Về nghĩa trang thăm đồng đội xưa

BÀI & ẢNH: LỤC HƯỜNG

Thứ tư, 24/07/2019 - 04:39 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Trung tướng Hoàng Kỳ và các cựu chiến binh của Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 27 về thăm lại Thành cổ Quảng Trị.

“Có những đồng chí, cùng nhập ngũ, cùng chiến đấu, ngủ cùng giường, ăn cùng bát, vậy mà chỉ sau một trận đánh thì mãi mãi không còn nhìn thấy nhau. Và trong bao nhiêu chuyến đi về thăm lại chiến trường xưa, có những người lính chỉ có một tâm nguyện duy nhất là trong hàng nghìn ngôi mộ liệt sĩ kia, mình có thể nhìn thấy tên người đồng đội năm xưa”.

Vẹn nguyên hồi ức chiến trường

Hành trình về thăm lại chiến trường xưa của Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27, Sư đoàn 320 năm nay chỉ có hơn 20 người tham gia, bởi có những người đã đi theo đồng đội vì tuổi già, vì bệnh, còn có những người tuổi cao, cho dù có mong muốn về lại nơi đã chiến đấu năm xưa nhường nào thì cũng đành ngậm ngùi gửi gắm tới đồng đội một lời hẹn, lời hẹn không biết đến khi nào.

Tiểu đoàn 2 với tên gọi Tiểu đoàn Nghệ An đỏ là một trong những đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Sư đoàn 320 là một trong năm sư đoàn chủ lực hướng tới giải phóng Sài Gòn theo các mũi tiến công khác nhau, nhưng địa bàn chiến đấu chính của Tiểu đoàn 2 trong những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh chính là trên mặt trận Bình Trị Thiên, nơi đánh dấu những tuyến đường huyết mạch. Tiểu đoàn đã có những trận đánh mang ý nghĩa chính trị to lớn, góp phần vào chiến thắng trên bàn đàm phán của Hiệp định Paris năm 1973.

Cách đây bốn năm, Tiểu đoàn 2 cũng đã có chuyến thăm lại chiến trường xưa, về tỉnh Quảng Trị và đi dọc các địa danh mà tiểu đoàn đã từng chiến đấu. Năm 2019 cũng vậy, những người chiến sĩ năm xưa luôn muốn thăm lại nơi mình đã gửi cả tuổi thanh xuân khi chỉ 18 đôi mươi, và mỗi năm chốn ấy đều có những thay đổi. Địa danh xanh tươi hơn, còn con người thì cũng thêm tuổi, và thêm nhiều âu lo.

“Chúng tôi luôn mong muốn thực hiện chuyến đi thăm lại chiến trường xưa, vì trở lại chiến trường xưa để chúng tôi trở lại một thời đạn bom khói lửa, trở lại một giai đoạn lịch sử mà chúng tôi đã sống chiến đấu và hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. Trở lại chiến trường xưa là chúng tôi hành quân trở lại với những đồng đội, đồng chí đã ngã xuống trên mảnh đất ác liệt này. Và kể cho nhau nghe những câu chuyện trong các trận chiến đấu mà mình đã thực hiện. Đạo lý uống nước nhớ nguồn là truyền thống của dân tộc Việt Nam. Trở lại chiến trường Quảng Trị là chúng tôi trở lại với những người đồng đội, đồng chí, kể lại về những trận đánh để cho nhau nghe, đó là một sự tưởng niệm đến với những người đã khuất, đây cũng là những bài học để giáo dục thế hệ trẻ về giá trị của độc lập tự do ngày hôm nay, biết bao con người đã ngã xuống, để hòa máu của mình vào với mầu cờ Tổ quốc. Chúng tôi may mắn trở về, nhưng lúc nào cũng canh cánh mong muốn tìm được thân xác của đồng đội mình, vì thế nếu còn đủ sức khỏe, chúng tôi sẽ lại quay về đây, trên mảnh đất Quảng Trị”, Trung tướng Hoàng Kỳ, Nguyên Ủy viên T.Ư Đảng, Nguyên Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 bộc bạch với chúng tôi một hồi dài.

