Vụng chèo khéo chống

DIỄM HƯƠNG

Thứ năm, 05/12/2019 - 03:33 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Trên thị trường chứng khoán (TTCK), sự chuyên nghiệp thường được đánh giá bởi một số yếu tố, trong đó có tính nhất quán trong lời nói và hành động. Dù vậy, vẫn có những tổ chức tài chính tự nhận mình chuyên nghiệp nhưng lại bất nhất trong hoạt động.

Mới đây, tại một sự kiện lớn dành cho các doanh nghiệp (DN) niêm yết, lãnh đạo một công ty quản lý quỹ (QLQ) lớn cho biết, cách đây chưa lâu đã bị một khách hàng (investor) lớn rút vốn và nguyên nhân được liệt kê là do một số DN mà quỹ đầu tư đã không hướng đến các tiêu chuẩn bền vững về môi trường. Không cần quá am hiểu về ngành QLQ cũng có thể cảm nhận được ý kiến trên rất “có vấn đề”. Thứ nhất, quỹ lớn thường đầu tư vào những DN đầu ngành đang niêm yết và nhìn một cách tổng thể thì hiện nay chưa có DN nào trong nhóm này gặp phải những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến môi trường sản xuất, kinh doanh. Trớ trêu thay, chính quỹ này cũng đã từng đưa ra nhận định về một cổ phiếu (CP) trong ngành vật liệu xây dựng là CP “đáng để mua” nhưng đã có thời gian CP này có một vài thông tin không thuận lợi về môi trường.

Mối quan tâm hàng đầu của investor chính là suất sinh lời, tất nhiên cũng có yếu tố môi trường, mà về chuyện này thì nhiều công ty QLQ, dù có tên tuổi, cũng đã không đáp ứng được trong hơn một năm qua. Nên giả sử investor có lấy lý do “môi trường” để rút vốn thì cũng chỉ là kiểu nói tránh, còn nếu lý do này chỉ do quỹ đưa ra thì cũng là kiểu đổ thừa nghe chừng khá thô thiển. Ngoài ra, đã “chê” cũng phải cho đúng, cho trúng, nếu nói rằng một số DN chưa quan tâm đến môi trường cũng phải dẫn số liệu đầy đủ, phù hợp, có căn cứ để so sánh thay vì nói chung chung. Chưa kể, nếu quỹ “chê” mà trong báo cáo thường niên website của DN lại vẫn công bố các hoạt động bảo vệ môi trường với nhiều thành quả thì hóa ra lại có sự bất nhất giữa DN và cổ đông (là quỹ) hay sao?

Thứ hai, các quỹ đầu tư nước ngoài vẫn thường nói về mục tiêu “bền vững” nhưng là khi CP “lặng sóng” hoặc giảm giá, còn khi giá tăng lại rất khác. Dân chứng khoán cũng không lạ gì chuyện một nhà QLQ đã hoạt động lâu năm tại Việt Nam đã từng tìm cách “ép” một DN niêm yết phải tiến hành chia thưởng CP khi giá đang tăng. Theo quy luật, khi CP đang tăng giá nhờ tin tốt, nếu tiếp tục chia thưởng CP sẽ làm cho kỳ vọng của NĐT tăng lên và đẩy giá tăng tiếp. Trong trường hợp này, quỹ nào sở hữu lượng lớn CP lại càng có lợi vì vừa có thêm CP mà giá lại tăng. Nhưng chia thưởng cũng tiềm ẩn những rủi ro như giá trị CP bị pha loãng, sức ép bảo đảm lợi nhuận về sau cho ban lãnh đạo và nếu suy nghĩ không thấu đáo thì CP chỉ tăng được một giai đoạn chia thưởng và sau đó… chìm nghỉm. Điều này lý ra các quỹ đầu tư phải cân nhắc kỹ lưỡng thay vì chỉ chạy theo thị trường và trái với tiêu chí “dài hạn, bền vững” của mình.

Và gần đây, sự bất nhất dễ thấy nhất chính là một số quỹ khi đầu tư vào các công ty vốn tư nhân, tự mình công bố đã thẩm định kỹ lưỡng, là DN đáng để đầu tư, nhưng đến khi sự cố xảy ra lại công bố mình… bị lừa và chê bai đủ điều về các DN.

Thiết nghĩ, vụng chèo khéo chống không phải là… sở trưởng của các quỹ thì đừng nên làm, thay vào đó hãy rút kinh nghiệm để tránh những rủi ro đầu tư về sau.