Xóa đi những rào cản cho phụ nữ nông thôn

Thứ Năm, 08/03/2018, 08:48:39
 Font Size:     |        Print
 

Ảnh minh họa: Đăng Khoa.

NDĐT- Khoảng 44% lao động nữ đang làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp. Tuy nhiên, nhóm lao động này hiện vẫn gặp phải nhiều rào cản, khó khăn như chủ yếu làm việc trong khu vực phi chính thức, chất lượng việc làm thấp; tính ổn định, bền vững trong việc làm không cao… Do đó, cần hoàn thiện hơn hành lang pháp lý nhằm nâng cao quyền năng của phụ nữ nông thôn.

Khoảng 44% lao động nữ làm việc trong nông nghiệp

Theo báo cáo năm 2016 của Tổng cục Thống kê, lao động nữ của cả nước là 26,2 triệu người, trong đó khoảng 44% đang làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp. Ở nông thôn, tỷ lệ phụ nữ làm việc trong nông nghiệp lên tới 63,4% so với 57,5% nam giới. Có thể nói, phụ nữ là lực lượng lao động quan trọng và chủ chốt trong sản xuất nông nghiệp.

Đây là thông tin từ tọa đàm chính sách về bình đẳng giới với chủ đề “Tăng quyền năng cho phụ nữ nông thôn vì mục tiêu phát triển bền vững”. Chương trình do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Cơ quan Liên hợp quốc tại Việt Nam, Ủy ban quốc gia về sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam tổ chức.

Thứ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp cho biết, phụ nữ nông thôn hiện vẫn gặp phải nhiều rào cản và khó khăn, thách thức. Cụ thể, tỷ lệ lao động nữ trong khu vực phi chính thức khá cao, chủ yếu tập trung ở khu vực nông thôn. 62,4% lao động nữ làm việc trong gia đình không hưởng lương và tự làm; 41,1% lao động nữ làm những công việc giản đơn. Chất lượng việc làm của lao động nữ còn thấp; tính ổn định, bền vững trong việc làm không cao. Đào tạo nghề cho lao động nữ nông thôn đã được chú trọng, nhưng đầu ra sau học nghề gặp rất nhiều khó khăn. Lý do là các chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp có sử dụng nhiều lao động nữ chưa thực sự hấp dẫn với doanh nghiệp, thiếu các giải pháp hiệu quả để đẩy mạnh giải quyết việc làm cho lao động nữ ở nông thôn, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa... Lao động nữ nông thôn lớn tuổi cũng đang gặp khó khăn trong chuyển đổi việc làm, ngày càng có ít cơ hội tham gia thị trường lao động vì phần lớn các doanh nghiệp hiện nay không nhận lao động hơn 30 tuổi.

Hoàn thiện hơn hành lang pháp lý

Cũng theo ông Doãn Mậu Diệp, Việt Nam đã và đang có những hành động tích cực trong triển khai chính sách luật pháp về bình đẳng giới và thực hiện cácMục tiêu phát triển bền vững (SDGs), trong đó chú trọng tới khu vực nông thôn. Hành lang pháp lý đang ngày càng hoàn thiện nhằm nâng cao quyền năng của nhóm đối tượng đặc biệt này trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Nổi bật là Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới. Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững đã được Thủ tướng phê duyệt vào tháng 5 năm 2017, chú trọng bình đẳng giới, tăng quyền và tạo cơ hội cho phụ nữ/ trẻ em gái là một trong 17 mục tiêu phát triển đến năm 2030. Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011-2020 đang được thực hiện. Trong đó, các chỉ tiêu quan trọng tập trung vào phụ nữ nông thôn là “Tỷ lệ lao động nữ nông thôn dưới 45 tuổi được đào tạo nghề và chuyên môn kỹ thuật đạt 50% vào năm 2020”; “Tỷ lệ nữ ở vùng nông thôn nghèo, vùng dân tộc thiểu số có nhu cầu được vay vốn ưu đãi từ các chương trình việc làm, giảm nghèo và các nguồn tín dụng chính thức đạt 100% vào năm 2020”. Phụ nữ nông thôn ngày càng được tiếp cận và hưởng lợi từ các chính sách, chương trình này. Đến nay, ước tính có hơn 46% lao động nữ trong tổng số lao động được học nghề theo các đề án, chương trình của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Còn theo Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, tính đến tháng 7 năm 2017, gần ba triệu hộ phụ nữ nghèo, khó khăn được vay vốn với số tiền hơn 75 nghìn tỷ đồng từ nguồn vốn ủy thác, tín chấp của Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, một số ngân hàng thương mại. Bên cạnh đó, các chính sách về giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa - xã hội, môi trường để nâng cao phúc lợi xã hội, chất lượng dịch vụ công đang được nghiên cứu triển khai, nhằm bảo đảm phụ nữ nông thôn có cơ hội tiếp cận đầy đủ, hiệu quả vì mục tiêu thoát nghèo một cách thực chất và bền vững.

