Cuộc diễu binh lịch sử

THỂ THANH (BIÊN DỊCH)

Thứ hai, 18/11/2019 - 11:22 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Toàn cảnh cuộc diễu binh trên Quảng trường Đỏ ngày 7-11-1941. Ảnh: PRAVOSLAVIE.RU

Ngày 7-11 vừa qua, tại Quảng trường Đỏ ở Thủ đô Moscow (Nga), một cuộc diễu binh long trọng đã được tổ chức nhằm tái hiện cuộc diễu binh huyền thoại năm 1941. Đó là cuộc diễu binh cách đây 78 năm được xem là đã góp phần thay đổi lịch sử nước Nga, vì từ Quảng trường Đỏ, hơn 28.000 chiến sĩ Hồng quân Liên Xô đã bước thẳng ra mặt trận, chiến đấu anh dũng trong trận chiến phòng thủ Moscow.

Năm 1941, trước thềm kỷ niệm 24 năm Cách mạng Tháng Mười vĩ đại (7-11-1917 - 7-11-1941), Liên Xô (trước đây) đối mặt với muôn vàn khó khăn. Quân đội Đức quốc xã đã tiếp cận Thủ đô Moscow từ hai phía tây và bắc. Tuyết cũng đã rơi dày, trong khi thành phố hứng chịu các trận không kích liên tục. Bối cảnh đó buộc Moscow phải án binh bất động, đường phố được đặt trong tình trạng tối nhất có thể, thậm chí xe cứu thương được điều động mà không dám phát ra tiếng còi. TASS dẫn lời một nhân chứng lịch sử, vốn là bác sĩ của trạm cứu thương trong thành phố cho biết: “Cần phải duy trì sự cố mất điện để tránh các đợt không kích từ kẻ thù nhằm vào các mục tiêu trọng yếu. Thành phố vẫn sống, song mọi người như không có niềm tin vào tương lai”.

Ngày 6-11-1941, cuộc họp trước kỳ nghỉ của Hội đồng chính quyền thành phố Moscow được tổ chức tại ga tàu điện ngầm Mayakovskaya, một trong những ga tàu điện sâu nhất, được đầu tư nhất về mặt kiến ​​trúc và đồng thời cũng an toàn nhất. Hàng trăm người liên quan được điều động đến cuộc họp. Lãnh tụ tối cao Liên Xô Joseph Stalin thông báo, kế hoạch mang tên “Chiến thắng chớp nhoáng” của Đức quốc xã đã thất bại. “Nếu kẻ thù muốn một cuộc chiến tranh hủy diệt, họ sẽ nhận được điều đó”, Stalin quả quyết. Tuyên bố của Stalin được chào đón và hoan nghênh nhiệt liệt. Chính tại cuộc họp này, Hội đồng chính quyền Moscow đã thông tin về kế hoạch tổ chức cuộc diễu binh trên Quảng trường Đỏ vào ngày hôm sau (7-11) - ngày kỷ niệm thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Mười vĩ đại.

Hồi ký của vị anh hùng trong trận chiến Moscow Ivan Nikolaevich Bobarykin ghi rõ: “Chúng tôi ngủ mà vẫn mặc nguyên quân phục, ôm một khẩu súng trường và sẵn sàng đứng lên để lao đến nơi kẻ thù có thể đột nhập khi có báo động. Tối 6-11, chúng tôi được thông báo về kế hoạch diễu binh ngày hôm sau. Cả đêm, chúng tôi lau chùi vũ khí và sửa soạn quân tư trang. Ngay từ sáng sớm, mọi người đã có mặt tại Quảng trường Đỏ. Những người lính một mặt chuẩn bị cho cuộc diễu binh, mặt khác sẵn sàng cho các trận chiến diễn ra trên đường phố”. Quảng trường Pushkin được xác định là khu vực cần được quan tâm đặc biệt. Trên nóc những ngôi nhà đối diện tượng đài Đại thi hào Pushkin xuất hiện nhiều bao cát, nơi lính bắn tỉa chuẩn bị sẵn sàng đối phó kẻ địch. Về địa điểm này, hồi ký một người lính tiền tuyến ghi lại: “Thật khó để nghĩ đến việc phải chuẩn bị cho một trận chiến ở đây, nơi mà năm tháng trước bạn còn đi dạo đến rạp chiếu phim cùng gặp cô gái mà bạn yêu quý”.

