Thu hút dòng vốn nước ngoài

MINH HƯƠNG

Thứ hai, 20/01/2020 - 07:07 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Thị trường có thể thu hút thêm tiền từ nhà đầu tư nước ngoài nếu hoạt động CPH và thoái vốn nhà nước sôi động trở lại. Ảnh: NAM HẢI

Trong hai năm qua, khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài mua ròng nhưng chủ yếu thông qua giao dịch thỏa thuận tại một số doanh nghiệp (DN) lớn, còn giao dịch khớp lệnh thì bán ròng. Trong khi đó, yếu tố “nới room” chưa có tiến triển, còn tăng nguồn hàng thông qua cổ phần hóa (CPH), thoái vốn nhà nước đang chậm trễ. Vậy yếu tố nào giúp thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam năm 2020 thu hút được dòng vốn này?

Năm 2019, trên sàn HoSE, NĐT nước ngoài duy trì được vị thế mua ròng, giá trị khoảng 6.620 tỷ đồng. Tổng giá trị giao dịch của khối này, cả chiều mua và bán, đạt hơn 318.000 tỷ đồng, chiếm gần 16% thanh khoản toàn TT. Top 5 cổ phiếu (CP) được khối này mua ròng với giá trị lớn nhất bao gồm: VIC (5.270 tỷ đồng), PLX (2.101 tỷ đồng), VCB (1.754 tỷ đồng), MSN (1.646 tỷ đồng) và VRE (1.197 tỷ đồng).

Việc khối này mua ròng trong hai năm qua, nhưng phần lớn thông qua giao dịch thỏa thuận, còn giao dịch khớp lệnh ghi nhận bán ròng, ảnh hưởng trực tiếp lên chỉ số VN index. Dù vậy, làn sóng bán ròng thông qua khớp lệnh của khối này trên sàn chững lại khi mức độ bán ròng giảm mạnh từ hơn 16.000 tỷ đồng trong năm 2018 xuống còn hơn 1.000 tỷ đồng trong 2019. Thậm chí, khối này mua ròng gần 3.000 tỷ đồng trong bốn tháng đầu năm 2019 và chỉ chuyển sang bán ròng khi diễn biến thương mại Mỹ - Trung Quốc trở nên căng thẳng.

Trên thực tế, từ cuối năm 2018, biến động của TTCK Việt Nam bị chi phối đáng kể bởi những bất ổn bên ngoài. Diễn biến chiến tranh thương mại leo thang không đơn thuần tác động về mặt tâm lý, mà có tác động lớn đến kinh tế toàn cầu. Đây cũng là nguyên nhân khiến dòng vốn nước ngoài cẩn trọng hơn với các TT cận biên. Tuy nhiên, trong các TTCK mới nổi, Việt Nam có ưu điểm nổi bật với nền tảng vĩ mô và tăng trưởng kinh tế tốt nhất khu vực, là cơ sở vững chắc cho TTCK phát triển, dù vẫn có những điểm tối mầu khác tác động.

Theo Công ty CK Rồng Việt, đầu tư của khối này sẽ mang tính chọn lọc và một vài TT được ưa chuộng hơn phần còn lại. Kỳ vọng, hoạt động của khối NĐT nước ngoài trên sàn CK Việt Nam sẽ tích cực hơn do các quỹ ETF chủ chốt có khả năng tiếp tục thu hút tiền từ Thái-lan và Hàn Quốc, CP Việt Nam có thể được nâng tỷ trọng trong rổ MSCI Frontier 100 khi CP Kuwait được chuyển sang rổ MSCI Emerging Market.

Và nếu hoạt động CPH và thoái vốn nhà nước sôi động trở lại, TT có thể thu hút thêm tiền từ NĐT nước ngoài. Kuwait gần như chắc chắn sẽ được chuyển sang rổ MSCI Emerging Market Index trong tháng 5-2020. Theo tính toán của MSCI, tỷ trọng của CP Việt Nam trong rổ MSCI Frontier Market 100 index dự kiến tăng từ khoảng 12,3% hiện nay lên 30%. Khi đó, Quỹ Ishare MSCI Frontier 100 ETF có thể mua vào gần 2.000 tỷ đồng. Không chỉ thế, tỷ trọng của Việt Nam trong rổ MSCI cận biên cũng sẽ được nâng lên đáng kể.