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp nhận xét, ở cả phạm vi quốc gia và quốc tế, những tiến bộ về khoa học, kỹ thuật đang được áp dụng trong nông nghiệp đã tạo ra những bước tiến vượt bậc trong sản xuất - kinh doanh, nhưng lại làm giảm đáng kể số lượng việc làm của lao động giản đơn do được máy móc thay thế, đồng thời đòi hỏi lao động phải có trình độ kỹ thuật cao hơn. Điều này đang tạo ra nhiều bất lợi cho phụ nữ nông thôn, vốn được coi là có trình độ kỹ thuật thấp hơn. Ngoài ra, tình trạng bạo lực đối với phụ nữ, xâm hại trẻ em gái vẫn diễn ra ở nhiều vùng nông thôn…

Nhìn chung, nguyên nhân của thực trạng trên là do những rào cản từ quan niệm truyền thống đánh giá thấp khả năng và tiềm năng của phụ nữ. Bên cạnh đó, những yêu cầu cao hơn về trình độ đào tạo, kiến thức, năng lực… đến từ sự thay đổi của phát triển kinh tế nông nghiệp trong thời đại mới, trong khi chức năng làm mẹ, chăm sóc con cái và gia đình, vẫn luôn được cho là trách nhiệm chủ yếu của phụ nữ, cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sự tham gia và chất lượng công việc của phụ nữ nông thôn.

Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam Kamal Malhotra nhấn mạnh, Chương trình nghị sự về các Mục tiêu Phát triển bền vững nhằm xây dựng một tương lai mà không ai bị bỏ lại phía sau. Chúng ta chỉ có thể thay đổi cuộc sống của phụ nữ và trẻ em gái nông thôn nếu như chúng ta xóa bỏ những rào cản về mặt cấu trúc và phân biệt đối xử trong luật pháp và thực tiễn để bảo đảm các cơ hội và kết quả bình đẳng cho phụ nữ.

Từ đó, ông Kamal Malhotra khuyến nghị, cần hành động có mục tiêu và lồng ghép quan điểm giới trong mọi nỗ lực là cần thiết, trong việc lập kế hoạch quốc gia, ra quyết định, hoạch định và thực thi chính sách, các quá trình lập ngân sách và cơ cấu lại thể chế để thực hiện bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ và trẻ em gái nông thôn.

Vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) Phạm Ngọc Tiến cho hay, những đề xuất hay khuyến nghị về chính sách cũng như lồng ghép giới trong các nỗ lực nhằm nâng cao quyền năng của phụ nữ nông thôn sẽ được ghi nhận, tiếp thu tích cực. Từ đó, cơ quan này sẽ nghiên cứu xây dựng, sửa đổi Luật Bình đẳng giới trong thời gian sắp tới để phù hợp với thực tế.

NGÂN ANH

Chia sẻ

TIN BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC