang hướng tới.

NAM ANH