Rất nhiều thành viên trong đoàn cựu chiến binh Tiểu đoàn 2 năm xưa nay đã bước vào tuổi 80, đi lại cũng khó. Mỗi lần đến đây, mỗi người lại nhớ về những trận đánh, từ Gio Linh, đến cao điểm 544, đến những địa danh ở mảnh đất này với biết bao lần bàn bạc, tìm kiếm đường tấn công và cả những khi bảo vệ thành quả chiến thắng của tiểu đoàn mình.

Có rất nhiều những câu chuyện được kể trên đường đi, kể cả những khi thu dọn lại chiến lợi phẩm của kẻ thù để lại, từ những hộp thịt, những hộp thức ăn sẵn, những lon nước mà quân địch vì mải rút lui mà bỏ lại. Tất cả làm cho cả tiểu đội có bữa ăn thay đổi và đầy đủ hơn.

“Chúng tôi gặp lại nhau rồi đây”

Quảng Trị là tỉnh có 73 nghĩa trang và Thành cổ Quảng Trị dù không có ngôi mộ riêng nào thì vẫn là nghĩa trang thứ 74, nơi ghi công của những chiến sĩ đã chiến đấu và hy sinh trên mảnh đất này. Mặc dù nhiều năm nay đều về thăm các nghĩa trang của Quảng Trị, từ nghĩa trang Trường Sơn, nghĩa trang quốc gia Đường 9, nghĩa trang Gio Linh, nghĩa trang Hồ Xá, và rất nhiều nghĩa trang nhưng các cựu chiến binh của Tiểu đoàn 2 năm nào cũng cố tìm thêm được các đồng chí của mình.

Cựu chiến binh Nguyễn Cảnh Tám Trung, nguyên Thượng sĩ Trung đội trưởng Trung đội 4 Tiểu đoàn 2 xúc động: “Chúng tôi về nghĩa trang Trường Sơn, Đường 9, tượng đài Thành cổ Quảng Trị, Triệu Phong, Gio Linh, nghĩa trang Hồ Xá, nơi đây có gần 300 ngôi mộ của anh em chúng tôi đang ở đó. Tôi đã tìm được đồng đội thân thiết nhất, người đã cùng ăn, cùng ngủ trong cùng một đơn vị, là anh Nguyễn Văn Biền, quê ở Nghi Kiều, Nghi Lộc, Nghệ An, anh em chúng tôi đã sống chết có nhau. Trận đánh ngày 6-3-1968 tối hôm đó anh đã hy sinh. Kể từ ngày đó, gần 50 năm tôi chỉ mong muốn tìm lại được anh Biền, bây giờ tôi đã gặp được. Anh em chúng tôi đã ngồi nói chuyện với nhau, tuy cách âm cách dương, nhưng dường như tôi đã nói được bao nhiêu chuyện của những chàng trai đôi mươi khi đó, vui lắm, mừng lắm, cứ như những ngày tôi và đồng chí ấy cùng chiến đấu, tâm sự, và mọi thứ đều chia sẻ cùng nhau”.

Những người chiến sĩ năm xưa ngồi quây lại bên mộ bạn. Họ ríu rít kể chuyện về những ngày năm xưa, về những thói quen của từng người, ai hay “ngắm vuốt”, ai hay đi tìm đồ ăn, ai bắn súng giỏi, ai hay sáng chế những đồ mới hoặc cải tiến vũ khí, họ cũng nhắc đến những người thân của đồng chí ở quê nhà. Nhìn cuộc nói chuyện, hiếm có ai nghĩ rằng, họ đang nói chuyện với… đồng đội đang nằm sâu dưới lòng đất.