Thực tế, kế hoạch diễu binh vào ngày 7-11-1941 khiến nhiều người lo lắng. Họ không tin vào điều đó, vì kẻ thù vẫn ném bom gần như mỗi ngày. Nhưng cuộc diễu binh cuối cùng vẫn diễn ra, bắt đầu lúc 8 giờ sáng. Trước lực lượng Hồng quân và quân du kích, Joseph Stalin đích thân đọc bài phát biểu được các tài liệu lịch sử đánh giá là “truyền đầy cảm hứng”. Nhà lãnh đạo nhấn mạnh, vào năm 1918, Liên Xô từng ở trong tình trạng khó khăn hơn nhiều do sự can thiệp từ nước ngoài, thiếu lương thực và thiếu đồng minh, khiến ba phần tư diện tích đất nước bị chiếm đóng. Stalin tuyên bố, quân đội Đức đang mất dần sức chiến đấu, đồng thời nhắc lại những chiến thắng vĩ đại của nước Nga. Nhà lãnh đạo Liên Xô kêu gọi các lực lượng sẵn sàng, vì cuộc chiến trước mắt họ là cuộc chiến giải phóng dân tộc, một cuộc chiến chính nghĩa.

Cuộc diễu binh ngày 7-11-1941 tại Quảng trường Đỏ bắt đầu từ các lực lượng lính bộ binh, tiếp đến là những đội công nhân vũ trang. Tất cả đã sẵn sàng cho một cuộc tiến công bất ngờ đối với kẻ thù. Sau khi kỵ binh diễu hành qua Điện Kremlin, 200 xe tăng hiện đại vào thời điểm đó cũng có mặt. Đến phút cuối, không quân không thể tham gia do một cơn bão tuyết mạnh xảy ra sáng cùng ngày. Tổng cộng, hơn 28.000 binh sĩ Hồng quân, dân quân đã diễu hành trên Quảng trường Đỏ. Từ đây, họ tiến thẳng ra mặt trận, nơi các trận đánh nằm cách ranh giới Moscow khoảng chừng 30 km.

Tin tức về cuộc diễu binh năm 1941 nhanh chóng lan rộng và được dư luận quốc tế đón nhận với không ít ngạc nhiên. Thời điểm đó, số phận của đất nước Liên Xô còn bị đặt nhiều nghi vấn, nhưng cuộc diễu binh tại Quảng trường Đỏ năm ấy là một tín hiệu rõ ràng gửi đến toàn thể người dân, gồm cả cộng đồng quốc tế. Các nhà sử học đánh giá rằng, cuộc diễu binh khẳng định hai điều: Thứ nhất, năng lực phòng thủ của Moscow chưa bao giờ cạn kiệt. Thứ hai, lãnh đạo đất nước luôn sát cánh cùng quân và dân chứ không hề sơ tán như các thông tin ngoài lề. Thủ đô sẽ không đầu hàng, Moscow sẽ chiến đấu đến cùng. Và điều đó đã xảy ra.

Cùng năm đó, Hồng quân Liên Xô đã phát động một cuộc phản công và đẩy lùi quân Đức ra khỏi thành phố hàng trăm cây số. Đây là thắng lợi lớn đầu tiên của quân đội Liên Xô trong Chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tạo nên chiến thắng to lớn vào năm 1945. Mùa thu năm đó, dù trong điều kiện khó khăn, bộ phim tài liệu “Sự thất bại của quân đội Đức quốc xã gần Moscow” đã được thực hiện, trước khi được trình chiếu năm 1942, sau đó nhận được giải Oscar danh giá.

Nhằm tái hiện cuộc diễu binh huyền thoại năm 1941, cuộc diễu hành năm 2019 đã thu hút hơn 4.000 người tham gia, gồm binh sĩ từ các đội quân danh dự lực lượng vũ trang Nga, dàn quân nhạc, học sinh trường quân sự, cùng 600 nghệ sĩ và 250 tình nguyện viên. Hơn 40 phương tiện chiến đấu thời Chiến tranh thế giới thứ hai của Hồng quân Liên Xô, trong đó có xe tăng T-34 huyền thoại, pháo phản lực Kachiusa, pháo chống tăng tự hành Su-85 cũng xuất hiện tại Quảng trường Đỏ.

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin chúc mừng sự kiện và bày tỏ lòng biết ơn tới các cựu chiến binh nhân ngày kỷ niệm trọng đại này. Ông nói: “Ngày vinh quang 7-11-1941 đã đi vào lịch sử nước Nga. Tại đây, trên Quảng trường Đỏ, trong một ngày lạnh giá, ngọn lửa hy vọng đã được thắp lên trong trái tim tất cả mọi người. Một hành trình dài và khó khăn đã được bắt đầu từ những bức tường Điện Kremlin. Người dân Nga mang ơn những chiến sĩ không thể trở về từ chiến trường. Họ đã chiến đấu vì Tổ quốc, vì thế hệ tương lai. Chúng ta xin cúi đầu trước họ, những người lính của cuộc Chiến tranh vệ quốc vĩ đại”.

Với nhiều thế hệ người Nga, cuộc duyệt binh năm 1941 là biểu tượng của ý chí, sức mạnh dân tộc, khẳng định tinh thần bất khuất của quân và dân Liên Xô trước mọi kẻ thù. Đó là cuộc duyệt binh ngắn nhất trong lịch sử Liên Xô và nước Nga hiện đại, nhưng là sự kiện có ý nghĩa lớn lao cho đến tận hôm nay.