Cách xử lý nước tại hộ gia đình ở vùng thiếu nước sạch

Thứ Bảy, 26/03/2016, 18:36:16

Trước ảnh hưởng nghiêm trọng của hạn hán, thiếu nước ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và mặn xâm nhập ở các tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Bộ Y tế có hướng dẫn một số biện pháp xử lý nước đơn giản để có nước an toàn sử dụng ngay. Hướng dẫn này áp dụng đối với những hộ gia đình chưa được cấp nước sạch từ các cơ sở cung cấp nước tập trung hoặc trong trường hợp khẩn cấp không có nước sạch để sử dụng.

Theo hướng dẫn, tại các vùng hạn hán, lũ lụt nên lựa chọn nước giếng đào, nước giếng khoan để xử lý. Trong trường hợp không có nguồn nước ngầm, phải sử dụng nước ao hồ, sông suối, kênh rạch thì cần lựa chọn những điểm chưa bị ô nhiễm, cố gắng lấy nước càng xa bờ càng tốt để xử lý. Trước tiên cần phải làm trong nước, bằng nhiều cách nhưng đơn giản nhất là dùng phèn chua hoặc lọc bằng vải sạch. Dùng phèn chua với liều lượng 1g phèn chua (một miếng bằng khoảng nửa đốt ngón tay) cho 20 lít nước. Múc một gáo nước, hòa lượng phèn tương đương thể tích nước cần làm trong cho tan hết, cho vào dụng cụ chứa nước và khuấy đều, chờ khoảng 30 phút cho cặn lắng hết xuống đáy rồi gạn lấy nước trong. Nếu không có phèn chua thì có thể dùng vải sạch để lọc nước, giữ lại các cặn bẩn, làm vài lần cho đến khi được nước trong (chú ý vải lọc bằng cốt-tông để lọc nước đi qua được, cần thay vải khi thấy cặn trên vải lọc nhiều). Trong trường hợp phải sử dụng nguồn nước bề mặt quá đục hoặc nhiều phù sa cần lọc bỏ bớt phù sa bằng các lớp vải màn trước khi làm trong nước.

Sau khi nước đã được làm trong cần tiến hành khử trùng nước bằng hóa chất hoặc đun sôi. Đối với hộ gia đình, thường khử trùng nước bằng cloramin B.Clo-ra-min B được đóng gói dưới dạng viên với nhiều hàm lượng khác nhau. Hiện nay phổ biến nhất là viên clo-ra-min b 0,25g hoặc viên aquatabs 67mg rất tiện lợi cho khử trùng các thể tích nước nhỏ như chum, vại, lu, xô, chậu hoặc bể chứa nước nhỏ. Một viên clo-ra-min b 0,25 g có thể khử trùng được 25 lít nước, một viên aquatabs 67 mg có thể khử trùng được 20 lít nước trong. Với viên clo-ra-min b 0,25 g: cho một viên clo-ra-min b 0,25 g vào thùng đựng 25 lít nước đã được làm trong, khuấy đều, đậy nắp, chờ 30 phút sau có thể sử dụng làm nước sinh hoạt được. Với viên aquatabs 67mg: Cho một viên aquatabs 67mg vào thùng đựng 20 lít nước đã được làm trong, khuấy đều, đậy nắp chờ 30 phút có thể sử dụng được. Đối với nguồn nước cấp cho tập thể hoặc nhiều hộ gia đình sử dụng thì nên khử trùng bằng hóa chất bột (thường là clo-ra-min b loại 27% clo hoạt tính, clo-rua vôi) và phải do cán bộ y tế hướng dẫn thực hiện. Để khử trùng khoảng 300 lít nước cần tiến hành như sau: Hòa tan 3g bột clo-ra-min b 27% (tương đương một phần ba thìa canh) vào một gáo nước rồi đổ vào bể hoặc thùng chứa 300 lít nước đã được làm trong, trộn đều, đậy nắp chờ 30 phút là có thể dùng được.

Nước đã được khử trùng có thể sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Tuy nhiên nước này vẫn phải đun sôi rồi mới uống được. Không tiến hành khử trùng đồng thời với đánh phèn vì phèn làm mất tác dụng khử trùng của clo. Sau khi khử trùng ngửi thấy mùi clo thì việc khử trùng mới có tác dụng. Nếu lỡ cho quá nhiều clo thì mở nắp, chờ thêm 30 phút hoặc một giờ nữa cho bớt mùi nồng.

Bộ Y tế khuyến cáo chỉ sử dụng nước để uống sau khi đã đun sôi. Nước sau khi đun sôi không được để quá lâu, nên thường xuyên đun nước mới hằng ngày để uống. Trong trường hợp không có hóa chất khử trùng, chỉ ăn uống nước đã đun sôi kỹ, không ăn các loại rau sống rửa bằng nước chưa khử trùng.

Ngoài các biện pháp xử lý nước như trên, hộ gia đình có thể sử dụng thêm thiết bị lọc để xử lý nước. Hiệu quả lọc nước của thiết bị phụ thuộc vào chất lượng nước đầu vào, công nghệ lọc, tình trạng và chất lượng của thiết bị lọc, thời gian sử dụng… Hiện nay có nhiều loại thiết bị lọc nước với các loại công nghệ khác nhau. Nên sử dụng những thiết bị đã được kiểm định, cấp phép của các cơ quan chức năng, đồng thời tuân thủ hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất để bảo đảm hiệu quả lọc nước. Nước đầu vào của các thiết bị lọc nước phải là nước đã được làm trong, không dùng trực tiếp nước bề mặt từ ao, hồ, sông, suối, kênh, rạch… để tránh bít tắc thiết bị lọc.

Quang Minh