Tuy nhiên, có một số quỹ cận biên đang so sánh MSCI cận biên, do đó, CK Rồng Việt cho rằng, các quỹ có thể mua chọn lọc các CP lớn và thanh khoản của Việt Nam. Năm 2020, những kỳ vọng, khó khăn và rủi ro tiềm ẩn đối với TTCK Việt Nam không khác biệt nhiều so năm 2019. Cụ thể, kỳ vọng về tiến độ thoái vốn và CPH doanh nghiệp nhà nước (DNNN), về khả năng thăng hạng của TT.

Ông Lê Quang Minh, Trưởng phòng Phân tích, Công ty CK Mirae Asset Việt Nam nhận định, năm 2020, dòng vốn nước ngoài, bao gồm cả vốn chảy vào CP và trái phiếu, sẽ có sự khác biệt. Câu chuyện nâng hạng TT khó có thể thành hiện thực trong năm nay, nhưng Việt Nam là TT được đánh giá hưởng lợi lớn nhất từ tỷ trọng mà Kuwait để lại. Bên cạnh đó, một số DN lớn có nhu cầu huy động 200 - 300 triệu USD trái phiếu để đầu tư mở rộng, các ngân hàng cũng phải tính việc tăng vốn thông qua kênh trái phiếu nhằm tăng trưởng vốn dài hạn, vì kênh tăng vốn qua CP khó hơn. Khi tiếp xúc với các NĐT ngoài, xu hướng khối NĐT này đầu tư trái phiếu tại các TT mới nổi đang gia tăng.

Mặt khác, ghi nhận thông tin trên TT, các tập đoàn lớn trong nước dự kiến sẽ phát hành CP với quy mô lớn bằng USD, kỳ vọng thu hút vốn cả trong và ngoài nước. Về mặt định giá, năm 2019, chỉ số VN index đóng cửa tại 960,99 điểm, với P/E ở mức 15,7 lần, là mức thấp nhất trong vòng ba năm trở lại đây. Ở mức P/E này tại thời điểm năm 2017, TT đã tạo đà tăng tích cực trên TTCK vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018. So sánh P/E với các nước trong khu vực như Indonesia 20 lần, Thái-lan và Malaysia 18 lần, Philippines 17 lần, thì P/E TT Việt Nam đang ở mức hấp dẫn.

Một thông tin đáng chú ý khác, các con số thống kê vốn nước ngoài nêu trên đơn thuần là trên sàn CK tập trung, còn dòng vốn nước ngoài chảy ngoài sàn ở các công ty đại chúng cũng rất nhiều, họ có nhu cầu mua lại cổ phần ở các DN Việt Nam. Dự báo, dòng vốn này, nhất là từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái-lan sẽ chảy vào TTCK Việt Nam trong năm nay cũng như các năm tới.

Theo ông Phạm Lưu Hưng, Phó giám đốc Phân tích và Tư vấn đầu tư Khách hàng tổ chức, Công ty CK SSI, CPH và đổi mới DNNN rất quan trọng với TTCK. Năm 2019 không có đợt phát hành cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nào, trong khi danh mục năm 2020 có đến 92 DN cần IPO. Các đợt IPO năm nay thành công sẽ tăng lượng hàng hoá trên TTCK, tăng động lực cho TT phát triển. Ngược lại, nếu tiếp tục chậm sẽ khiến nguồn hàng không có, vốn đầu tư chảy vào TTCK sẽ chậm đi.

Trong bối cảnh dòng tiền dành cho kênh CK không còn dồi dào như giai đoạn cuối năm 2016 và đầu năm 2018, việc đầu tư sẽ có sự chắt lọc kỹ càng hơn, hướng đến các DN có sự tăng trưởng thực chất từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.