Hoán đổi cổ phiếu

DIỄM HƯƠNG

Thứ hai, 06/01/2020 - 09:55 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Những thương vụ hoán đổi cổ phiếu (CP) giữa nhiều bên với nhau thường rất phức tạp, đi kèm theo đó là những kỳ vọng tích cực được vẽ ra, nhưng để hiểu một cách thấu đáo lại không đơn giản.

Một thí dụ: Công ty A bán công ty con A1 có giá trị lớn cho Công ty B nhưng B lại không trả bằng tiền mặt mà trả bằng CP.

Nhưng B lấy đâu ra CP?

Tất nhiên là không phải CP quỹ, vì A1 có giá trị cao, như vậy giải pháp được đưa ra là B sẽ phát hành thêm CP mới. CP mới này sẽ được B dùng thay tiền để thanh toán cho A và nhận về B1. A nhận được một lượng CP mới có thể đem đi bán lấy tiền hoặc là cầm cố để vay tiền…

Thoạt nhìn, đây có vẻ là một thương vụ rất hoàn hảo vì B không có tiền vẫn mua được “hàng xịn” trong khi A cũng thu được tiền bán A1… Nhưng ở đây có ba vấn đề cần phân tích:

Thứ nhất, những thương vụ hoán đổi CP nói trên thường được dẫn dắt bởi các “tay chơi lớn” trong khi nhà đầu tư (NĐT) cá nhân thường tiếp cận ở trạng thái bị động. Vấn đề không phải là không hiểu nhưng thường NĐT ít có nhu cầu mổ xẻ các “case” (trường hợp) này để rồi ngẫm nghĩ. Nhưng cũng chính vì lẽ đó mà NĐT bị động trong việc tiếp cận với rủi ro cũng như các cơ hội.

Như ở thí dụ nêu trên, thoạt nhìn có vẻ B không mất tiền, nhưng thực tế thì cuối cùng nếu cần tiền A vẫn phải đem CP bán ra thị trường, nghĩa là đây chẳng qua cũng chỉ là một cách phát hành gián tiếp CP ra thị trường, chào bán trực tiếp cho NĐT mà thôi. Mà đã phát hành CP thì cũng đi kèm những rủi ro theo kiểu pha loãng, áp lực tăng trưởng lợi nhuận… Nghĩa là những case hoán đổi luôn có hai mặt của nó.

Thứ hai, không thể kỳ vọng những giải pháp như hoán đổi CP tạo ra hiệu ứng tức thì trong ngắn hạn, đó là điều chắc chắn. Thống kê cho thấy rất hiếm những thương vụ hoán đổi trên sàn ngay lập tức tạo ra hiệu ứng tích cực trong ngắn hạn cho CP của cả bên mua lẫn bên bán mà cần một thời gian dài thẩm thấu. Thậm chí, có những trường hợp NĐT thận trọng còn bán ra trước CP của cả bên mua rồi mới từ từ tính tiếp. Điều này đồng nghĩa với việc nếu NĐT tính đến chuyện “đánh quả” từ những thương vụ hoán đổi CP trong ngắn hạn thì cũng phải chấp nhận rủi ro, mà có khi còn to hơn cả lợi nhuận.

Thứ ba, việc hoán đổi CP cũng liên quan trực tiếp đến cấu trúc nguồn vốn (structure) của phía doanh nghiệp (DN), nhưng thật ra mối quan tâm của cả NĐT cũng như phía DN lại quá dồn về chuyện “cổ cánh” mà không phải là những tác động, tiềm năng cũng như ảnh hưởng của DN sau khi được cấu trúc lại. Cũng chính vì lẽ này đôi khi DN phải căng mình tìm mọi lý do trấn an NĐT, trong khi chính NĐT chỉ nhìn đến yếu tố ngắn hạn mà quên mất vấn đề dài hạn, vô tình tạo ra một khoảng trống thông tin khá lớn, mà điều này cũng ảnh hưởng đến cả định giá của DN.

Đây cũng chính là mặt hạn chế về truyền thông cũng như quan hệ NĐT mà một số DN sau khi tiến hành các thương vụ hoán đổi CP thường mắc phải. Thiết nghĩ, điều đó cần được DN khắc phục ngay để tránh việc bị động trong cả ngắn lẫn dài hạn.