Văn hóa chung cư

BÀI & ẢNH: THANH TÙNG

Thứ tư, 03/07/2019 - 03:22 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Cảnh tạm bợ, nhếch nhác thường thấy ở một số chung cư.

Trong những năm gần đây, ở chung cư là xu thế tất yếu của cư dân đô thị hiện đại. Tuy nhiên, những câu chuyện về nếp sống, nếp nghĩ ở nhiều nơi vẫn còn nhiều vấn đề đáng bàn, đặc biệt là văn hóa cộng đồng.

1/ Mới đây, hình ảnh hai người phụ nữ che camera để tiểu tiện trong thang máy một chung cư tại quận Hoàng Mai (Hà Nội) đã làm nhiều người bức xúc, bởi đó không phải hành động thiếu kiểm soát của con trẻ, mà là của người trưởng thành. Hai triệu đồng là mức phạt theo quy chế quản lý tạm thời của khu chung cư này đưa ra đối với chủ nhà, nơi hai người phụ nữ đến thăm. Thế nhưng, mức phạt ấy liệu có bảo đảm những hành xử thiếu văn hóa nơi công cộng sẽ không tái diễn, hay đây chỉ là hình thức phạt cho có?

Thực tế, gần 10 năm trở lại đây, khi những khối nhà cao tầng mọc lên san sát ở khắp các quận, huyện của Thủ đô thì những câu chuyện dở khóc, dở cười liên quan cuộc sống hằng ngày vẫn xảy ra như cơm bữa. Những tưởng, khi Thủ đô đang trên đà phát triển theo hướng hiện đại và tương xứng với nó là những cư dân thành thị văn minh thì hoàn toàn không phải vậy. Bên trong nó vẫn còn đâu đó bức tranh nhếch nhác, bừa bãi và thói quen tiểu nông, chưa theo kịp sự tăng trưởng “nóng” của những khối nhà cao tầng.

Tháng 5-2019, cư dân của một chung cư khác ở Hà Nội đã vô cùng hoảng hốt khi chứng kiến vụ cháy tại một căn hộ do chủ nhà đun nấu bằng bếp than tổ ong ngoài ban-công. Chủ nhân của căn hộ không ở nhà, cửa khóa, hàng xóm ít khi gặp nhau nên chẳng ai biết số điện thoại để liên hệ. Cuối cùng, ban quản lý tòa nhà phải gọi chính quyền đến làm chứng, lập biên bản, phá khóa vào nhà để dập tắt đám cháy khi ấy đã lan rộng.

Với thiết kế đặc trưng của các tòa nhà chung cư hiện đại, từ tầng 1 đến tầng 5 thường dành cho siêu thị, trung tâm mua sắm, vui chơi, giải trí và ki-ốt cho thuê bán hàng. Tuy nhiên, không gian sân chơi thường được tận dụng tối đa để làm bãi gửi xe, có những nơi còn họp chợ cóc ngay dưới chân tòa nhà, rất tạm bợ và nhếch nhác. Nhiều khi người dân phản ánh, ban quản lý tòa nhà biết nhưng vẫn làm ngơ vì rất khó để thay đổi thực trạng này.

2/Nhiều khu đô thị đã có các quy định, cũng như các cuộc họp lên án và kêu gọi ý thức của một số cư dân thiếu ý thức. Tuy nhiên, sự việc vẫn dừng lại ở mức độ kêu gọi. Cứ nhìn vào khu đô thị kiểu mẫu Linh Đàm, quận Hoàng Mai sẽ thấy. Những khối nhà cao tầng đồ sộ đan xen không ít cảnh sinh hoạt diễn ra giống như ở… làng. Từ hàng quán lộn xộn, bãi đỗ xe ngổn ngang trên hè, dưới lòng đường, đến những khu chợ nhếch nhác mặc nhiên tồn tại ngay chân chung cư. Và tất nhiên, với kiểu mẫu cộng đồng thiếu kiểm soát, ồn ã, bừa bộn như vậy, việc đòi hỏi những cư dân sinh sống ở đó phải cư xử theo lối văn minh, hiện đại là điều khó khả thi.

Câu chuyện thiếu ý thức của một số cư dân ở các khu đô thị đã không còn là chuyện lạ. Từ chuyện đổ rác đựng trong túi không kín để nước chảy từ nhà ra đến hầm đổ rác, đem rác ra hầm nhưng không cho xuống mà để luôn tại đó, để xe lộn xộn, ngổn ngang trong hầm, sử dụng thang máy bừa bãi…, đến những hành vi có thể gây nguy hiểm tính mạng như vứt đồ qua ban-công, đốt vàng mã tùy tiện, phóng xe nhanh, vượt ẩu trong khu vực trẻ em đang chơi… Và rất nhiều câu chuyện khác mà tất cả đều bắt nguồn từ ý thức kém của một số người.

TS Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, tại nhiều chung cư, người dân vẫn giữ thói quen sinh hoạt theo văn hóa làng quê ngày trước. Trong khi, vấn đề quản lý nhà chung cư đang ngày càng phức tạp, và có sự thay đổi lớn về xã hội học. Ở đó, việc sở hữu chung - riêng cũng khác biệt so nhà mặt đất. Phần lớn nội quy tại các chung cư đều do ban quản trị đặt ra và chưa hoàn chỉnh, cũng ít có chế tài xử lý cụ thể đối với từng trường hợp riêng biệt. Để giải quyết tình trạng trên, ban quản lý chỉ còn cách phối hợp tổ dân phố thường xuyên vận động, tuyên truyền để người dân dần thay đổi thói quen, nhưng đây không phải chuyện một sớm một chiều mà làm được.