Thi công thủy điện Nậm Toóng phá hỏng công trình thủy lợi và cấp nước sạch của người dân 

Thứ Sáu, 13/07/2012, 15:13:00
 Font Size:     |        Print
Thi công ẩu, gây thiệt hại tài sản của người dân; không thực hiện đúng cam kết bồi hoàn thiệt hại, khiến người dân và chính quyền địa phương bức xúc đối với chủ đầu tư và đơn vị thi công Nhà máy thủy điện Nậm Toóng (Sa Pa, Lào Cai), kéo dài từ khi khởi công xây dựng nhà máy đến nay.

 

Ðỉnh điểm của những bức xúc, bất bình nói trên là hàng chục người dân bị thiệt hại do đơn vị thi công xây dựng Nhà máy thủy điện Nậm Toóng gây ra, đã cùng nhau chặt gỗ, tre... đóng cọc rào đường công vụ tại km 9+500, không cho xe, máy thi công đập đầu mối của nhà máy thủy điện này. Người dân còn làm đơn gửi UBND xã yêu cầu giải quyết việc đền bù, hỗ trợ thỏa đáng thiệt hại do đơn vị thi công nhà máy đã đổ đất, đá vùi lấp, phá hỏng hoàn toàn mương thủy lợi dẫn nước từ trên núi cao phục vụ canh tác. Do không có đường vận chuyển vật liệu, buộc đại diện Ban quản lý dự án (BQLDA) xây dựng nhà máy phải đến trụ sở UBND xã Bản Hồ ký vào biên bản tiếp thu kiến nghị của người dân, để khắc phục, giải quyết thiệt hại gây ra. Phó Chủ tịch UBND xã Bản Hồ Lý Láo Tả  giải thích: Sở dĩ người dân rào đường là nhằm gây áp lực buộc chủ đầu tư là Công ty TNHH MTV thủy điện Sa Pa phải thể hiện thái độ nghiêm túc và có trách nhiệm với những hậu quả xấu do mình gây ra. Trước đó đã nhiều lần công ty  thất hứa, khất lần việc thực hiện cam kết xây bồi hoàn công trình thủy lợi và công trình cấp nước sạch sinh hoạt cho người dân địa phương, do trong quá trình thi công nhà máy thủy điện đã gây sạt lở, vùi lấp, phá hỏng hoàn toàn hai công trình này, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống người dân nơi đây.

Làm việc với UBND xã Bản Hồ, chúng tôi được biết: Tuyến mương dẫn nước từ núi cao, dài hơn ba km, bảo đảm tưới tiêu cho diện tích ruộng nước của hơn 150 hộ dân ở các thôn La Ve và Bản Dền bị phá hỏng đã khiến cuộc sống và sản xuất của người dân thêm phần khó khăn. Cụ thể, ở hai thôn này có 37 hộ dân là đồng bào dân tộc Tày bị thiệt hại, do thiếu nguồn nước tưới, phải trông chờ vào nước mưa tự nhiên hoặc nguồn nước khe bấp bênh, năng suất lúa giảm. Có năm hộ ruộng cạn khô, không cấy được lúa phải chuyển sang trồng màu, dẫn đến thiếu lương thực, thu nhập sụt giảm.

Công trình cấp nước sạch sinh hoạt gồm bể lọc và hệ thống đường ống dẫn bằng kẽm, được Nhà nước đầu tư theo chương trình phát triển du lịch cộng đồng, phục vụ cho hơn 150 hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở Bản Hồ cũng bị "xóa sổ", khiến người dân lao đao vì thiếu nước dùng hằng ngày. Hộ khá giả, có tiền mua ống dẫn nước, có nhân lực thì mò mẫm lên núi tìm khe nước dẫn về dùng. Một số hộ neo đơn, già yếu thì đi xin nước của hộ có đường ống tự dẫn để sử dụng, một số hộ đành dùng nước suối Mường Hoa (lắng lọc tạm) để sinh hoạt hằng ngày.

Theo nội dung kết luận ngày 6-12-2011 của UBND huyện Sa Pa và biên bản ngày 26-6-2012, lập tại UBND xã Bản Hồ (có sự tham dự và chữ ký, dấu xác nhận của các bên liên quan), Công ty TNHH MTV thủy điện Sa Pa phải hỗ trợ, đền bù 25% sản lượng lúa (một vụ, của năm 2012) của các hộ dân bị thiệt hại; với mức giá bốn nghìn đồng/mét vuông ruộng một vụ, sáu nghìn đồng/mét vuông ruộng hai vụ. Khoản thứ hai là phải làm mương thủy lợi và hệ thống cung cấp nước sạch hoàn trả cho người dân và chính quyền xã Bản Hồ, trước ngày 30-11-2012. Tuy nhiên (sau nhiều lần liên lạc nhưng không thể gặp được lãnh đạo của công ty hoặc BQLDA Nhà máy thủy điện Nậm Toóng). Ngày 10-7, làm việc với phóng viên Báo Nhân Dân tại xã Bản Hồ về việc hỗ trợ, đền bù theo kết luận trên, ông Nguyễn Anh Tuấn, cán bộ của BQLDA vẫn loanh quanh đổ lỗi cho người dân hay vắng nhà, do đi làm nương rẫy xa, cho nên cán bộ ban không lấy được chữ ký vào bản kê khai đền bù; viện dẫn lý do đơn vị được thuê thiết kế mương nước và công trình cấp nước sạch làm chậm, cho nên công ty chưa thi công hoàn trả được cho dân. 

Nhà máy thủy điện Nậm Toóng, công suất 34 MW, tổng vốn đầu tư hơn 700 tỷ đồng, chủ đầu tư là một công ty nhà nước (Công ty TNHH MTV thủy điện Sa Pa), trực thuộc Tổng công ty điện lực miền Bắc (Tập đoàn điện lực Việt Nam - EVN), khởi công từ năm 2007, đến nay những vướng mắc giữa người dân sở tại, chính quyền địa phương và Công ty cổ phần thủy điện Sông Ðà - Hoàng Liên vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Trong đó, do thi công ẩu, đổ đất không đúng bãi thải quy định, Công ty TNHH MTV thủy điện Sa Pa đã gây sạt lở hơn 32 nghìn mét khối đất đá, vùi lấp hơn 300 m suối Mường Hoa, làm sập đổ nhà xưởng, vùi lấp tổ máy số ba và phá hỏng hoàn toàn hệ thống thiết bị điều độ lưới điện nhập khẩu... Phòng Cảnh sát môi trường (Công an tỉnh Lào Cai) đã có kết luận xác định thiệt hại là 26,3 tỷ đồng và trách nhiệm bồi hoàn  thuộc về Công ty TNHH MTV thủy điện Sa Pa. Tuy nhiên, đến nay đã hai năm, với ba lần Tòa án nhân dân huyện Sa Pa triệu tập ra tòa để giải quyết vụ việc, nhưng công ty này vẫn nại lý do, chưa khắc phục dứt điểm hậu quả (mới trả cho Công ty cổ phần thủy điện Sông Ðà - Hoàng Liên được ba tỷ đồng). Thiết nghĩ, cơ quan chủ quản là Tổng công ty điện lực miền Bắc cần có biện pháp chỉ đạo sâu sát, cụ thể để Công ty TNHH MTV thủy điện Sa Pa nghiêm túc khắc phục sự cố bồi thường thiệt hại đã gây ra cho người dân và Công ty cổ phần thủy điện Sông Ðà - Hoàng Liên.

 

 

Bài và ảnh: QUỐC HỒNG
Theo:

Chia sẻ